# Rhino 8’de yüzey açma rehberi: UnrollSrf mi, Squish mi?

Kaynak: https://3dsinifi.com/haber/rhino-8de-yuzey-acma-rehberi-unrollsrf-mi-squish-mi · Kategori: İpuçları · Yayın: 5 Ekim 2026

> Rhino 8’de UnrollSrf, tek yönde eğriliği olan açılabilir yüzeyleri düzleme; Squish ise çift eğrilikli yüzeyleri deformasyon bilgisiyle 2B desene dönüştürme amacı taşıyor. Doğru komut, yüzeyin geometrisine ve malzeme beklentisine bağlı.

## Kısaca
- UnrollSrf, tek yönde eğriliği olan yüzeyleri düzlemsel hâle getirir; küre ve torus gibi çift eğrilikli yüzeyleri doğru biçimde açamaz.
- Squish, çift eğrilikli mesh veya NURBS yüzeyler için 2B desen üretir ve sıkışma ile gerilme bölgelerini işaretler.
- Gaussian eğrilik analizi, yüzeyin açılabilir olup olmadığını değerlendirmeye yardımcı olur.
- Squish sonucu üretim için kesin desen garantisi değildir; malzeme özellikleri ve imalat uzmanlığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Rhino 8’deki UnrollSrf ve Squish komutları, üç boyutlu yüzeylerden iki boyutlu desenler elde etmek için kullanılabiliyor. McNeel’in Rhino 8 dokümantasyonuna göre UnrollSrf, tek yönde eğriliği bulunan açılabilir yüzeyleri düzlemeye; Squish ise çift yönde eğriliği olan mesh veya NURBS yüzeyleri deformasyon tahminleriyle düz bir desene çevirmeye odaklanıyor. İşleme başlamadan önce yüzeyin geometrisini ve üretimde kullanılacak malzemenin esneme ya da sıkışma davranışını değerlendirmek gerekiyor.

## 1. Önce yüzeyin açılabilirliğini değerlendirin

Açılabilir yüzey, düz bir malzeme levhasının gerilmeden, yırtılmadan veya kırışmadan bükülerek oluşturulabildiği yüzeydir. Silindirler, koniler ve bazı gemi gövdesi yüzeyleri bu gruba girer. Bu yüzeylerde eğrilik tek yöndedir; diğer yönde yüzey boyunca uzanan doğrusal çizgiler bulunur. McNeel’in dokümantasyonu, bu tür yüzeylerde Gaussian eğriliğin sıfır olduğunu belirtiyor.

Küreler ve iki yönde eğriliği olan benzer biçimler aynı şekilde açılamaz. Gaussian curvature analysis, yüzeydeki çift eğrilikli bölgeleri incelemeye yardımcı olur. Rhino’daki Curvature komutu da imleç yüzey üzerinde hareket ettikçe eğriliği gösterir: dokümantasyona göre açılabilir yüzeylerde tek yay ve bir çizgi, çift eğrilikli yüzeylerde ise iki yay görülür.

1. Açma işleminden önce yüzeyi ve varsa trim eğrilerini kontrol edin.
2. Gaussian curvature analysis ile çift eğrilikli bölgeleri belirleyin.
3. Yüzey tek yönde eğriliğe sahipse UnrollSrf’yi, çift eğrilikliyse Squish’i değerlendirin.

## 2. Açılabilir yüzeylerde UnrollSrf kullanımı

UnrollSrf, yüzey veya polysurface geometrisini düzlemsel bir yüzeye dönüştürür. Komutla yüzey üzerinde bulunan eğriler, metin noktaları veya noktalar da seçilebilir. Trimlenmiş bir polysurface açılamıyorsa McNeel, trim eğrilerini kaldırıp yüzeyi ve eğrileri açmayı, ardından düzleştirilmiş yüzeyi yeniden trimlemeyi öneriyor.

