# Blender Array Modifier rehberi: Tekrarlı mimari elemanları modelleme

Kaynak: https://3dsinifi.com/haber/blender-array-modifier-rehberi-tekrarli-mimari-elemanlari · Kategori: Eğitimler · Yayın: 18 Kasım 2026

> Blender’ın Array Modifier aracı, bir geometriyi çizgi, çember veya eğri boyunca çoğaltmaya yarıyor. Bu rehberde aralık, yön, rastgelelik ve birleştirme ayarlarıyla tekrarlı mimari öğelerin nasıl düzenleneceği anlatılıyor.

## Kısaca
- Array Modifier, çoğaltmaları çizgi, çember, eğri veya dönüşüm referansına göre düzenleyebilir.
- Çizgi düzeninde aralık, geometri boyutuna göre ya da sabit dünya mesafesiyle ayarlanabilir.
- Rastgele konum, dönüş ve ölçek değişiklikleri için ayrı kontroller bulunur.
- Birleştirme işlemleri için Realize Instances seçeneğinin etkinleştirilmesi gerekir.

## Bu rehberde ne öğreneceksiniz?

Blender’daki Array Modifier, tek bir başlangıç geometrisinden birden fazla kopya üretip bunları belirli bir düzene yerleştirir. Mimari modellemede bu yaklaşım; cephe lamelleri, korkuluk dikmeleri, döşeme modülleri, kolon dizileri veya tekrarlanan mobilya parçaları gibi elemanları düzenlemek için kullanılabilir. Bu rehberde temel geometriyi hazırlamaktan çoğaltma biçimini seçmeye, aralık ve yön ayarlarını düzenlemekten kopyaları birleştirmeye kadar temel iş akışı ele alınıyor.

Array Modifier yıkıcı olmayan bir düzenleme yöntemi olarak çalışır: kaynak geometri ve ayarlar değiştirilebilir, kopya düzeni de bu değişikliklere göre yeniden hesaplanabilir. Bu nedenle tasarımın ölçüsü veya tekrar aralığı değiştiğinde bütün parçaları tek tek yeniden yerleştirmek yerine parametreleri güncellemek mümkün olur.

## Gerekenler

Bu anlatım Blender’ın güncel çevrimiçi kılavuzunda yer alan Array Modifier ayarlarını temel alır. Kaynak belgede belirli bir Blender sürüm numarası belirtilmediğinden, arayüzdeki seçenek adları kullanılan sürüme göre farklılık gösterebilir. Blender 3.6 kılavuzunda ise Array Modifier için eski bir seçenek grubu tarif edilir; bu sürümde “Fit Type” ve “Relative Offset” gibi başlıklarla karşılaşılabilir. Güncel kılavuzdaki ve 3.6 belgesindeki ayarların aynı arayüzde bulunacağı varsayılmamalıdır.

Bir başlangıç nesnesine ihtiyaç vardır. Örneğin bir cephe lameli, korkuluk dikmesi ya da tek bir karo modülü oluşturulabilir. Düzenin eğri veya çember boyunca ilerlemesi isteniyorsa ilgili eğri ya da referans nesnesi de hazırlanmalıdır. Kaynak belgeler bir hesap gereksinimi veya özel donanım koşulu belirtmiyor.

## Adım adım: tekrarlı bir düzen oluşturma

1. **Tek bir kaynak eleman hazırlayın.** Çoğaltılacak parçanın biçimini ve yönünü belirleyin. Cephe lameli örneğinde elemanın hangi eksende uzandığı, kopyaların yan yana hangi yönde dizileceğini etkiler. Önce küçük bir test düzeni kurmak, yön ve aralık sorunlarını çoğaltma sayısı artmadan fark etmeyi kolaylaştırır.

2. **Array Modifier’ın düzen biçimini seçin.** Güncel kılavuzda “Shape” altında Line, Circle, Curve ve Transform seçenekleri bulunur. Line, kopyaları düz bir hat boyunca dizer. Circle, elemanları çember çevresine yerleştirir. Curve, kopyaları bir eğri boyunca dağıtır. Transform ise girişlerde belirlenen dönüşümü veya bir nesnenin dönüşümünü referans alır. Örneğin doğrusal bir korkuluk dizisi için Line, kavisli bir cephe hattı için Curve uygun başlangıç seçenekleridir.

3. **Kopya adedini ya da dağıtım ölçütünü ayarlayın.** Kullanılan biçime göre çoğaltma sayısı Count ile belirlenebilir; bazı düzenlerde kopyalar aralarındaki mesafeye göre hesaplanabilir. Çizgi üzerinde Relative aralık, her kopyanın konumunu kaynak geometrinin sınırlayıcı kutusuna göre tanımlar. Sabit bir dünya mesafesi isteniyorsa Offset yaklaşımı kullanılabilir. Endpoint seçeneği ise kopyaları başlangıç ve bitiş noktaları arasında eşit dağıtır. Ölçüye bağlı bir mimari dizilimde, aralık yöntemini seçmeden önce hedef mesafeyi netleştirin.

4. **Çember veya eğri boyunca yönü kontrol edin.** Circle düzeninde yarıçapı, merkez eksenini ve tam çember ya da yay seçimini düzenleyebilirsiniz. Yay biçiminde Sweep Angle, dağılımın kapsadığı açıyı belirler. Curve düzeninde bir eğri nesnesi referans olarak seçilir. Align Rotation etkinleştirildiğinde kopyalar çemberde teğet yönüne veya eğrinin teğet ve yön bilgisine uyum sağlar. Kaynak nesnenin başlangıç yönü uygun değilse Local Rotation X, Y veya Z değerleriyle ek yön düzeltmesi yapılabilir.

