# Rhino 8’de yüzey açma rehberi: UnrollSrf, UnrollSrfUV ve Squish

Kaynak: https://3dsinifi.com/haber/rhino-8de-yuzey-acma-rehberi-unrollsrf-unrollsrfuv-ve-squish · Kategori: İpuçları · Yayın: 22 Ekim 2026

> Rhino 8’de tek yönde eğriliği olan geliştirilebilir yüzeyler UnrollSrf ile açılırken, çift eğrilikli yüzeylerde Squish yaklaşık bir 2B desen oluşturur. Komutların sınırlarını ve sonuç kontrollerini bu rehberde bulabilirsiniz.

## Kısaca
- UnrollSrf, tek yönde eğriliği olan geliştirilebilir yüzey ve polysurface’leri düzleme açmak için tasarlanmıştır.
- UnrollSrfUV, yüzeyi açarken giriş yüzeylerinin UV bilgisini korur; LinearDirection seçenekleri bu komutta yer alır.
- Squish, çift eğrilikli mesh veya NURBS yüzeylerde esneme ve sıkışma tahminleriyle 2B desen oluşturur.
- Squish’in deformasyon raporu gerçek malzeme davranışını veya üretim sonucunu tek başına doğrulamaz.

Rhino 8’in resmi dokümantasyonu, UnrollSrf, UnrollSrfUV ve Squish komutlarını farklı yüzeyleri düzleme aktarmak için açıklıyor. Temel seçim, yüzeyin tek yönde mi yoksa iki yönde mi eğrildiğine bağlı: geliştirilebilir yüzeylerde UnrollSrf, çift eğrilikli yüzeylerde ise yaklaşık bir açılım için Squish kullanılabiliyor. UnrollSrfUV de yüzeyi açarken giriş yüzeylerinin UV bilgisini koruyor. Mimari kaplama veya üretim deseni hazırlarken bu ayrımı yapmak ve oluşan deformasyonları kontrol etmek önemli.

## 1. Geometrinin türünü belirleyin

Bir yüzey, düz bir levha esnemeden, yırtılmadan veya kırışmadan bükülerek oluşturulabiliyorsa geliştirilebilir niteliktedir. Silindir ve koni bu tür yüzeylere örnektir. Bu biçimlerde eğrilik tek yöndedir ve yüzey boyunca düz kabul edilebilen doğrultular bulunur. Rhino, bu tür yüzeyleri düzleme açmak için UnrollSrf komutunu öneriyor.

Küre, torus ve iki yönde eğriliği bulunan yüzeyler ise aynı şekilde açılamaz. Bu biçimleri düzleme aktarmak, malzemenin sıkışmasını veya esnemesini gerektirebilir. Komut seçmeden önce Gaussian curvature analiziyle yüzeyin hangi bölgelerinin çift eğriliğe sahip olduğunu inceleyin. Dokümantasyondaki Curvature komutu da imleç yüzey üzerinde hareket ederken eğriliği görmeye yardımcı olur: çift eğrilik iki yayla, geliştirilebilir yüzey ise bir yay ve bir çizgiyle gösterilir.

## 2. Geliştirilebilir yüzeyleri UnrollSrf ile açın

1. Yüzeyi veya polysurface’i seçin. Rhino 8 yardımında UnrollSrf, `Surface Tools › Surface › Surface Flattening › Unroll Developable Surface` altında listeleniyor.
2. Açılım sırasında yüzey üzerindeki eğrileri, noktaları veya text dot öğelerini seçin. Trim edilmiş bir polysurface açılamıyorsa trim eğrilerini kaldırıp yüzeyi ve eğrileri açmayı, ardından düzleşmiş yüzeyi yeniden trim etmeyi deneyin.
3. Sonuç parçalarının nasıl tutulacağını `Explode` ile belirleyin. `Yes` yüzeyleri ayrı bırakır; `No` ise başlangıçtaki polysurface’te ortak olan kenarlarda parçaları yeniden birleştirir.
4. Eşleşen kenarları takip etmek için `Labels` seçeneğini değerlendirin. Bu seçenek, başlangıçtaki nesneyle açılmış parçaların kenarlarına eşleşen numaralı işaretler yerleştirir.
5. Komut alan farkı uyarısı verirse açılmış yüzeyin alanını ilk yüzeyle karşılaştırın. Uyarı için alan farkı yüzdesi belirlenebilir; dokümantasyon, açılım sonucunda alan veya ruling uzunluklarında fark oluşabileceğini belirtiyor.

