# Rhino 8’de Array komutları: çizgi, eğri ve yüzey boyunca çoğaltma rehberi

Kaynak: https://3dsinifi.com/haber/rhino-8de-array-komutlari-cizgi-egri-ve-yuzey-boyunca · Kategori: İpuçları · Yayın: 17 Kasım 2026

> Rhino 8’in Array komutları, nesneleri doğrusal, dikdörtgen, dairesel ya da eğri boyunca çoğaltmayı sağlar. Bu rehber, doğru komutu ve aralık seçeneklerini mimari modelleme senaryolarıyla açıklıyor.

## Kısaca
- Array, nesneleri aktif yapım düzleminin X, Y ve Z yönlerinde satır, sütun ve seviyeler halinde çoğaltır.
- ArrayLinear tek yönde; ArrayPolar bir merkez çevresinde kopyalar oluşturur.
- ArrayCrv, nesneleri seçilen bir eğri boyunca; ArrayCrvOnSrf ise yüzey üzerindeki eğri boyunca konumlandırır.
- Rhino 8 belgelerine göre dikdörtgen dizide kopya sayısı en az 1, polar dizide öğe sayısı en az 2 olmalıdır.

Rhino 8’deki Array araçları, tek bir nesneden tekrarlı bir düzen kurmak için farklı çoğaltma yöntemleri sunuyor. McNeel’in resmi Rhino 8 belgelerinde açıklanan komutlar; aktif yapım düzleminin yönlerinde dikdörtgen dizi, tek yönde doğrusal dizi, merkez çevresinde polar dizi ve eğri ya da yüzey üzerindeki eğri boyunca çoğaltma seçeneklerini kapsıyor. Bu rehber, araçların hangi modelleme işine uygun olduğunu ve ayarların sonucu nasıl etkilediğini adım adım ele alıyor.

## Önce çoğaltma türünü belirleyin

1. **Düzenli bir ızgara veya katman oluşturulacaksa Array’i seçin.** `Transform › Array › Rectangular` menü yolundaki Array komutu, kopyaları aktif yapım düzleminin X, Y ve Z yönlerinde düzenler. Böylece aynı öğeyi bir düzlemde satır ve sütunlara, ayrıca yükseklik yönünde seviyelere dağıtmak mümkün olur. Komut, kopya sayısı ya da nesneler arasındaki mesafe üzerinden çalışabilir. Belgelerde kopya sayısı için her yönde 1 veya daha büyük değerler belirtiliyor.

2. **Tek eksende tekrar gerekiyorsa ArrayLinear kullanın.** `Transform › Array › Linear` yolundaki ArrayLinear, nesneleri tek bir yönde kopyalar. İlk referans noktası ile ikinci nokta, dizinin yönünü ve nesneler arasındaki mesafeyi belirler. Bu yöntem, bir doğrultuda sıralanan elemanlar veya doğrusal bir tekrar düzeni için uygundur. Toplam nesne sayısı `Number` seçeneğiyle belirtilir; `Preview` seçeneği değişiklikler sırasında dinamik önizleme gösterir.

3. **Merkez etrafında çoğaltma için ArrayPolar’a geçin.** `Transform › Array › Polar` yolundaki komutta önce nesneler, sonra dizinin merkezi belirlenir. Dönme ekseni, merkez noktasındaki aktif yapım düzleminin Z yönüdür. Ardından öğe sayısı ve doldurulacak açı girilir. Belgeler, öğe sayısı için 2 veya daha yüksek bir değer gerektiğini belirtiyor. Merkez çevresindeki tekrarın yönünü değiştirmek gerektiğinde `Axis` ile bir eksen çizgisi tanımlanabilir; `StepAngle` nesneler arasındaki açıyı belirler. `Rotate` kopyaların dizi oluşturulurken döndürülmesini, `ZOffset` ise her kopyanın Z yönünde kaydırılmasını sağlar.

## Eğri ve yüzey boyunca çoğaltma

4. **Bir güzergâhı izleyen tekrar için ArrayCrv’yi kullanın.** `Transform › Array › Along Curve` komutu nesneleri bir eğri boyunca aralıklı olarak kopyalar. Eğri seçilirken dizinin başlaması istenen uca yakın bir yerden seçim yapmak, başlangıç konumunu belirlemeye yardımcı olur. Nesne eğrinin üzerinde değilse `Basepoint` seçeneği, nesnenin eğriye taşınmasında kullanılacak referans noktasını tanımlar.

   Diziyi öğe sayısına göre ya da eğri üzerindeki aralık mesafesini belirleyerek kurabilirsiniz. `Items`, eğri boyunca yerleştirilecek öğe sayısını; `Distance` ise öğeler arasındaki mesafeyi ayarlar. Mesafe yöntemi kullanıldığında toplam öğe sayısı eğrinin uzunluğuna göre belirlenir. Eğrinin tamamı yerine bir bölümünü kullanmak gerekiyorsa seçim sırasında `SubCrv` yazılarak eğrinin parçası girdi olarak seçilebilir.

5. **Eğri bir yüzey üzerinde ilerliyorsa ArrayCrvOnSrf’yi değerlendirin.** `Transform › Array › Along Curve on Surface` komutu, nesneleri yüzey üzerindeki bir eğri boyunca kopyalayıp döndürür. Bu yöntemde dizilen nesnelerin yönünü yüzey normali belirler. Önce nesneler ve bir temel nokta seçilir; ardından başlangıç tarafına yakın bir yol eğrisi ve yüzey belirlenir. Nesnelerin konumu, eğri boyunca tıklanarak veya son konumdan itibaren mesafe girilerek ayarlanabilir. `Divide` seçeneği nesne sayısını belirler; `SubCrv` ile eğrinin yalnızca bir bölümü girdi olarak kullanılabilir.

