# Blender Cryptomatte ile render sonrası nesne maskesi oluşturma

Kaynak: https://3dsinifi.com/haber/blender-cryptomatte-ile-render-sonrasi-nesne-maskesi · Kategori: Eğitimler · Yayın: 9 Ekim 2026

> Blender’daki Cryptomatte düğümü, render içindeki nesne veya malzemeleri seçerek maske oluşturmayı sağlıyor. Rehber, render geçişini etkinleştirmekten Matte ve Image çıkışlarını kullanmaya kadar temel adımları anlatıyor.

## Kısaca
- Cryptomatte, render sonrasında nesne veya malzemeleri seçip bunlar için maske oluşturmayı sağlar.
- İş akışına başlamadan önce View Layer ayarlarında Cryptomatte Object geçişini etkinleştirip render almak gerekir.
- Düğümün Matte çıkışı gri tonlu maske, Image çıkışı ise girişteki render’ın maskelenmiş sürümünü üretir.
- Blender kılavuzlarına göre Cryptomatte yan dosyaları, node group kullanımı ve hacim nesneleri desteklenmiyor.

## Bu rehberde ne öğreneceksiniz?

Bir iç mekân render’ında yalnızca belirli bir mobilyayı, armatürü veya malzeme grubunu düzenlemek gerektiğinde, her nesnenin çevresini elle maskelemek vakit alabilir. Blender’daki Cryptomatte düğümü, render’da bulunan nesne veya malzemeleri kompozitör içinde seçip bunlar için maske üretmeye yarar. Böylece görselin tamamı yerine seçilen alan üzerinde işlem yapılabilir.

Bu rehberde Cryptomatte verisini render’a ekleme, kompozitörde düğümü hazırlama, görüntüden seçim yapma ve maskeyi kullanma adımları yer alıyor. Matte ile Image çıkışlarının farkı ve iş akışındaki sınırlamalar da ele alınıyor. Önemli nokta şu: Seçim için gereken Cryptomatte verisi render aşamasında üretilmeli; bu veri bulunmayan sıradan bir görüntüye sonradan eklenemez.

## Gereksinimler ve sürüm notları

İş akışı için Blender’da hazırlanmış bir sahne, Cryptomatte verisi içeren bir render ve Blender’ın Compositor alanı gerekir. Blender 4.0 kılavuzu Cryptomatte düğümünü “CPU Compositor Only” olarak işaretliyor; bu nedenle o sürümde bu düğüm için CPU kompozitör sınırlamasını dikkate alın. Güncel kılavuz bu sınırlamayı aynı şekilde belirtmiyor. Donanım ve işlem koşullarını kullandığınız Blender sürümünün belgelerinden doğrulayın.

Render öncesinde ilgili View Layer’ın Passes bölümünde Cryptomatte Object geçişini etkinleştirin. Blender dokümantasyonu nesne, malzeme ve varlık türündeki Cryptomatte katmanlarından söz ediyor; aşağıdaki örnek nesne seçimini temel alıyor. Kullanılacak geçiş ve katmanın hedeflenen seçim türüne uygun olması gerekir.

Cryptomatte verisi Blender render’ından alınabilir; güncel kılavuza göre çok katmanlı bir OpenEXR görüntüsündeki Cryptomatte verisi de kaynak olarak seçilebilir. Kılavuz sayfaları farklı Blender sürümlerine ait: Güncel sayfa kaynak ve katman seçimini düğüm özelliklerinde anlatırken Blender 2.92 dokümantasyonu geçişlerin düğüm girişlerine bağlandığı eski bir akış tarif ediyor. Arayüz adımları örtüşmüyorsa kullanılan sürümün dokümantasyonunu izleyin.

## Adım adım Cryptomatte maskesi oluşturma

1. **Cryptomatte Object geçişini etkinleştirin.** View Layer’ın Passes ayarlarında Cryptomatte Object seçeneğini açın ve sahneyi render alın. Cryptomatte seçim verisi render aşamasında üretilir; geçiş etkin değilse mevcut render’da gerekli veri bulunmayabilir.