UnrollSrf’de `RelativeTolerance`, `LinearDirection=Natural` kullanıldığında bir doğrultunun doğrusal kabul edilme sınırını belirler. Daha küçük değerler daha katıdır; dokümantasyonda 1,0 değerinin çoğu serbest biçimli yüzeyin düzleme açılmasına izin verebileceği belirtiliyor. Bu değer, açılımın üretim için uygun olduğunu tek başına göstermez.

## 3. UV bilgisini korumanız gerekiyorsa UnrollSrfUV’yi değerlendirin

UnrollSrfUV, yüzey veya polysurface’i düzleme açarken giriş yüzeylerinin UV bilgisini korumak üzere tanımlanıyor. Komutun menü yolu `Surface › Surface Flattening › Unroll Surface UV` olarak veriliyor. Eğri, nokta veya text dot öğelerini seçme adımları da yardımda belirtilmiş.

Bu komutta `LinearDirection` seçeneği `Natural`, `U` veya `V` olabilir. `Natural`, hangi izoparametrik çizgilerin düz kabul edileceğini otomatik belirler; `U` ve `V` ise doğrultuyu elle seçer. İki yön de uygun görünüyorsa daha düz olan kullanılır. Hiçbiri doğrusal kabul edilemiyorsa yüzey açılamaz. Dokümantasyon, silindir gibi geliştirilebilir bir yüzeyde yanlış doğrultunun bozulmuş bir sonuç ve alan kaybı raporu oluşturabileceği uyarısını özellikle UnrollSrfUV için yapıyor.

| Ayar | Değerler/seçenekler | Etkisi |
|---|---|---|
| UnrollSrf `Explode` | `Yes` veya `No` | Açılan yüzeylerin ayrı kalmasını ya da ortak kenarlarda yeniden birleşmesini belirler. |
| UnrollSrf `RelativeTolerance` | `Natural` için dokümantasyonda 1,0 örneği | Doğrultunun doğrusal sayılma toleransını etkiler; daha küçük değer daha katıdır. |
| UnrollSrfUV `LinearDirection` | `Natural`, `U` veya `V` | Düz kabul edilecek izoparametrik doğrultuyu belirler. |
| Squish `Deformation` | `Free`, `StretchMostly`, `StretchOnly`, `CompressMostly` veya `CompressOnly` | Düzleme açılımda esneme veya sıkışma yönündeki tercihi belirler. |

## 4. Çift eğrilikli yüzeylerde Squish kullanın

1. Çift yönde eğriliğe sahip mesh veya NURBS yüzeyi seçin. Komutun menü yolu `Surface Tools › Surface › Surface Flattening › Squish Double-Curved Surface` şeklindedir.
2. `Deformation` seçeneğiyle sıkışma veya esneme yönündeki tercihi belirleyin. `Free` iki yönden birine öncelik vermez; `StretchMostly` esnemeyi, `CompressMostly` sıkışmayı öne çıkarır. `StretchOnly` sıkışmayı, `CompressOnly` ise esnemeyi engeller.
3. Sonuçtaki işaretleri ve raporu inceleyin. Kırmızı nokta bulutu sıkışma, yeşil nokta bulutu esneme bölgelerini gösterir. En belirgin değişikliklerin konumları en fazla on text dot ile işaretlenebilir; bu işaretlerde uzunluk değişimi yüzde olarak verilir.
4. Alan değişimiyle birlikte sıkışma ve genişleme tahminlerini değerlendirin. Kapalı bir mesh’in dikişten ayrılması gerekiyorsa `SplitSeams`; sınır uzunluklarının bozulmasını önlemek için `PreserveBoundary` seçeneği bulunur.
5. 2B desen üzerinde oluşturulan eğri veya noktaları ilk 3B şekle döndürmek için `SquishBack` komutunu kullanın.

