# Blender Cryptomatte ile nesne ve malzeme maskesi oluşturma rehberi

Kaynak: https://3dsinifi.com/haber/blender-cryptomatte-ile-nesne-ve-malzeme-maskesi-olusturma · Kategori: Eğitimler · Yayın: 1 Ekim 2026

> Blender Cryptomatte, render içindeki nesne ve malzemeleri ayrı maskeler hâlinde seçmeye yardımcı olur. Bu rehber, gerekli render pass’lerini açmaktan Compositor’da maske almaya kadar temel adımları anlatıyor.

## Kısaca
- Cryptomatte, seçilen nesne veya malzemeler için gri tonlamalı maske oluşturabilir.
- Nesne, malzeme ve aynı ebeveyne bağlı grupları ayıran Asset seçenekleri bulunur.
- Maske için renkli Image girdisi zorunlu değildir; maskeli render görüntüsü almak için gerekir.
- Blender Cryptomatte sidecar dosyalarını desteklemez ve düğüm gruplarında kullanılamaz.

## Bu rehberde ne öğreneceksiniz?

Cryptomatte, bir render’daki nesne veya malzemeleri görüntünün geri kalanından ayırıp sonradan düzenlemeyi kolaylaştıran bir maskeleme yöntemidir. Blender’ın Compositor bölümündeki Cryptomatte düğümüyle seçili öğeler için gri tonlamalı bir maske alabilir ya da maskeyi renkli render görüntüsüne uygulayabilirsiniz. Bu, mimari görselleştirmede örneğin mobilyayı, belirli bir yüzey malzemesini veya sahnedeki bitkileri diğer öğelere dokunmadan düzeltmek için kullanılabilir.

Adımlar; gerekli pass’i etkinleştirmeyi, sahneyi render etmeyi, Compositor’da seçim yapmayı ve çıktıyı doğru amaçla kullanmayı kapsıyor. Kaynaklarda belirli bir Blender sürümü veya hesap gereksinimi belirtilmiyor. Bu nedenle arayüzdeki seçeneklerin kullanılan sürümde nasıl göründüğünü kontrol etmek gerekir.

## Gereksinimler ve hazırlık

İş akışı için Blender, Compositor’da kullanılacak bir sahne ve render gerekir. Cryptomatte verisi Blender’ın kendi render pass’lerinden üretilebilir; ayrıca standardı destekleyen başka yazılımlardan gelen veriler de kullanılabilir. Harici veri kullanıldığında kaynak olarak çok katmanlı OpenEXR içindeki Cryptomatte görüntüsü seçilebilir.

Blender’da nesne maskesi oluşturacaksanız View Layer’ın Passes bölümünde Cryptomatte Object pass’ini etkinleştirin ve sahneyi render edin. Malzeme ya da Asset maskesi gerekiyorsa ilgili Cryptomatte türünü kullanın. Asset seçeneği, aynı ebeveyne sahip nesne gruplarını ayırmaya yarar; Blender’ın asset özelliğiyle aynı şey değildir.

Render pass’leri Compositor’da ayrı görüntü katmanları olarak kullanılabilir. Cryptomatte, bir pikselde birden fazla nesnenin katkısını ayırt edebilir; kaynak kılavuza göre Cycles kullanıldığında şeffaflık, hareket bulanıklığı ve alan derinliğiyle de çalışır. Bu özellikler render’da önemliyse, motor ve sahne ayarlarınıza uygun sonucu kontrol edin.

## Cryptomatte maskesi oluşturma

1. **Pass türünü seçin.** Nesne, malzeme veya aynı ebeveyne bağlı grup seçiminize göre uygun Cryptomatte pass’ini açın. Yalnızca nesneleri ayırmak istiyorsanız Cryptomatte Object ile başlayabilirsiniz.

2. **Sahneyi render edin.** Pass’i açtıktan sonra render alın. Cryptomatte düğümü, Render kaynağı seçildiğinde belirli bir View Layer’ın Cryptomatte pass’lerini kullanabilir.

3. **Compositor’da düğümleri hazırlayın.** Bir Cryptomatte düğümü ve bir Viewer düğümü ekleyin. Render Layers düğümünün Image çıktısını Viewer düğümünün Image girişine bağlayın. Cryptomatte düğümündeki seçim düğmesini kullanarak Compositor arka planında görünen render’dan maskelemek istediğiniz nesneye tıklayın. Başka öğeler gerekiyorsa seçimi tekrarlayın. Görüntü arka planda görünmüyorsa Compositor başlığındaki Backdrop seçeneğinin açık olup olmadığını kontrol edin.

4. **Doğru çıktıyı kullanın.** Yalnızca maske gerekiyorsa Cryptomatte düğümünün Matte çıkışını kullanın; bu çıkış seçili öğeler için gri tonlamalı bir maske verir. Seçilen öğelerin renklendirilmiş render görüntüsünü, diğer kısımlar şeffaf kalacak biçimde almak için Render Layers düğümünün Image çıktısını Cryptomatte düğümünün Image girişine bağlayın ve düğümün Image çıktısını kullanın. Renkli görüntü çıktısı için Image girişi gerekir; yalnızca Matte çıktısı alınacaksa bu giriş boş bırakılabilir.