2. **Compositor içinde Cryptomatte düğümünü ekleyin.** Düğüm, nesne veya malzeme seçimini ve maske çıkışlarını yönetir. Renkli, maskelenmiş bir görüntü elde etmek istiyorsanız Render Layers düğümünden gelen render görüntüsünü Cryptomatte düğümünün Image girişine bağlayın. Yalnızca gri tonlu maske gerekiyorsa bu giriş boş bırakılabilir.

3. **Görüntüyü seçim için görünür yapın.** Render Layers düğümünün görüntü çıkışını veya Cryptomatte düğümünün Pick çıkışını Viewer düğümüne bağlayın. Kompozitör arka planında görüntü görünmüyorsa başlıktaki Backdrop seçeneğinin açık olup olmadığını kontrol edin. Pick çıkışı Cryptomatte verisini renkli gösterir ve nesne seçerken kullanılabilir.

4. **Kaynağı ve Cryptomatte katmanını belirleyin.** Veriyi render’dan kullanıyorsanız kaynak olarak Render’ı, çok katmanlı OpenEXR’den alıyorsanız Image’ı seçin. Image kaynağında kullanılacak görüntüyü, ardından Cryptomatte Layer alanında uygun katmanı belirtin. Kaynak Render olarak seçildiğinde sahne seçeneği de kullanılabilir.

5. **Maskeye dahil edilecek nesneleri seçin.** Düğümdeki ekleme düğmesini kullanarak görüntü üzerinde maskeye dahil etmek istediğiniz nesneye tıklayın. Birden fazla nesne için işlemi tekrarlayın; seçimi çıkarmak için çıkarma düğmesini kullanın. Nesne veya malzeme adları Matte ID alanına virgülle ayrılarak elle de yazılabilir; kılavuz seçim düğmelerini kullanmanın daha kolay olduğunu belirtiyor.

6. **Kullanım amacına göre çıkışı seçin.** Matte çıkışı seçilen nesne veya malzemeler için gri tonlu bir maske verir. Image çıkışı ise Image girişine bağlanan renkli görüntüyü, yalnızca seçili alanlar görünür kalacak şekilde maskeler; diğer bölümler saydam olur. Yalnızca maske gerekiyorsa Matte, maskelenmiş render gerekiyorsa Image çıkışını kullanın.

7. **Sonucu ve kenarları kontrol edin.** Maskenin beklenmedik alanları içerip içermediğini Viewer’da inceleyin; doğru Cryptomatte katmanının seçildiğini ve seçim için uygun görüntünün gösterildiğini doğrulayın. Blender dokümantasyonu Cryptomatte’nin kenar yumuşatma, hareket bulanıklığı ve saydamlık gibi etkileri hesaba alabildiğini belirtiyor. Bu özelliklerin önemli olduğu sahnelerde maske kenarlarını render üzerinde kontrol edin.

## Sık yapılan hatalar

**Geçişi açmadan render almak:** Cryptomatte seçim verisi render aşamasında üretilir. Geçiş etkin değilse, mevcut görüntüde bulunmayan nesne verisini düğüm sonradan oluşturamaz.

**Viewer’da yanlış çıkışı izlemek:** Nesne örneklemek için Pick çıkışı kullanılabilir. Kompozitör arka planı görünmüyorsa Backdrop ayarını da kontrol edin.

**Matte ile Image çıkışını karıştırmak:** Matte, gri tonlu maskeyi verir; tek başına renkli render değildir. Maskeli renkli görüntü için render’ı Image girişine bağlayıp Image çıkışını kullanın.

**Sürüm farklarını göz ardı etmek:** Eski Blender kılavuzlarında geçişlerin düğüme ayrı ayrı bağlanması anlatılırken güncel kılavuzda kaynak ve katman seçimi düğüm özelliklerinde yer alıyor. Ayrıca Blender 4.0 kılavuzu düğüm için CPU kompozitör sınırlamasını belirtiyor. Talimatları ve donanım gereksinimlerini kullanılan sürüme göre kontrol edin.

