# Archicad 29’da 3D ölçülendirme ve kot zinciri: uygulamalı rehber

Kaynak: https://3dsinifi.com/haber/archicad-29da-3d-olculendirme-ve-kot-zinciri-uygulamali · Kategori: İpuçları · Yayın: 27 Ekim 2026

> Archicad 29’da 3D Belge penceresine doğrusal ölçüler eklenebiliyor; kesit, görünüş ve 3D Belge’de kot zincirleri oluşturulabiliyor. Rehber, düzlem kısıtları ile kot ölçüsünün başlangıç referansını açıklıyor.

## Kısaca
- 3D Belge’de doğrusal ölçü çizgisinin yerleştirileceği düzlem yatay, dikey veya herhangi bir düzlem olarak seçilebiliyor.
- 3D Belge penceresindeki doğrusal ölçü seçenekleri arasında Yay Uzunluğu bulunmuyor.
- Kot ölçüleri Kesit, Görünüş, İç Görünüş ve 3D Belge pencerelerinde kullanılabiliyor.
- Kot zincirinin hesabında Proje Sıfırı, Deniz Seviyesi veya tanımlı bir Referans Seviyesi başlangıç alınabiliyor.

Graphisoft’un Archicad 29 yardım belgeleri, 3D Belge penceresinde doğrusal ölçü yerleştirmeyi ve Kesit, Görünüş, İç Görünüş ya da 3D Belge pencerelerinde kot zinciri oluşturmayı açıklıyor. İş akışında doğrusal ölçü için çizginin yerleştirileceği düzlem, kot ölçüsü içinse hesabın başlangıç noktası belirleniyor. Aşağıdaki adımlar, bu seçenekleri modelden belge üreten mimarlık ve iç mimarlık ekiplerinin kullanımına göre özetliyor.

## 3D Belge’de doğrusal ölçü için düzlem seçimi

3D Belge penceresinde Doğrusal Ölçü aracıyla ölçü yerleştirirken, ölçü çizgisinin hangi düzlemde konumlanacağını Bilgi Kutusu’ndaki seçeneklerden belirleyebilirsiniz. Yatay düzlem, dikey düzlem ve herhangi bir düzlem seçenekleri sunuluyor. “Herhangi Bir Düzlem” varsayılan seçenek ve en fazla serbestliği sağlıyor. Buradaki seçim, çizginin yerleştirileceği düzlemi kısıtlıyor; ölçü çizgisinin yönüyle ilgili ayrı bir tanım olarak değerlendirilmemeli.

| Seçenek | Önerilen değer | Etkisi |
|---|---|---|
| Yatay düzlem | Ölçü çizgisinin yatay düzlemde yer alması gerektiğinde | Yerleştirme düzlemini yatayla sınırlar. |
| Dikey düzlem | Ölçü çizgisinin dikey düzlemde yer alması gerektiğinde | Yerleştirme düzlemini dikeyle sınırlar. |
| Herhangi bir düzlem | Geometriye göre serbest seçim gerektiğinde | Varsayılan seçenektir ve en geniş hareket serbestisini verir. |

Çatı alın ucunu ölçerken önce nokta ve düzlem seçimini ayrı aşamalar olarak düşünmek yararlı olur. Aşağıdaki sırada ölçü noktaları uzunluğu tanımlar; sonraki seçimler ise ölçü düzleminin belirlenmesine ve çizginin konumlandırılmasına hizmet eder:

1. 3D Belge penceresinde Doğrusal Ölçü aracını açın. Bilgi Kutusu’nda geometri yöntemi olarak “Herhangi Bir Düzlem”, yön seçeneği olarak “Herhangi Bir Yön” kullanın.
2. Çatının ölçülecek iki ucunu işaretleyin. Nokta girişini tamamlamak için çift tıklayın.
3. İmleci ölçünün hizalanmasını istediğiniz çatı yüzeyine götürün ve ekrandaki hizalama geri bildirimini kontrol edin.
4. Yüzeyle hizalamayı belirlemek için tıklayın. Modelde düzlem algılanmıyorsa bu seçimi atlayın; hizalama dikey ya da yatay olur.
5. Ölçü çizgisini yerleştirmek istediğiniz son konumu belirlemek için bir kez daha tıklayın.