5. **Birden fazla öğeyi seçin.** Nesne veya malzeme adlarını Matte ID alanına elle yazmak mümkündür. Ancak kılavuzdaki kullanım akışında, düğümün yanındaki artı ve eksi düğmeleriyle render üzerinden seçim yapmak daha kolay bir yöntem olarak gösteriliyor. Birden fazla öğeyi aynı maskede toplamak gerektiğinde seçimi bu şekilde genişletin.

6. **Farklı kaynaktan Cryptomatte kullanın.** Elinizde çok katmanlı bir OpenEXR dosyasından gelen Cryptomatte görüntüsü varsa düğümün Source ayarını Image olarak değiştirin ve kullanılacak görüntüyü belirtin. Render kaynağı seçeneği ise belirli bir sahnenin View Layer pass’lerini kullanır. Bu iki kaynak seçeneğini karıştırmamak, maskenin beklenen veriden oluşturulmasını sağlar.

## Sık karşılaşılan hatalar ve sınırlamalar

Maskeyi alamıyorsanız ilk olarak ilgili pass’in render öncesinde etkinleştirildiğini ve doğru View Layer’ın kullanıldığını kontrol edin. Renkli render görünmüyor ama gri maske çalışıyorsa, Cryptomatte düğümünün Image girişinin boş olabileceğini unutmayın: bu giriş maske için değil, maskenin uygulanacağı renkli görüntü için gereklidir. Compositor arka planında render görünmüyorsa Backdrop ayarını kontrol edin.

Cryptomatte düğümü sidecar olarak bilinen metadata dosyalarını desteklemez ve node group içinde kullanılamaz. Volume Objects da desteklenmeyen öğeler arasındadır. Bu nedenle sahnede hacim nesneleri varsa bunların Cryptomatte üzerinden seçilebileceğini varsaymayın; kaynaklar bu nesnelerin desteklenmediğini belirtiyor.

Ayrıca Cryptomatte’ı Object Index veya Material Index pass’iyle aynı iş akışı sanmamak gerekir. Kaynak kılavuza göre Cryptomatte, bir pikselde birden fazla nesneyi desteklemesi ve şeffaflık, hareket bulanıklığı ile alan derinliği durumlarını Cycles’ta ele almasıyla farklılaşır. Hangi pass’in daha uygun olduğu, istenen seçime ve render koşullarına bağlıdır.

## Mimarlık ve archviz iş akışında sonraki adımlar

Bir iç mekân render’ında yalnızca koltuk döşemesinin rengini değiştirmek, bir cephe malzemesini düzeltmek veya bitki grubuna ayrı bir ton uygulamak gerektiğinde, öğeleri yeniden render almadan maske üzerinden ayırmak işe yarayabilir. Matte çıktısı, Compositor’da seçili alanı başka görüntü veya düzenlemelerle birleştirmek için kullanılabilir. Image çıktısı ise seçilen nesne ya da malzemenin renkli render içindeki görünümünü ayırır.

Sonraki adım, aynı sahnede Object ve Material seçiminin sonuçlarını karşılaştırıp teslim edilecek görüntü için uygun maskeyi belirlemektir. Hareket bulanıklığı veya alan derinliği bulunan bir Cycles render’ında kenarların nasıl davrandığını da kontrol edin. Cryptomatte pass’leri render verisi olduğundan, gerekmeyen pass’leri açık bırakmak yerine ihtiyaç duyulanları seçmek ve sahneye uygun sonucu denemek iş akışını daha anlaşılır kılar.

## Kaynak ve lisans

Bu rehber, Blender Manual’daki Cryptomatte Node ve Passes belgelerinden Türkçeye uyarlanmıştır. Her iki kaynak da CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

## Pro ipucu
Yalnızca maske gerekiyorsa Image girişini boş bırakın; renkli render’ı maskeli almak için Render Layers Image çıkışını Cryptomatte Image girişine bağlayın.

## 3dsınıfı yorumu
Türkiye’deki mimarlık ofisleri ve görselleştirme ekipleri için Cryptomatte, render sonrasında tek bir nesne ya da malzemeyi hedefleyen düzeltmeleri daha kontrollü hâle getirebilir. Özellikle aynı sahneden farklı malzeme varyasyonları hazırlanırken seçim maskeleri pratik bir ara adım sunar.

Bununla birlikte, gerekli pass’leri render öncesinde planlamak ve kullanılan render motorunda sonucu doğrulamak gerekir. Kaynaklar belirli bir sürüm, donanım gereksinimi veya lisans maliyeti belirtmiyor; bu nedenle kurumlar mevcut Blender kurulumlarıyla deneme render’ı alıp kendi sahnelerindeki uyumluluğu görmeli. Sidecar ve hacim nesnesi sınırlamaları da üretim planına dâhil edilmeli.

## Kaynaklar
- [docs.blender.org (CC BY-SA 4.0)](https://docs.blender.org/manual/en/latest/compositing/types/mask/cryptomatte.html) (özet)
- [docs.blender.org (CC BY-SA 4.0)](https://docs.blender.org/manual/en/latest/render/layers/passes.html) (özet)

_Yapay zekâ ile yazıldı, kaynaklarla doğrulandı. © 3dsınıfı_