# SketchUp dinamik bileşen rehberi: tekrar eden parçaları formülle kurun

Kaynak: https://3dsinifi.com/haber/sketchup-dinamik-bilesen-rehberi-tekrar-eden-parcalari · Kategori: İpuçları · Yayın: 11 Kasım 2026

> SketchUp’ın resmi belgeleri, ölçüyle değişen ve tekrarlanan alt bileşenler içeren dinamik bileşenlerin nasıl kurulacağını açıklıyor. Rehber, Pro gereksinimini ve çit örneği üzerinden temel formülleri ele alıyor.

## Kısaca
- Dinamik bileşen geliştirme, SketchUp Pro abonelerine açık bir özellik.
- Tekrarlanan bileşenler Copies ve Copy öznitelikleriyle formüller kullanılarak düzenlenebiliyor.
- Resmî çit örneğinde kazıklar arasındaki spacing değeri 2 inç olarak giriliyor.
- Bileşen öznitelikleri CSV raporu üzerinden LayOut tablolarında ve etiketlerinde kullanılabiliyor.

SketchUp’ın 29 Eylül 2026’da güncellenen resmî belgeleri, ölçüye göre değişen dinamik bileşenlerin nasıl hazırlanacağını ve tekrar eden alt bileşenlerin nasıl yerleştirileceğini anlatıyor. Bu rehberdeki yöntemler, bir çit boyunca çoğalan kazık örneğine dayanıyor; aynı mantık, belgelerde verilen merdiven basamakları gibi tekrar eden elemanlara da uygulanabiliyor. Dinamik bileşen geliştirme SketchUp Pro aboneliği gerektiriyor. Belgeler belirli bir yazılım sürüm numarası belirtmediğinden adımlar, yayımlanan dokümantasyona göre aktarılıyor.

## Başlamadan önce: temel bileşeni düzenleyin

Dinamik bir bileşen, bir bileşene belirli değerler ve öznitelikler eklenerek oluşturulur. Resmî belgeler, başlangıçta gruplar veya alt bileşenlerden oluşan düzenli bir yapı kurmayı; ardından özniteliklerle bileşenin davranışını tanımlamayı öneriyor. Çit örneğinde ana bileşen; üst ray, alt ray, bir kazık ve bir direkten oluşuyor. Kazıklar, ana bileşen X yönünde ölçeklendikçe çoğaltılıyor.

1. **Geometriyi bileşene dönüştürün.** İlgili geometriyi seçin ve `Edit › Make Component` yolunu izleyin ya da seçime sağ tıklayıp `Make Component` seçeneğini kullanın. Bileşene ayırt edilebilir bir ad ve kısa bir açıklama verin. Bu ad, Outliner içinde diğer geometri öğelerinden ayırmayı kolaylaştırır.

2. **Hiyerarşiyi kurup kontrol edin.** Tekrarlanacak parçayı ayrı bir alt bileşen olarak tutun. Ana bileşen ile alt bileşenlerin ilişkisini netleştirmek, formüllerde hangi parçanın ölçüsünün kullanılacağını anlamayı kolaylaştırır. Bir bileşen tanımını düzenlemek modeldeki aynı tanımın tüm örneklerini etkileyebilir; yalnızca tek bir örneği değiştirmek de mümkündür. Bu nedenle ortak kullanılan parçaları düzenlerken değişikliğin kapsamını kontrol edin.

3. **Dinamik öznitelikleri ekleyin.** Bileşene sağ tıklayıp `Dynamic Components › Component Attributes` penceresini açın. Önceden tanımlı öznitelikler arasında `LenX`, `LenY` ve `LenZ` uzunlukları; `X`, `Y` ve `Z` konumları; ayrıca `Copies` ve `Copy` bulunur. Belgelerdeki çit örneğinde, ana Fence bileşenine özel `spacing` özniteliği eklenip değeri 2 olarak giriliyor. Bu, örnekte kazıklar arasında 2 inç aralık tanımlıyor; her proje için geçerli bir varsayılan değer değil.

