# Blender Cryptomatte ile render’da nesne ve malzeme maskesi oluşturma rehberi

Kaynak: https://3dsinifi.com/haber/blender-cryptomatte-ile-renderda-nesne-ve-malzeme-maskesi · Kategori: Eğitimler · Yayın: 17 Ekim 2026

> Blender Cryptomatte, render’daki nesne veya malzemeleri kompozitörde seçerek maskelemeyi sağlıyor. Bu rehber, pass hazırlığından maske çıktısını kullanmaya uzanan temel iş akışını anlatıyor.

## Kısaca
- Cryptomatte, seçilen nesne veya malzemeler için gri tonlamalı maske ya da maskelenmiş görüntü oluşturabilir.
- Render kaynağı kullanılacaksa uygun Cryptomatte pass’i View Layer ayarlarından etkinleştirilir.
- Cryptomatte düğümü, render pass’lerini veya çok katmanlı OpenEXR içindeki Cryptomatte görüntüsünü kaynak alabilir.
- Blender kılavuzuna göre Cryptomatte, Cycles’ta şeffaflık, hareket bulanıklığı ve alan derinliğiyle çalışabilir.

## Bu rehberde ne öğreneceksiniz?

Cryptomatte, bir render içindeki belirli nesneleri veya malzemeleri ayrı ayrı belirlemek için kullanılan bir maskeleme standardıdır. Blender’da Cryptomatte düğümüyle bu seçimleri kompozitöre taşıyabilir; seçilen öğelerin gri tonlamalı maskesini ya da yalnızca bu öğeleri içeren, geri kalanı şeffaf bir görüntüyü elde edebilirsiniz.

Bu rehberde önce hangi Cryptomatte kaynağının kullanılacağına karar verecek, ardından düğümde öğeleri seçip uygun çıktıyı değerlendireceksiniz. Burada iki ayrı çalışma biçimi bulunuyor: Blender’ın render sırasında oluşturduğu pass’lerden yararlanmak veya önceden hazırlanmış çok katmanlı bir OpenEXR dosyasındaki Cryptomatte bilgisini kullanmak. Kullanım amacına göre Image girişi gerekli olmayabilir; yalnızca gri tonlamalı maske alınacaksa bu giriş boş bırakılabilir.

## Gereksinimler

İlk olarak hangi kaynaktan çalışılacağı belirlenmeli. Blender’dan alınacak render pass’lerini kullanmak için sahnenin ilgili View Layer’ında uygun Cryptomatte türü etkinleştirilir ve render alınır. Nesneleri seçmek için Object, malzemeleri seçmek için Material, aynı parent’a sahip nesne gruplarını seçmek için Asset türü kullanılabilir. Asset seçeneği, Blender’ın asset özelliğiyle aynı şey değildir.

Diğer seçenek, çok katmanlı OpenEXR dosyasındaki Cryptomatte görüntüsünü Image kaynağı olarak kullanmaktır. Bu yöntemde Cryptomatte düğümünün kaynağı Image olarak ayarlanır. Kılavuz, Cryptomatte yan dosyalarının desteklenmediğini belirtiyor.

İki yöntemde de kompozitörde Cryptomatte düğümü kullanılır. Render’ı seçim yaparken arka planda görmek için Render Layers ve Viewer düğümlerinden yararlanılabilir. Cryptomatte düğümünün Image girişi ise yalnızca düğümün Image çıktısı kullanılacaksa gereklidir. Amaç sadece gri tonlamalı Matte çıktısını almaksa Image girişi bağlanmadan bırakılabilir.

## Adım adım maske oluşturma

### 1. Kaynağı ve maskeleme türünü seçin

Render pass’leriyle çalışılacaksa sahnedeki hedefe göre Object, Material veya Asset Cryptomatte pass’ini seçin. Bu ayar, View Layer özelliklerinin Passes bölümündedir. Ardından render alın; Cryptomatte düğümünün Render kaynağıyla kullanacağı bilgi bu pass’lerden gelir.

