# Blender Cryptomatte rehberi: Render’da nesne ve materyal maskesi oluşturma

Kaynak: https://3dsinifi.com/haber/blender-cryptomatte-rehberi-renderda-nesne-ve-materyal · Kategori: Eğitimler · Yayın: 4 Kasım 2026

> Blender’daki Cryptomatte düğümü, render içindeki nesne ve materyalleri maskeleyip Compositor’da ayrı düzenlemeye yarıyor. Bu rehber, geçişleri etkinleştirmekten maskeyi kullanmaya kadar temel iş akışını anlatıyor.

## Kısaca
- Cryptomatte, render içindeki nesne veya materyalleri seçerek gri tonlamalı maske ya da maskelenmiş görüntü üretir.
- Nesne, materyal ve aynı ebeveyne bağlı gruplar için ayrı Cryptomatte türleri bulunur.
- Maske, render geçişlerinden veya çok katmanlı OpenEXR görüntüsünden alınabilir.
- Hacim nesneleri desteklenmez; Cryptomatte meta veri yan dosyaları da kullanılamaz.

## Bu rehberde ne öğreneceksiniz?

Cryptomatte, bir render’daki belirli nesne veya materyalleri seçip bunlar için maske çıkarmayı sağlar. Blender’da bu maskeyi Compositor üzerinden kullanabilir; seçili alanı renklendirebilir, görüntüden ayırabilir veya başka bir düzenleme adımına taşıyabilirsiniz. Buradaki adımlar, önce render geçişini hazırlamayı, sonra Cryptomatte düğümünde öğe seçip maske çıktısını kullanmayı kapsıyor.

İş akışı özellikle iç mekân görselleştirmesinde mobilya, duvar, zemin veya malzeme gruplarını görüntünün geri kalanından bağımsız ele almak için kullanışlıdır. Önemli nokta, Cryptomatte’ın yeni bir render motoru değil; render verilerinden maske oluşturan bir Compositor aracı olmasıdır.

## Gereksinimler

Blender ve Compositor’ı kullanabileceğiniz bir sahne gerekir. Kaynak kılavuzlar belirli bir Blender sürüm numarası veya hesap gereksinimi belirtmiyor. Bu nedenle aşağıdaki adımlar, arayüzde Cryptomatte ve ilgili render geçişlerinin bulunduğu Blender kurulumu temel alınarak anlatılıyor.

- Render’da ayırmak istediğiniz nesne veya materyallerin bulunduğu bir sahne hazırlayın.
- Render motoru olarak Cycles ya da EEVEE kullanabilirsiniz; Cryptomatte geçiş türleri motorla ilişkili olarak sunulur.
- Render geçişlerini etkinleştirmek ve düğümleri bağlamak için View Layer özellikleriyle Compositor’a erişmeniz gerekir.
- Önceden alınmış bir görüntüyle çalışacaksanız, kaynağın çok katmanlı OpenEXR olması gerekir. Cryptomatte meta veri yan dosyaları desteklenmez.

## Adım adım Cryptomatte maskesi oluşturma

### 1. Ayırmak istediğiniz öğeleri belirleyin

Önce maskenin nesneye mi, materyale mi, yoksa aynı ebeveyni paylaşan bir gruba mı uygulanacağına karar verin. Nesneleri bağımsız seçmek için Object, belirli bir yüzey malzemesini seçmek için Material geçişini kullanın. Asset seçeneği, aynı ebeveyne bağlı nesne gruplarını hedefler; Blender’ın asset özelliğiyle ilgili değildir.

Bu seçim, sonraki Compositor adımında hangi Cryptomatte katmanının kullanılacağını belirler. Örneğin, bir iç mekân render’ında aynı materyali kullanan farklı yüzeyleri birlikte maskelemek için Material türü; tek bir koltuğu ayırmak için Object türü daha uygun olabilir.

### 2. Cryptomatte render geçişini etkinleştirin

Properties içindeki View Layer bölümünde Passes panelini açın. Cryptomatte başlığı altından ihtiyaç duyduğunuz Object, Material veya Asset türünü etkinleştirin. Ardından sahneyi render edin. Cryptomatte düğümü, Render kaynağı seçildiğinde ilgili View Layer geçişlerini kullanabilir.

Levels ayarı, her pikselde ayırt edilebilecek en yüksek öğe sayısını belirler. Render Layers düğümünde görülen Cryptomatte görüntülerinin sayısı bu seviyenin yarısı kadardır; her görüntü bir pikselde iki öğeye referans verebilir. Bu nedenle katman sayısını değerlendirirken tek bir görüntünün iki öğe taşıyabildiğini hesaba katın.

### 3. Compositor’da Cryptomatte düğümünü ekleyin

Compositor’da bir Cryptomatte düğümü oluşturun ve kaynağı Render olarak ayarlayın. Bu kaynakta sahne ve View Layer bilgileri kullanılır. Daha önce render edilmiş, çok katmanlı bir OpenEXR üzerinden çalışacaksanız kaynak olarak Image seçin ve kullanılacak görüntüyü belirleyin. Cryptomatte katmanının, hedeflediğiniz View Layer ve Object, Material ya da Asset türüyle eşleştiğini kontrol edin.

Bir Viewer düğümü eklemek, Compositor arka planında görüntüyü izlemeyi kolaylaştırır. Render Layers düğümünün Image çıkışını Viewer’a bağlayın. Görüntü arka planda görünmüyorsa Compositor başlığındaki Backdrop seçeneğinin açık olduğundan emin olun.

### 4. Maskeye girecek öğeleri seçin

Cryptomatte düğümündeki seçim düğmesini kullanın ve Compositor arka planındaki hedef nesneye tıklayın. Birden fazla öğe gerekiyorsa seçimi tekrarlayın. Düğümde seçilen öğelerin adları Matte ID alanında listelenir; adları elle yazmak yerine seçim düğmeleriyle eklemek daha kolaydır.