3D Belge penceresinde doğrusal ölçü aracının seçenekleri kullanılabilse de Yay Uzunluğu bu kapsamın dışında. Bu nedenle ölçülendirme yöntemini seçerken, ihtiyaç duyulan ölçünün bu istisnaya girip girmediğini baştan kontrol edin. Böylece araçta bulunmayan bir seçenek üzerinden iş akışı kurmaya çalışmazsınız.

## Yerleştirilmiş ölçüyü düzenleme

Ölçü çizgisi oluşturulduktan sonra, 3D Belge penceresine özgü bir seçenek olarak çizgi mevcut düzlemin içinde ofsetlenebilir. Bu işlem ölçünün düzlemini değiştirmek değil, çizgiyi bulunduğu düzlemde başka bir konuma almaktır. Yerleştirilmiş ölçülerde olağan düzenleme seçenekleri de kullanılabilir: Pet Palette üzerinden ölçü noktası ekleme veya birleştirme, ölçü çizgisini sürükleme ve hizalama işlemleri yapılabilir.

Düzenleme sırasında önce ölçünün bulunduğu düzlemin ihtiyaca uygun olup olmadığını değerlendirin. Çizginin yalnızca sayfa ya da model görünümündeki konumu değişecekse düzlem içindeki ofset kullanılabilir. Düzlemin kendisi uygun değilse, ofset bu seçimi değiştirmez; ölçünün yerleşimini yeniden gözden geçirmek gerekir. Bu ayrım, özellikle eğimli yüzeylerde çizgiyi taşırken hangi özelliğin kullanılacağını anlamayı kolaylaştırır.

## Kot zinciri oluşturma ve ölçü orijini

Kot ölçülendirme, Ölçü aracındaki özel bir yapım yöntemidir. Yükseklik işaretleri Kesit, Görünüş, İç Görünüş ve 3D Belge pencerelerinde yerleştirilebilir. Kat Planı veya Çalışma Sayfası/Detay pencerelerinde ise kot işaretleri yerine Seviye Ölçüleri kullanılır.

Kot zinciri, ilişkili bir ölçü zinciri gibi davranır ve değerleri Kot Ölçülendirme Ayarları’nda belirlenen Ölçü Orijini’ne göre hesaplanır. Zinciri yerleştirmeden önce bu başlangıç referansını kontrol etmek, gösterilecek kotların hangi referansa dayandığını netleştirir.

1. Ölçü aracını etkinleştirin ve yapım yöntemi olarak Kot Ölçülendirme’yi seçin.
2. Kesit, Görünüş, İç Görünüş veya 3D Belge penceresinde kot işaretlerinin bulunacağı noktaları belirleyin.
3. Nokta girişini çift tıklayarak ya da Kontrol Kutusu’ndaki Tamam seçeneğini kullanarak bitirin.
4. Çekiç imleciyle kot zincirinin yerleşimini tamamlayın.
5. Kot Ölçülendirme Ayarları’nda Ölçü Orijini’ni kontrol edin ve proje için uygun referansı seçin.

Kaynak belgede Ölçü Orijini seçenekleri Proje Sıfırı, Deniz Seviyesi ve Referans Seviyesi olarak sıralanıyor. Deniz Seviyesi ile Referans Seviyesi, Proje Tercihleri’ndeki Referans Seviyeleri tanımlarına dayanıyor. “Mevcut Kullanıcı Orijini” ise genel bir başlangıç seçeneği değil: Kullanıcı Orijini değişmiş ve seçili kot zinciri henüz güncellenmemişse görünür.

Kesit/Görünüş pencerelerinde tüm Kat Seviyesi Çizgileri tek adımda ölçülendirilebilir. Var olan bir kot zincirini seçmek için zincirin görünmez eksenine Shift tuşuyla tıklanır. Bu davranışlar, zincirleri oluşturmanın yanında sonradan seçip düzenlerken de işe yarar.