Hazır bir dosyayla çalışılacaksa çok katmanlı OpenEXR içindeki Cryptomatte görüntüsünü kullanın ve düğümde Image kaynağını seçin. Kaynak seçimi, düğümde hangi görüntü veya pass bilgilerinin kullanılacağını belirler. Başlangıçta doğru türü seçmek, maske oluştururken beklenen nesne ya da malzemenin listede bulunmaması gibi sorunları önlemeye yardımcı olur.

### 2. Kompozitör düğümlerini hazırlayın

Kompozitöre bir Cryptomatte düğümü ekleyin. Render görüntüsünü seçim sırasında görmek için Render Layers düğümünün Image çıkışını Viewer düğümünün Image girişine bağlayabilirsiniz. Görüntü kompozitör arka planında görünmüyorsa Backdrop seçeneğinin açık olup olmadığını kontrol edin.

Düğümün kaynağı Render ise ilgili Scene ve View Layer pass’leri kullanılır. Image seçeneğinde ise çok katmanlı OpenEXR içindeki Cryptomatte verisi hedeflenir. Kaynak türüne bağlı olarak düğümde görüntü ve sahne seçimine ilişkin farklı alanlar kullanılabilir.

### 3. Maskeye girecek öğeleri belirleyin

Kompozitörde render görüntüsü görünür durumdayken Cryptomatte düğümündeki seçim kontrolünü kullanın ve görüntüde maskeye eklemek istediğiniz nesneye ya da malzemeye tıklayın. Birden fazla öğeyi aynı maskeye dahil etmek için seçimi tekrarlayın.

Düğümün Matte ID alanı, seçilen nesne veya malzemelerin adlarını virgülle ayrılmış biçimde tutar. Bu alanı elle doldurmak mümkün olsa da yanındaki artı ve eksi kontrolleriyle seçim yapmak daha elverişlidir. Birden çok öğe seçildikten sonra alanı gözden geçirmek, hangi öğelerin maskeye dahil edildiğini kontrol etmeye yarar.

### 4. İhtiyaca uygun çıktıyı kullanın

Matte çıkışı, seçilen öğeleri gri tonlamalı bir maske olarak verir. Bu, kompozitörde maske bilgisine ihtiyaç duyulan işlemler için kullanılabilir. Düğümün Image çıkışı ise Image girişindeki renkli görüntüyü maske ile sınırlar: seçilen öğeler görünür kalırken diğer alanlar şeffaf olur.

Bu nedenle yalnızca maske gerekiyorsa Image girişine bir görüntü bağlamak şart değildir. Seçili öğeleri içeren renkli görüntü isteniyorsa render görüntüsünü bu girişe bağlayın. Pick çıkışı da Cryptomatte bilgisini renkli biçimde göstererek nesne veya malzeme seçimine yardımcı olabilir.

## Sık karşılaşılan hatalar

Maske boşsa veya beklenen öğeyi içermiyorsa önce kullanılan kaynağı kontrol edin. Render kaynağında doğru Cryptomatte türünün pass olarak etkinleştirilip render edilip edilmediğine bakın. Image kaynağında ise kullanılan dosyanın çok katmanlı OpenEXR içindeki Cryptomatte görüntüsünü içerdiğini doğrulayın.

Kompozitör arka planında görüntü yoksa Render Layers ile Viewer arasındaki bağlantıyı ve Backdrop seçeneğini inceleyin. Renkli, maskelenmiş render beklenirken yalnızca gri görüntü elde ediliyorsa Matte ve Image çıkışlarının görevlerinin farklı olduğunu unutmayın. Renkli çıktı için render görüntüsü Cryptomatte düğümünün Image girişine bağlanmalıdır.

Kullanım sınırları da göz önünde bulundurulmalı: Blender kılavuzuna göre Cryptomatte düğümü node group içinde kullanılamaz ve Volume Objects desteklenmez. Ayrıca yan dosyalar desteklenmediğinden bu dosyalara dayalı bir akış varsayılmamalıdır.