Seçim tamamlandığında Matte çıkışı, seçilen nesne veya materyallerin gri tonlamalı maskesini verir. Image çıkışı ise görüntüyü maske uygulanmış biçimde sunar: seçilen öğeler görünür kalırken geri kalan alanlar şeffaflaşır. Yalnızca maske gerekiyorsa Cryptomatte düğümünün Image girişi boş bırakılabilir; bu giriş, Image çıkışının çalışması için gereklidir.

### 5. Maskeyi Compositor iş akışında kullanın

Matte çıkışını, sonraki Compositor işlemlerinde maske olarak kullanın. Renkli render’ı da maske ile birlikte kullanmak istiyorsanız Render Layers Image çıkışını Cryptomatte düğümünün Image girişine bağlayın ve düğümün Image çıkışını devamındaki işleme aktarın. Böylece seçim, görüntünün geri kalanından ayrılmış bir katman olarak kullanılabilir.

Cycles ile çalışırken Cryptomatte, şeffaflık, hareket bulanıklığı ve alan derinliği bulunan görüntülerde de bu etkileri destekler. EEVEE’de ise alan derinliği ve hareket bulanıklığı Combined dışındaki geçişlerde render edilmez; bunlar Compositor’da ayrıca taklit edilebilir. Bu fark, özellikle son görüntüdeki bulanık kenarların ve odak etkisinin maskede nasıl görüneceğini etkileyebilir.

## Sık yapılan hatalar ve sınırlar

- **Yanlış katmanı seçmek:** Cryptomatte katmanı, hem doğru View Layer hem de doğru türle eşleşmelidir. Nesneyi ayırmak isterken materyal katmanını seçmek beklenen maskeyi vermeyebilir.
- **Görüntü çıkışını maske sanmak:** Matte gri tonlamalı maskedir; Image ise seçili öğeler görünür kalacak şekilde maskelenmiş renkli görüntüdür.
- **Image girişi bağlı değilken renkli çıktı beklemek:** Gri tonlamalı maske için bu giriş boş kalabilir. Maskelenmiş renkli Image çıkışı için render görüntüsünü Image girişine bağlayın.
- **Geçişi açmadan render almak:** Render kaynağını kullanırken gerekli Cryptomatte geçişinin View Layer Passes bölümünde etkinleştirilmesi gerekir.
- **Desteklenmeyen verileri kullanmak:** Hacim nesneleri desteklenmez ve meta veri yan dosyaları kullanılamaz. Ayrıca Cryptomatte düğümü node group içinde kullanılamaz.

## Sonraki adımlar: mimarlık ve görselleştirme iş akışı

Mimarlık ve iç mekân görselleştirmelerinde Cryptomatte, bir malzemenin tonunu değiştirmek veya belirli bir mobilyayı kompozisyonda ayrı ele almak gibi hedefli düzenlemeler için kullanılabilir. Bu yaklaşım, ilgili nesne ya da materyal maskesini render verisinden çıkarmaya dayanır; ancak ışık veya geometri değişiklikleri gerekiyorsa kaynak sahne üzerinde çalışmak gerekebilir.

Bir ofiste bu yöntemi kullanmadan önce render motorunu, geçiş ayarlarını ve hedeflenen çıktı türünü test etmek faydalıdır. Özellikle EEVEE’de Combined dışındaki geçişlerin alan derinliği ve hareket bulanıklığı sınırlarını; Cycles’ta ise denoising geçişlerinin bellek kullanımı ve render süresini artırabileceğini göz önünde bulundurun. Cryptomatte için donanım veya lisans gereksinimi kaynaklarda belirtilmiyor.

## Kaynak ve lisans

Bu eğitim, Blender Manual’daki “Cryptomatte Node” ve “Passes” kılavuzlarından uyarlanmıştır. Her iki kaynak da CC BY-SA 4.0 lisansıyla yayımlanmıştır; içerik bu kaynaklara dayanarak Türkçeye uyarlanmıştır.

## Pro ipucu
Maske çıkışını renklendirme veya başka bir Compositor işleminde kullanmadan önce seçim listesini ve Cryptomatte katman türünü kontrol edin; yanlış tür seçimi hedeflediğiniz alanı ayırmayabilir.

## 3dsınıfı yorumu
Türkiye’deki mimarlık ofisleri ve görselleştirme ekipleri için Cryptomatte’ın en pratik yanı, render sonrasında tek tek nesne ya da materyalleri maskeleyebilmesidir. Özellikle müşteri revizyonlarında belirli yüzeylerin rengini değiştirmek veya bir mobilyayı ayrı ele almak, kompozisyon aşamasını daha kontrollü hâle getirebilir.

Buna karşılık bu yöntem sahne düzenleme ihtiyacını ortadan kaldırmaz; ışık veya geometri değişiklikleri için kaynağa dönmek gerekebilir. Render motoru ve geçiş uyumluluğu da kontrol edilmeli. Ek donanım veya lisans gereksinimi kaynaklarda belirtilmiyor; denoising geçişleri kullanılıyorsa bellek ve render süresi üzerindeki etkisi hesaba katılmalı.

## Kaynaklar
- [docs.blender.org (CC BY-SA 4.0)](https://docs.blender.org/manual/en/latest/compositing/types/mask/cryptomatte.html) (özet)
- [docs.blender.org (CC BY-SA 4.0)](https://docs.blender.org/manual/en/latest/render/layers/passes.html) (özet)

_Yapay zekâ ile yazıldı, kaynaklarla doğrulandı. © 3dsınıfı_