Komutun menü yolu `Surface Tools › Surface › Surface Flattening › Unroll Developable Surface`. Sonuçtaki yüzeylerin ayrı kalması veya ilk polysurface’teki ortak kenarlar boyunca yeniden birleşmesi için Explode seçeneği kullanılabilir. Açılma sonrasında belirli kenarlarda bölünme gerekiyorsa işlemden önce UnjoinEdge komutuyla açık bırakılacak kenarlar seçilebilir. Labels seçeneği, ilk nesneyle sonuç arasında eşleşen numaralı işaretler oluşturur; KeepProperties ise nesne özelliklerinin yeni yüzeylere kopyalanıp kopyalanmayacağını belirler.

Rhino, açılan yüzeyin alanı ile ilk yüzeyin alanı arasındaki fark için uyarı gösterebilir. Bu uyarı önemlidir; bazı yüzeyler açıldığında alan ve doğrultu uzunlukları bakımından farklılık görülebilir. UnrollSrfUV, yüzeyi düzlerken girdi yüzeylerinin UV bilgisini korumak için sunulan ayrı bir komuttur. Bu komuttaki LinearDirection ayarı, hangi izoparametrik eğrilerin düz kabul edileceğini belirler. Silindir gibi açılabilir bir yüzeyde yanlış yönü seçmek bozulmaya ve alan kaybı uyarısına neden olabilir.

## 3. Çift eğrilikli yüzeylerde Squish

Squish, iki yönde eğriliği bulunan 3B mesh veya NURBS yüzeyleri düz bir 2B desene dönüştürür. Komut, desen üç boyutlu biçime getirildiğinde sıkışması beklenen alanları kırmızı, gerilmesi beklenen alanları yeşil nokta bulutlarıyla gösterir. En belirgin deformasyonların olduğu noktalara en fazla on metin noktası eklenebilir; buradaki sayı, uzunluktaki değişimin yüzdesini belirtir. Rapor alan değişikliğiyle birlikte sıkışma ve genişleme tahminlerini de içerir.

1. Yüzeyde kapalı bir dikiş varsa SplitSeams seçeneğini değerlendirin. Bu seçenek, mesh’in dikiş boyunca bölünerek düzlenmesine yardımcı olabilir; dokümantasyonda kapalı silindirik biçimler örnek veriliyor.
2. Sınır uzunluklarının bozulmasını önlemek için PreserveBoundary seçeneğini kullanın.
3. Malzemenin davranışına göre Deformation ayarını seçin. Free, gerilme veya sıkışma yönünde tercih belirtmez. StretchMostly ve StretchOnly genişlemeye; CompressMostly ve CompressOnly sıkışmaya öncelik verir. Custom seçenekleri özel deformasyon parametreleri belirlemeye yarar.
4. Üretimde kullanılacak malzeme rijit veya esnekse Material seçimini buna göre yapın. Rigid, rijit malzemeyle 3B biçim oluşturulurken gerilmeleri azaltmayı; Floppy ise esnek malzemede geometrik bozulmayı olabildiğince sınırlamayı hedefler.

CustomA, CustomB veya CustomC seçildiğinde BndStretch, BndCompress, InteriorStretch ve InteriorCompress parametreleri ayarlanabilir. Dokümantasyona göre bu parametrelerin varsayılan değeri 1’dir ve her birine pozitif bir değer verilebilir. Daha büyük bir değer, ilgili deformasyonun etkisini diğer parametreler eşitken azaltır. McNeel’in iç genişlemeyi ciddi biçimde sınırlamak için verdiği örnekte BndStretch, BndCompress ve InteriorStretch 1; InteriorCompress ise 100 olarak ayarlanıyor. Sınır uzunluklarını koruma örneğinde BndStretch ve BndCompress 10, iç parametreler 1 olarak gösteriliyor. Bu kombinasyonlar genel geçer reçeteler değil, parametrelerin etkisini açıklayan dokümantasyon örnekleridir.