## Ayarları nasıl seçmeli?

Aşağıdaki sınırlar ve davranışlar Rhino 8 belgelerinde açıklanıyor. Bunlar her sahne için geçerli tek bir aralık önerisi değil; komutların nasıl çalıştığını gösteren seçeneklerdir.

| Ayar veya komut | Belgelerde belirtilen değer/davranış | Etkisi |
|---|---|---|
| Array kopya sayısı | X, Y ve Z yönlerinde 1 veya daha fazla | Izgara veya katman düzeninin boyutunu belirler. |
| ArrayLinear `Number` | Toplam nesne sayısını belirtir | Tek yöndeki tekrarın adedini ayarlar. |
| ArrayCrv `Items` | Öğe sayısını belirtir | Eğri boyunca kaç öğe yerleştirileceğini tanımlar. |
| ArrayCrv `Distance` | Öğeler arasındaki mesafeyi belirtir | Toplam öğe sayısı eğri uzunluğuna bağlı olarak belirlenir. |
| ArrayPolar öğe sayısı | 2 veya daha fazla | Merkez çevresindeki tekrar adedini belirler. |
| ArrayPolar `StepAngle` | Nesneler arasındaki açıyı belirtir | Polar dizideki açısal aralığı ayarlar. |

## Mimari ve görselleştirme iş akışında kullanım

Mimarlar ve iç mimarlar, tekrarlanan yapı veya iç mekân elemanlarını elle kopyalamak yerine düzenin geometrisine uyan Array türünü seçebilir. Düzlemlerdeki tekrarlar için Array, tek doğrultudaki sıra için ArrayLinear; merkez çevresindeki yerleşim için ArrayPolar daha doğrudan seçeneklerdir. Bir güzergâhı takip eden elemanlarda ArrayCrv, yüzeye bağlı bir güzergâhta ise ArrayCrvOnSrf değerlendirilebilir. Başlangıçta komut seçimini doğru yapmak, istenen yerleşimi kurarken gereksiz elle konumlandırma adımlarını azaltabilir.

Sonucu belirleyen referansları özellikle kontrol edin: Array’de yönler aktif yapım düzlemine bağlıdır; ArrayLinear’da ikinci referans noktası yönü ve mesafeyi etkiler; ArrayPolar’da merkez ve dönme ekseni önemlidir. Eğri boyunca çoğaltmada başlangıç tarafı, temel nokta ve mesafe ya da öğe sayısı seçimi gözden geçirilmelidir. Belgeler bu araçlar için belirli donanım gereksinimi, lisans bilgisi veya performans karşılaştırması vermiyor; bu nedenle seçim, modelin geometrisine ve ihtiyaç duyulan yerleşime göre yapılmalı.

## Sık yapılan hatalar

- **Yapım düzlemini gözden kaçırmak:** Dikdörtgen dizinin yönleri aktif yapım düzleminin X, Y ve Z eksenlerine bağlıdır. Beklenen yönde çoğaltma olmuyorsa önce aktif düzlemi kontrol edin.
- **Eğri üzerindeki başlangıcı belirsiz bırakmak:** ArrayCrv için yol eğrisini dizinin başlaması istenen uca yakın seçin. Nesne eğrinin üzerinde değilse uygun bir `Basepoint` tanımlayın.
- **Mesafe ile öğe sayısını aynı şey sanmak:** ArrayCrv’de `Items` sayıyı belirler; `Distance` aralığı belirler ve toplam sayı eğri uzunluğuna bağlıdır.
- **Polar dizide eksen ve yönü doğrulamamak:** Varsayılan dönme ekseni merkezdeki aktif yapım düzleminin Z yönüdür. Farklı bir eksen gerekiyorsa `Axis` seçeneğini kullanın; kopyaların dönmesini isteyip istemediğinizi `Rotate` ile belirleyin.
- **Yüzey üzerindeki dizide yüzey normalini hesaba katmamak:** ArrayCrvOnSrf’de yönü yüzey normali belirlediğinden, sonucu değerlendirirken yüzeyin yönünü dikkate alın.

## Pro ipucu
ArrayCrv’de nesne eğrinin üzerinde değilse, çoğaltmaya başlamadan önce nesne üzerindeki doğru referans konumunu `Basepoint` ile belirleyin.

## 3dsınıfı yorumu
Türkiye’de mimarlık ve görselleştirme ekipleri için Array komutlarının pratik değeri, tekrarlı geometriyi sahnenin düzenine uygun bir yöntemle kurabilmesinde. Izgara, doğrusal sıra, merkez çevresi veya eğri boyunca yerleşim için farklı araçların bulunması, tek bir yöntemi her probleme uygulama ihtiyacını azaltıyor.

En çok dikkat edilmesi gerekenler yapım düzlemi, başlangıç noktası ve aralık türü. Belgeler donanım gereksinimi ya da lisans koşulu vermediği için bu başlıklarda ek varsayım yapılmamalı. Özellikle eğri ve yüzey dizilerinde sonucu kontrol etmek, yanlış yön veya temel nokta seçiminin modelleme sürecinde zaman kaybettirmesini önler.

## Kaynaklar
- [docs.mcneel.com](https://docs.mcneel.com/rhino/8/help/en-us/commands/arraycrv.htm) (özet)
- [docs.mcneel.com](https://docs.mcneel.com/rhino/8/help/en-us/commands/array.htm) (özet)

_Yapay zekâ ile yazıldı, kaynaklarla doğrulandı. © 3dsınıfı_