**Desteklenmeyen veriye güvenmek:** Blender kılavuzu Cryptomatte yan dosyalarının desteklenmediğini, düğümün node group içinde kullanılamadığını ve hacim nesnelerinin desteklenmediğini belirtiyor. Kompozitör aşamasını ve teslim biçimini planlarken bu sınırları göz önünde bulundurun.

## Mimarlık ve archviz iş akışına etkisi

Mimari görselleştirmede Cryptomatte, bir render’daki mobilya, aydınlatma elemanı veya belirli bir yüzey grubunu ayrı maskelemek için kullanılabilir. Örneğin bir koltuğun ya da seçilmiş malzemelerin çevresini elle çizmek yerine render verisinden seçim yapıp Matte çıkışını kompozitörde kullanmak mümkündür. Bu yaklaşım, render’ın geri kalanını değiştirmeden belirli bir alana yönelik düzenlemeleri yönetmeye yardımcı olur.

İş akışının işe yaraması için geçiş render sırasında açılmalı ve gerekli veri çıktı dosyasında bulunmalıdır. Render başka bir kompozitöre aktarılacaksa hedef uygulamanın Cryptomatte standardını desteklemesi gerekir. Blender 4.0 kılavuzundaki CPU kompozitör notu, o sürümü kullanan ekiplerin işlem koşullarını önceden kontrol etmesini gerektirir. Sürüm farkları ve sınırlamalar nedeniyle proje öncesinde küçük bir test render’ı almak, iş akışını doğrulamaya yardımcı olur.

## Sonraki adımlar

Önce tek bir nesneyi seçerek Matte ve Image çıkışlarını ayrı ayrı inceleyin. Ardından birden fazla nesneyle seçim ekleme ve çıkarma işlemlerini deneyin; saydam yüzeyler veya hareket bulanıklığı bulunan sahnelerde maskenin kenarlarını kontrol edin. Blender sürümünüzün kullandığı düğüm akışını ve kompozitör sınırlamalarını doğrulayın. Farklı bir kompozitör kullanılacaksa Cryptomatte verisinin o uygulamada okunabildiğini küçük bir dosyayla test edin.

## Kaynak ve lisans

Bu rehber Blender’ın güncel Cryptomatte düğümü dokümantasyonu ile Blender 2.92, 4.0 ve 2.80 sürümlerine ait ilgili kılavuz sayfaları temel alınarak Türkçeye uyarlanmıştır. Kaynak dokümantasyon sayfaları CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

## Pro ipucu
Önce Pick çıkışını Viewer’a bağlayıp seçimleri görüntü üzerinde doğrulayın; maskelenmiş renkli render için görüntüyü ayrıca Image girişine bağlayın.

## 3dsınıfı yorumu
Türkiye’deki mimarlık ofisleri ve görselleştirme öğrencileri için Cryptomatte’nin pratik değeri, render sonrasında seçili nesneler üzerinde maske tabanlı düzenleme yapabilmesinde. Mobilya veya malzeme gruplarını ayrı ele almak gerektiğinde elle maske çizme ihtiyacını azaltabilir; ancak doğru veri render alınırken hazırlanmalı.

Kaynak dokümantasyon CC BY-SA 4.0 lisanslıdır; bu bilgi Blender yazılımının ücret koşullarını açıklamaz. Kaynaklarda Cryptomatte için ek lisans ücreti belirtilmiyor. Blender 4.0 kılavuzundaki CPU kompozitör notu nedeniyle ofislerin kullandıkları sürüm ve işlem koşullarını kontrol etmesi; ayrıca hedef kompozitör uyumluluğunu ve desteklenmeyen verileri küçük bir testle doğrulaması yerinde olur.

## Kaynaklar
- [docs.blender.org (CC BY-SA 4.0)](https://docs.blender.org/manual/en/latest/compositing/types/mask/cryptomatte.html) (özet)
- [docs.blender.org (CC BY-SA 4.0)](https://docs.blender.org/manual/en/2.92/compositing/types/matte/cryptomatte.html) (özet)
- [docs.blender.org (CC BY-SA 4.0)](https://docs.blender.org/manual/ko/4.0/compositing/types/mask/cryptomatte.html) (özet)

_Yapay zekâ ile yazıldı, kaynaklarla doğrulandı. © 3dsınıfı_