## Mimarlık, iç mekân ve archviz iş akışında yeri

Mimari görselleştirmede bir mobilyayı, yüzey kaplamasını veya sahnedeki başka bir öğeyi görüntünün geri kalanından ayırmak, son düzenlemeleri daha hedefli hâle getirebilir. Örneğin bir iç mekân render’ında belirli bir malzemenin ya da nesnenin maskesini kompozitörde kullanmak, tüm görüntü üzerinde aynı değişikliği yapma ihtiyacını azaltabilir. Cryptomatte’nin bir pikselde birden fazla nesneyi desteklemesi de üst üste gelen görüntü alanlarının ayrıştırılmasında önem taşır.

İş akışını gerçek projeye taşımadan önce kullanılan render motorunda gerekli pass’lerin üretildiğini ve çıktı dosyasının uygun yapıda olduğunu test edin. Blender kılavuzu Cryptomatte’nin şeffaflık, hareket bulanıklığı ve alan derinliğiyle çalışmasını Cycles için özellikle belirtiyor. Bu nedenle farklı motor veya çıktı türlerinde aynı sonucu varsaymak yerine küçük bir sahnede kontrol yapmak yerinde olur. Kaynaklar belirli donanım, lisans maliyeti veya Blender sürümü belirtmiyor.

## Sonraki adımlar

Önce küçük bir sahnede tek bir nesne için Object Cryptomatte pass’i oluşturup Matte çıktısını inceleyin. Ardından Material türüyle bir kaplamayı seçmeyi, son olarak da Image girişine render bağlayarak maskelenmiş renkli görüntüyü elde etmeyi deneyin. Bu denemeler, üretim sahnesinde hangi kaynağın ve çıkışın gerekli olduğunu anlamaya yardımcı olur.

Blender kılavuzu Cryptomatte’yi Object Index ve Material Index pass’leriyle benzer amaç taşıyan bir yöntem olarak açıklıyor. Kurulumu kolaylaştırması, farklı kompozitör yazılımlarıyla kullanılabilmesi ve tek pikselde birden fazla nesneyi desteklemesi öne çıkan özellikler arasında. Buna rağmen başarılı bir sonuç için doğru pass’in önceden oluşturulması ve kullanılan kaynağın düğüm ayarlarıyla eşleşmesi gerekir.

## Kaynak ve lisans

Bu rehber, Blender’ın Cryptomatte Node ve Passes resmi kılavuzlarından Türkçeye uyarlanmıştır. Her iki kaynak da CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

## Pro ipucu
Yalnızca gri tonlamalı maske gerekiyorsa Cryptomatte düğümünün Image girişini boş bırakın; renkli, maskelenmiş çıktı için render görüntüsünü bu girişe bağlayın.

## 3dsınıfı yorumu
Türkiye’deki mimarlık ofisleri ve görselleştirme ekipleri için Cryptomatte’nin pratik faydası, render içindeki belirli nesne ve malzemeleri ayrı ele alabilmesinde. İç mekân projelerinde kaplama veya mobilya üzerinde hedefli kompozitör düzenlemeleri yapmak isteyen ekipler, bu yaklaşımı küçük bir test sahnesinde deneyerek iş akışlarına uygunluğunu değerlendirebilir.

Yatırım kararı için kaynaklarda yer almayan donanım ya da lisans maliyeti hakkında varsayım yapmak doğru olmaz. Üretim öncesinde gereken pass’lerin oluşturulduğunu, render motorunun iş akışıyla uyumunu ve dosya yapısını kontrol etmek gerekir. Özellikle farklı motorlardan gelen çıktılarla çalışırken önce maske sonucunu doğrulamak, ek iş yükünü sınırlamaya yardımcı olur.

## Kaynaklar
- [docs.blender.org (CC BY-SA 4.0)](https://docs.blender.org/manual/en/latest/compositing/types/mask/cryptomatte.html) (özet)
- [docs.blender.org (CC BY-SA 4.0)](https://docs.blender.org/manual/en/latest/render/layers/passes.html) (özet)

_Yapay zekâ ile yazıldı, kaynaklarla doğrulandı. © 3dsınıfı_