# Rhino 8’de görsel referansı ölçekleme ve kilitleme: 5 adımlı rehber

Kaynak: https://3dsinifi.com/haber/rhino-8de-gorsel-referansi-olcekleme-ve-kilitleme-5-adimli · Kategori: İpuçları · Yayın: 13 Ekim 2026

> Rhino 8’de Picture komutu görseli oranını koruyarak düzleme yerleştiriyor; Scale seçenekleri farklı yönlerde boyutlandırma, Lock ise referansları düzenlemeye kapatıp yakalanabilir tutma olanağı sağlıyor.

## Kısaca
- Picture, seçilen görsel için malzemeye atanmış dikdörtgen bir düzlemsel yüzey oluşturur.
- Görsel düzleminin boyutları, görselin en-boy oranını korur.
- Scale, Scale1D, Scale2D ve ScaleNU farklı yönlerde ölçekleme seçenekleri sunar.
- Lock ile kilitlenen nesneler görünür ve yakalanabilir kalır, ancak düzenlemek üzere seçilemez.

Bu rehber, McNeel’in Rhino 8 belgelerinde açıklanan Picture, ölçekleme ve kilitleme özelliklerini bir araya getiriyor. Amaç; çizim ya da modelleme sırasında bir görseli referans olarak sahneye almak, boyutunu ihtiyaca göre ayarlamak ve yanlışlıkla değiştirilmesini önlemek. Anlatılan komut ve seçenekler Rhino 8 belgelerine dayanıyor; burada verilen iş akışı, bu özelliklerin birlikte kullanımına yönelik pratik bir öneridir.

## 1. Referans görseli Picture ile yerleştirin

Komut satırında aşağıdaki komutu çalıştırın. Panoda bir görsel varsa Ctrl+V ile de Picture oluşturma sürecini başlatabilirsiniz.

```text
Picture
```

Görsel dosyasını seçtikten sonra dikdörtgen düzlemin ilk köşesini belirleyin; ardından karşı köşeyi seçin veya uzunluk girin. Rhino, görselin en-boy oranını koruyarak düzlemin diğer boyutunu buna göre ayarlar. Böylece referansın biçimi, yerleştirme sırasında esnetilmez. İlk köşeyi ve karşı köşeyi seçmek, görseli çalışma alanında konumlandırıp boyutlandırmanın temel yoludur.

Komutun farklı yerleştirme seçenekleri de bulunur. Örneğin Center seçeneği düzlemi merkez noktası ve bir köşeyle tanımlamaya, 3Point ise iki bitişik köşe ile karşı taraftaki bir nokta kullanmaya yarar. Görselin baskı boyutuna göre yerleştirilmesi gerekiyorsa 1to1 seçeneği, bitmap’in piksel boyutu ve çözünürlüğünden hesaplanan baskı ölçüsünü kullanır. Bu yöntemde sonuç, görsel dosyasındaki çözünürlük bilgisine bağlıdır.

## 2. Görsel malzemesini ve görünümünü kontrol edin

Picture, görseli malzemesine atanmış düzlemsel bir yüzey oluşturur ve nesneyi Rendered görüntüleme moduna benzer bir moda ayarlar. Picture nesnelerinde izo eğriler ve kenarlar tüm görüntüleme modlarında kapalıdır. Oluşturulan Picture malzemesi Materials panelinden düzenlenebilir; görsel dosyası Rhino nesnesine sürüklendiğinde de Picture malzemesi oluşturulur ve dosya adı malzeme adı olarak kullanılır.

Malzeme seçeneklerini kullanım amacına göre değerlendirin. Self-Illumination açıldığında görsel tam yoğunlukta görünür ve ışık ya da gölgeden etkilenmez. Grayscale, görseli 256 gri seviyesine dönüştürür. Şeffaflık için dosyanın alfa kanalını kullanabilir veya bir rengi maske olarak belirleyebilirsiniz. Ancak dokümana göre JPEG, PCX ve Windows Bitmap dosyalarında şeffaflık desteklenmez. Görsel dokusunun tiling ayarı değiştirilemez.

## 3. Ölçekleme yöntemini nesneye göre seçin

Tüm yönlerde aynı oranda büyütme veya küçültme gerekiyorsa seçili nesneler üzerinde şu komutu kullanın:

```text
Scale
```

Bir başlangıç noktası belirleyip ölçek katsayısı girebilir veya iki referans noktası seçebilirsiniz. Nesnelerin mevcut boyutunu belirli bir boyuta dönüştürürken başlangıç ölçüsünü iki referans noktasından kurup ikinci referans noktası için yeni boyutu girmek mümkündür. Başlangıç noktası olarak seçili nesnelerin sınırlayıcı kutusunun merkezini kullanma seçeneği de bulunur.

Yalnızca tek bir yönde değişiklik gerekiyorsa Scale1D, iki yönde eşit ölçekleme için Scale2D kullanılabilir. Scale1D’de diğer yönler genişleyip daralmaz; ölçek faktörüne 0 girilmesi, seçilen yönde nesneyi düzleştirir. Scale2D, etkin görünümün çalışma düzlemi eksenlerindeki iki yönde aynı ölçeklemeyi uygular. Üç eksende farklı değerler girmek için ScaleNU kullanılır; X, Y ve Z ölçek faktörleri ayrı ayrı belirlenir. Ölçek faktörü 1,0 olarak bırakılacak eksenlerde varsayılan seçenek kullanılabilir.