| Ölçü orijini | Önerilen değer | Etkisi |
|---|---|---|
| Proje Sıfırı | Proje sıfırı esas alınacaksa | Kot hesabının başlangıç noktası olur. |
| Deniz Seviyesi | Deniz seviyesi referansı kullanılacaksa | Proje Tercihleri’ndeki Referans Seviyeleri tanımını kullanır. |
| Referans Seviyesi | Tanımlı bir referans kotu kullanılacaksa | Proje Tercihleri’nde tanımlanan referans seviyesine dayanır. |
| Mevcut Kullanıcı Orijini | Yalnızca uygun güncelleme durumunda | Kullanıcı Orijini değişmiş, seçili zincir güncellenmemişse görünür. |

## Mimarlık ve iç mimarlık iş akışında neye dikkat edilmeli?

Modelden ölçülü 3D belge hazırlayan mimarlar, iç mimarlar ve modelleme ekipleri için bu araçların pratik karşılığı, ölçülerin hangi düzlemde duracağını ve kotların hangi başlangıç noktasına göre gösterileceğini kontrol edebilmektir. Bir çatı kenarını ölçerken düzlem seçimini, yükseklikleri sunarken Ölçü Orijini’ni gözden geçirmek; çizimlerin nasıl okunacağını belirginleştirebilir. Bunlar donanım ayarı değil, modelin belgelenme biçimini etkileyen seçeneklerdir.

Birden fazla kişinin aynı proje üzerinde çalıştığı ofislerde, kot zincirlerinin kullandığı referansın proje ayarlarıyla uyumlu olmasına dikkat edin. Özellikle Referans Seviyeleri Proje Tercihleri’nde tanımlandığı için, zincir ayarını bu tanımlarla birlikte değerlendirmek gerekir. 3D doğrusal ölçülerde de çizgi konumunu düzeltmeden önce yerleştirme düzlemini kontrol edin. Archicad 29 yardımında anlatılan seçenekler bu kontrol noktalarını tarif ediyor; farklı sürümlerde aynı menü ve davranışların bulunduğu varsayılmamalı.

## Sık yapılan hatalar

- **Yay Uzunluğu seçeneğini aramak:** 3D Belge penceresindeki doğrusal ölçü seçenekleri arasında bu özellik yer almıyor.
- **Düzlem ile yönü aynı şey gibi değerlendirmek:** Seçenekler ölçü çizgisinin yerleştirileceği düzlemi kısıtlıyor.
- **Düzlem algılanmadığında ölçünün hizalanacağını varsaymak:** Kaynağa göre düzlem bulunamazsa hizalama dikey ya da yatay olur.
- **Kot zincirini yerleştirmeden orijini kontrol etmemek:** Kot hesabı seçilen Ölçü Orijini’ne dayanıyor.
- **Mevcut Kullanıcı Orijini’ni her zaman aramak:** Bu seçenek yalnızca kullanıcı orijini değişikliği ve güncellenmemiş seçili zincir koşullarında görünür.

## Pro ipucu
Kot zincirini yerleştirmeden önce Kot Ölçülendirme Ayarları’ndaki Ölçü Orijini’ni Proje Tercihleri’ndeki Referans Seviyeleriyle birlikte kontrol edin.

## 3dsınıfı yorumu
Bu seçenekler, model üzerinden doğrudan ölçülü 3D belge ve kot işaretleri hazırlayan ofisler için iş akışını daha kontrollü hâle getirebilir. Doğru düzlem ve orijini baştan belirlemek, belge üzerinde sonradan yapılacak düzenlemeleri azaltma potansiyeli taşıyor; getirisi donanım gücünden çok ölçülerin tutarlı hazırlanmasında.

Türkiye’de ortak proje ve ekip teslimlerinde kotların hangi başlangıç referansına göre verildiğini netleştirmek önemli. Archicad 29’un resmi yardımında seçeneklerin koşulları belirtiliyor; özellikle Mevcut Kullanıcı Orijini her durumda görünmüyor. Ofislerin kendi proje referanslarıyla ölçü ayarlarını birlikte kontrol etmesi, uygulama öncesi en pratik adım.

## Kaynaklar
- [help.graphisoft.com](https://help.graphisoft.com/AC/29/INT/_AC29_Help/070_Documentation/070_Documentation-38.htm) (özet)
- [help.graphisoft.com](https://help.graphisoft.com/AC/29/INT/_AC29_Help/070_Documentation/070_Documentation-39.htm) (özet)

_Yapay zekâ ile yazıldı, kaynaklarla doğrulandı. © 3dsınıfı_