`CustomA`, `CustomB` ve `CustomC` seçeneklerinde sınır ve iç bölgeler için esneme-sıkışma parametreleri ayarlanabilir. Dört parametrenin dokümantasyondaki değeri 1’dir ve pozitif değerler girilebilir. Bir parametrenin değerini artırmak, diğer parametreler eşitken onun tarif ettiği deformasyonu azaltır. Örneğin iç bölgelerde sıkışmayı sınırlamak için `InteriorCompress=100` örneği verilir. Sınır uzunluklarını korumaya yönelik diğer örnekte `BndStretch` ve `BndCompress` 10; `InteriorStretch` ve `InteriorCompress` 1 olarak ayarlanır.

## Mimari ve görselleştirme iş akışında ne anlama geliyor?

Cephe kaplaması, özel yüzey parçaları veya kesim deseni hazırlayan ekipler için doğru komut, bir yüzeyin düz desen olarak değerlendirilebilmesine erken aşamada yardımcı olur. Tek yönde eğriliği olan geliştirilebilir yüzeylerde UnrollSrf kullanılabilir; UV bilgisinin korunması önemliyse UnrollSrfUV’nin seçenekleri incelenebilir. Çift eğrilikli biçimlerde Squish, deformasyon hakkında ilk değerlendirmeyi sunar.

Ancak Squish, gerçek malzemenin fiziksel özelliklerini ve özellikle kalınlığın etkisini yeterince modellemez. Bu nedenle raporlanan değerler imalat doğrulaması yerine geçmez. Malzeme, kesim veya büküm maliyetinin kritik olduğu işlerde açılımı üretim uzmanlığıyla değerlendirin. Geliştirilebilir yüzeylerde Squish’in iyi çalışmayabileceğini de göz önünde bulundurun; bu durumda UnrollSrf tercih edilmelidir.

## Sık yapılan hatalar

- Küre veya başka bir çift eğrilikli yüzeyi UnrollSrf ile doğru biçimde açmayı beklemek.
- UnrollSrfUV’de `LinearDirection` seçimini kontrol etmeden açılım sonucunu kullanmak.
- Alan farkı uyarısını gözden kaçırmak veya tolerans değerini üretim doğruluğunun kanıtı saymak.
- Squish’in deformasyon işaretlerini gerçek malzeme testi ya da nihai kesim şablonu gibi yorumlamak.

## Pro ipucu
Komut seçmeden önce Gaussian curvature analiziyle yüzeyin tek mi çift yönde mi eğrildiğini kontrol edin; açılım sonrasında alan farkı uyarılarını veya Squish deformasyon raporunu inceleyin.

## 3dsınıfı yorumu
Türkiye’de mimarlık ve görselleştirme ofisleri için bu komutların pratik değeri, bir yüzeyin düz desen olarak değerlendirilmesine erken aşamada yardımcı olmaları. Geliştirilebilir geometrilerde UnrollSrf, UV bilgisinin korunmasının önemli olduğu durumlarda UnrollSrfUV, çift eğrilikli biçimlerde ise Squish ilk inceleme için düşünülebilir.

Squish raporunu malzeme testi veya imalat onayı olarak kabul etmemek gerekir. Kesim ve büküm maliyetinin önemli olduğu işlerde sonucu üretim uzmanlığıyla doğrulamak daha güvenli bir yaklaşım. Dokümantasyon donanım ve lisans koşulları hakkında bilgi vermiyor; burada belirleyici olan geometri türü ve üretim kontrolüdür.

## Kaynaklar
- [docs.mcneel.com](https://docs.mcneel.com/rhino/8/help/en-us/commands/unrollsrf.htm) (özet)
- [docs.mcneel.com](https://docs.mcneel.com/rhino/8/help/en-us/commands/squish.htm) (özet)

_Yapay zekâ ile yazıldı, kaynaklarla doğrulandı. © 3dsınıfı_