| Ayar | Dokümantasyondaki örnek | Etkisi |
|---|---|---|
| İç genişlemeyi sınırlama | BndStretch=1, BndCompress=1, InteriorStretch=1, InteriorCompress=100 | İç genişlemeyi ciddi biçimde sınırlamak için verilen örnek. |
| Sınır uzunluklarını koruma | BndStretch=10, BndCompress=10; iç parametreler=1 | Sınır uzunluklarını korumak amacıyla dokümantasyonda gösterilen örnek. |
| Malzeme tercihi | Rijit malzeme için Rigid; esnek malzeme için Floppy | Deformasyon yaklaşımını malzeme türüne göre belirler. |

## Mimarlık ve görselleştirme iş akışında ne değişir?

Kavisli yüzeyler için kesim deseni hazırlayan mimarlık, iç mimarlık ve görselleştirme ekipleri komut seçimini yalnızca modelin görünüşüne göre yapmamalı. Açılabilir yüzeylerde UnrollSrf doğrudan bir yöntem sunarken, çift eğrilikli yüzeylerde Squish deformasyonu görünür kılar ve başlangıç deseni oluşturmaya yardımcı olur. Rhino dokümantasyonu, Squish’in gerçek malzeme davranışını tam olarak modellemediği konusunda uyarıyor. Malzemenin, kesimin veya bükümün maliyetinin önemli olduğu üretimlerde desenin atölye ve malzeme uzmanlığıyla doğrulanması gerekir. Squish açılabilir yüzeylerde iyi çalışmadığından bu tür geometrilerde UnrollSrf tercih edilmelidir.

## Sık yapılan hatalar

- Çift eğrilikli yüzeyi UnrollSrf ile hatasız açılabilir varsaymak. Küre ve torus gibi biçimler bu komutla doğru biçimde düzlenemez.
- Squish’in ürettiği 2B deseni üretime hazır ve kesin kabul etmek. Komut deformasyonu tahmin eder; gerçek malzeme özelliklerinin ve üretim koşullarının yerini tutmaz.
- UnrollSrf’nin alan farkı uyarısını gözden kaçırmak veya UnrollSrfUV’de LinearDirection seçimini kontrol etmemek.
- Açılabilir yüzeylerde Squish kullanmak. Dokümantasyon bu komutun bu yüzeylerde iyi sonuç vermediğini belirtiyor.

## Pro ipucu
Düzlemeden önce Gaussian curvature analysis ile yüzeyin çift eğrilikli bölgelerini kontrol edin; UnrollSrf kullanıyorsanız sonuçtaki alan farkı uyarısını da inceleyin.

## 3dsınıfı yorumu
Türkiye’de mimarlık ve iç mimarlık ofisleri için bu komutların değeri, kavisli yüzeylerden üretim öncesi desen çıkarırken geometri kaynaklı riskleri erkenden görünür kılmaları. Açılabilir yüzeylerde UnrollSrf, çift eğrilikli biçimlerde Squish doğru başlangıç noktası; ancak Squish çıktısını doğrudan kesim dosyası saymak güvenli değil.

Dokümantasyonda özel bir donanım gereksinimi belirtilmiyor; bu nedenle iş akışına donanım yatırımı atfetmek mümkün değil. Ofislerin alan farkı uyarılarını, UV yönünü ve malzeme seçimini kontrol etmesi; üretim maliyeti yüksek işlerde sonucu atölye uzmanlığıyla doğrulaması önemli.

## Kaynaklar
- [docs.mcneel.com](https://docs.mcneel.com/rhino/8/help/en-us/commands/unrollsrf.htm) (özet)
- [docs.mcneel.com](https://docs.mcneel.com/rhino/8/help/en-us/commands/squish.htm) (özet)

_Yapay zekâ ile yazıldı, kaynaklarla doğrulandı. © 3dsınıfı_