## 4. Düzenlemeyi önlemek için referansı kilitleyin

Görsel ya da başka bir nesnenin görünür kalmasını, fakat düzenleme amacıyla seçilememesini istiyorsanız:

```text
Lock
```

Rhino belgelerine göre kilitli nesneler görünür ve nesne yakalamayla erişilebilir kalır; ancak seçilemez. Bu özellik, referansın görünürlüğünü kaybetmeden onun üzerinde çalışmayı kolaylaştırabilir. Kilitli nesneler üzerinde yakalama yapılabildiğini göz önünde bulundurun: kilitleme, nesneyi sahneden gizlemekle aynı şey değildir. Bir katmandaki tüm nesneleri kilitlemek için Layer iletişim kutusu kullanılabilir.

Tek bir kilitli nesneyi yeniden düzenlemek gerektiğinde seçili kilitli nesneleri açan komut şudur:

```text
UnlockSelected
```

Tüm kilitli nesneleri açmak için:

```text
Unlock
```

Belgelerde Lock kısayolu Ctrl (CMD) + L, Unlock kısayolu ise Ctrl (CMD) + Alt + L olarak belirtiliyor. Kilitli nesneler yakalanabildiği için, referansın üzerine çizim yaparken yakalama davranışını da çalışma amacına göre kontrol edin.

## 5. Mimarlık ve görselleştirme iş akışında uygulayın

Bir plan, cephe ya da görsel çalışma referansını Picture ile yerleştirmek; ardından ölçek komutlarıyla boyutunu düzenlemek, Rhino 8 belgelerinin desteklediği bir kullanım birleşimidir. Referansın sahnede kalması fakat doğrudan düzenlenmemesi gerekiyorsa kilitleme adımı eklenebilir. Bu yaklaşım özellikle referans görselle model geometrisinin aynı çalışma alanında bulunduğu süreçlerde yararlı olabilir; bu, komutların tarif edilen davranışlarından çıkarılan bir iş akışı önerisidir.

Ölçek seçiminde amaç belirleyicidir: tekdüze büyütme için Scale, yalnız bir yönde değişim için Scale1D, iki yönde eşit değişim için Scale2D, eksenlere göre farklı katsayılar için ScaleNU tercih edilir. Düzlemi ilk yerleştirirken en-boy oranının otomatik korunması, görseli sonradan boyutlandırma ihtiyacını ortadan kaldırmayabilir; görselin fiziksel ya da model içi ölçüsünü ayrıca kontrol etmek gerekir. Belgeler birim, donanım, lisans koşulu veya belirli bir proje için önerilen ölçek katsayısı vermediğinden bunlar hakkında sabit bir değer çıkarılamaz.

## Sık yapılan hatalar

- Picture düzleminin ölçüsünü, görselin piksel boyutuyla karıştırmak: 1to1, baskı boyutunu çözünürlük ve piksel ölçüsünden hesaplar.
- Kilitlemenin nesneyi gizlediğini varsaymak: kilitli nesne görünür ve yakalanabilir kalır.
- Her ölçü değişiminde aynı ölçek komutunu kullanmak: tek yönlü, iki yönlü ve üç yönde farklı ölçekleme için komutların davranışları ayrıdır.
- Şeffaflığın her dosya türünde çalışacağını düşünmek: belgede JPEG, PCX ve Windows Bitmap için destek olmadığı belirtilir.

Bu adımlar Rhino 8 belgelerindeki işlevlerle sınırlıdır. Farklı Rhino sürümlerinde arayüz veya davranış değişikliği olup olmadığı bu kaynaklarda açıklanmıyor; uygulamadan önce kullanılan sürümün belgelerini kontrol etmek yerinde olur.

## Pro ipucu
Ölçeklemeden önce hedeflenen değişimin yönünü belirleyin: tek yön için Scale1D, iki yönde eşit değişim için Scale2D, eksenlerde farklı katsayılar için ScaleNU kullanın.

## 3dsınıfı yorumu
Türkiye’deki mimarlık ve görselleştirme ofisleri için bu üç özellik, referans görseli model sahnesinde tutarken düzenleme kazalarını azaltabilecek pratik bir kombinasyon sunuyor. Özellikle kilitli nesnenin görünür ve yakalanabilir kalması, çalışmayı gizleme ile koruma arasındaki farkı netleştiriyor.

Yine de ölçeği yalnız göz kararıyla değil, işin gerektirdiği ölçü ve eksenlere göre seçmek önemli. Kaynaklar donanım gereksinimi ya da lisans bilgisi vermiyor; bu nedenle maliyet veya performans avantajı çıkarmak mümkün değil. Görsel şeffaflığı ve kilitli nesnelerde yakalama davranışı da uygulamadan önce kontrol edilmeli.

## Kaynaklar
- [docs.mcneel.com](https://docs.mcneel.com/rhino/8/help/en-us/commands/picture.htm) (özet)
- [docs.mcneel.com](https://docs.mcneel.com/rhino/8/help/en-us/commands/scale.htm) (özet)
- [docs.mcneel.com](https://docs.mcneel.com/rhino/8/help/en-us/commands/lock.htm) (özet)

_Yapay zekâ ile yazıldı, kaynaklarla doğrulandı. © 3dsınıfı_