5. **Rastgeleliği kontrollü kullanın.** Randomize bölümünde her kopya için konum, dönüş ve ölçek değişkenliği tanımlanabilir. Ölçek Uniform biçimde bütün eksenlerde ortak bir oranla, Axes biçiminde ise eksenlere ayrı oranlarla uygulanabilir. Seed değerini değiştirmek yeni bir rastgele dağılım üretir; diğer ayarlar aynı kalır. Mimari cephe veya döşeme gibi düzenli bir eleman dizisinde rastgeleliği düşük tutmak, modüllerin tasarım ritmini kaybetmesini önlemeye yardımcı olur.

6. **Gerekirse kopyaları gerçek geometriye dönüştürüp birleştirin.** Kopyalar başlangıçta instance olarak kalabilir. Birleştirme veya Boolean gibi bazı işlemler için Realize Instances etkin olmalıdır. Merge, birbirine yeterince yakın noktaları ya da köşeleri belirlenen mesafe eşiğine göre birleştirir ve bu işlem de Realize Instances gerektirir. Birleştirme eşiğini çok yüksek seçmek yakın olması istenmeyen parçaların da kaynaşmasına yol açabileceğinden, sonucu kontrol ederek ilerleyin.

## Sık karşılaşılan hatalar

- **Yanlış eksende çoğaltma:** Kaynak parçanın yönü, kopyaların beklenen doğrultuda ilerlemesini engelleyebilir. Önce az sayıda kopyayla yönü kontrol edin; çember ve eğride Align Rotation ile yerel dönüş düzeltmelerini gözden geçirin.
- **Beklenmeyen boşluk veya çakışma:** Relative aralık, parçanın sınırlayıcı kutusuna bağlıdır; Offset ise sabit mesafe kullanır. Tasarımın ihtiyacına uygun yöntemi seçin ve aralığı küçük bir örnek düzende sınayın.
- **Birleştirme çalışmıyor:** Merge işlemi için Realize Instances açık olmalıdır. Mesafe eşiğini de kontrol edin; birleştirme yalnızca belirtilen eşik içindeki noktaları veya köşeleri kapsar.
- **Sürüm belgelerini karıştırmak:** Blender 3.6 belgesindeki Fit Curve, Fit Length ve Fixed Count seçenekleri, güncel kılavuzdaki Shape ve Count Method anlatımıyla aynı seçenek adları değildir. Kullanılan sürümün arayüzüne uygun belgeyi izleyin.

## Sonraki adımlar: mimari ve görselleştirme iş akışında kullanım

Temel düzen çalıştıktan sonra aynı yaklaşımı farklı mimari öğelerde deneyebilirsiniz: cephe elemanları için çizgi veya eğri, dairesel planlı bir dizilim için çember seçilebilir. Her durumda önce bir modülün ölçüsünü ve yönünü doğrulamak, ardından kopya adedini ve aralığı artırmak daha güvenli bir yöntemdir. Daha organik bir sonuç isteniyorsa rastgele konum, dönüş veya ölçek seçenekleri değerlendirilebilir; tasarımın ölçü ve ritim gereksinimleri varsa bunları sınırlı tutmak gerekir.

Kopyalar üzerinde Boolean ya da birleştirme gerektiren başka bir işlem yapılacaksa Realize Instances ve Merge ayarlarının gerekip gerekmediğini kontrol edin. İşlem sonrasında kaynak elemanın ve kopyaların beklenen biçimde kaldığını doğrulayın. Blender 3.6 kullananlar, güncel kılavuzdaki başlıkları aramak yerine kendi sürümlerindeki seçenek adlarını esas almalıdır. Böylece özellikle ortak dosyalarda veya ekip içi iş akışlarında farklı arayüz tanımlarından kaynaklanan karışıklık azaltılabilir.

## Kaynak ve lisans

Bu rehber, Blender’ın güncel kılavuzundaki Array Modifier sayfası ile Blender 3.6 Array Modifier belgesinden yararlanılarak Türkçeye uyarlanmıştır. Her iki kaynak da CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

## Pro ipucu
Önce az sayıda kopyayla yön ve aralığı doğrulayın; Boolean veya birleştirme işlemi gerekiyorsa Realize Instances seçeneğini kontrol edin.

## 3dsınıfı yorumu
Array Modifier, Türkiye’deki mimarlık ofisleri ve öğrenciler için tekrarlı elemanları düzenlemede pratik bir yöntem sunuyor. Özellikle cephe modülleri ve korkuluk dizileri gibi değişiklik ihtimali yüksek işlerde, tek bir kaynağı düzenleyerek kopya düzenini güncelleyebilmek zaman kazandırabilir.

Bununla birlikte, iş akışı kullanılan Blender sürümünün seçeneklerine göre kurulmalı; 3.6 ile güncel kılavuzdaki arayüz tanımları karıştırılmamalı. Kaynaklarda özel donanım gereksinimi veya lisans maliyeti belirtilmediği için bunlara ilişkin ek bir varsayım yapmak doğru olmaz. Üretim öncesinde birleştirme ve Boolean gereksinimlerini küçük bir test sahnesinde denemek yerinde olur.

## Kaynaklar
- [docs.blender.org (CC BY-SA 4.0)](https://docs.blender.org/manual/en/latest/modeling/modifiers/generate/array.html) (özet)
- [docs.blender.org (CC BY-SA 4.0)](https://docs.blender.org/manual/en/3.6/modeling/modifiers/generate/array.html) (özet)

_Yapay zekâ ile yazıldı, kaynaklarla doğrulandı. © 3dsınıfı_