## Tekrarlanan parçaları formülle çoğaltın

4. **Kopya sayısını hesaplayın.** Önce kazık alt bileşeninin `Copies` özniteliğine bir formül girin. Belgelerdeki örnek, üst rayın X uzunluğunu kazığın X uzunluğu ile aralık toplamına böler ve sonuçtan bir çıkarır:

```text
=(TopRail!LenX)/(Picket!LenX+Fence!spacing)-1
```

Burada `TopRail!LenX` üst rayın X yönündeki uzunluğunu, `Picket!LenX` kazığın X yönündeki uzunluğunu, `Fence!spacing` ise ana bileşendeki aralığı ifade eder. Böylece kopya sayısı, rayın uzunluğu ve elemanların kapladığı mesafeyle ilişkilendirilir. Formül, örnekteki bileşen adlarına bağlıdır; başka bir modelde bileşen adları ve ilişkiler farklıysa aynı ifadeyi düşünmeden kullanmayın.

5. **Her kopyaya konum verin.** Kopya sayısı tek başına parçaları yan yana dizmez: `Copies` ile oluşturulan örnekler başlangıçta orijinal bileşenle aynı X, Y ve Z koordinatlarında bulunur. Her parçanın konumunu belirlemek için kazığın `X` özniteliğine aşağıdaki ifade girilir:

```text
=5+COPY*(Fence!spacing+LenX)
```

`Copy`, orijinal parçayı 0 kabul eden ve kopyalar için artan sayısal değeri sağlayan değişkendir. Formülde bu değer aralık ve kazık genişliğiyle çarpılır; böylece her kopya X yönünde bir sonraki konuma taşınır. Belgeler, çit örneğinde ölçeklendirme sırasında kazıkların çoğalmasını bu düzenle açıklıyor.

| Ayar | Önerilen değer | Etkisi |
|---|---|---|
| `Fence!spacing` | Örnek için `2` | Kazıklar arasındaki boşluğu tanımlar; belgede değer inç cinsindedir. |
| `Copies` | `=(TopRail!LenX)/(Picket!LenX+Fence!spacing)-1` | Üst rayın uzunluğuna bağlı kopya sayısını hesaplar. |
| Kazığın `X` özniteliği | `=5+COPY*(Fence!spacing+LenX)` | Orijinal parçayı ve kopyaları X yönünde konumlandırır. |

6. **Ölçeklendirerek test edin.** Öznitelik penceresini kapatın ve ana bileşeni X yönünde Scale aracıyla ölçeklendirin. Çit örneğinde beklenen sonuç, bileşen uzadıkça kazıkların eklenmesidir. Belgeler, kopyaları Outliner’da görmeyi öneriyor; burada `Picket copy 1`, `Picket copy 2` gibi örnekler listelenebilir. Dinamik bileşen kurulumunda tekrar tekrar ilk adıma veya öznitelik düzenlemelerine dönmek gerekebileceği için sonucu farklı ölçeklerde kontrol edin.

## Kaydedin ve proje belgelerine bağlayın

7. **Bileşeni ayrı dosyada saklayın.** Dinamik bileşenin en üst düzeyine sağ tıklayıp `Save As` seçeneğini kullanın ve oluşan `.skp` dosyasını bir bileşen koleksiyonuna kaydedin. Bu dosya başka modellere Components tarayıcısından aktarılabilir veya başkalarıyla paylaşılabilir. Sadece alt parçayı kaydetmek yerine ana bileşenin en üst düzeyini kaydetmeye dikkat edin.

Bileşenleri yalnızca geometri tekrarından ibaret düşünmeyin. SketchUp temel bileşenlere fiyat, ölçü, URL ve IFC sınıflandırması gibi gelişmiş öznitelikler eklenmesine de izin veriyor. Bileşen öznitelikleri bir CSV raporuna aktarılabiliyor; bu veriler LayOut’a tablo olarak alınabiliyor ve etiketleri otomatikleştirmekte kullanılabiliyor. Bu özellik, bileşen verisini modelden dokümantasyona taşıyan iş akışları için pratik olabilir.

## Mimarlık ve görselleştirme iş akışına etkisi

Bu yöntem, ölçüsü değişen çitler, tekrarlı korkuluk elemanları veya benzer mantıkla düzenlenen parçalarla çalışan mimarlık ve iç mimarlık ekiplerine yarar sağlayabilir. Bir elemanın ölçüsü değiştiğinde kopya sayısını ve konumlarını formülle ilişkilendirmek, her parçayı elle yerleştirme ihtiyacını azaltabilir. Bunun karşılığında bileşen hiyerarşisi ve formül adları dikkatle kurulmalı; bozuk veya yanlış referans veren bir öznitelik beklenen davranışı vermeyebilir.

Donanım gereksinimleri, performans ölçümleri veya farklı yazılım sürümleriyle uyumluluk hakkında kaynaklarda bilgi verilmiyor. Lisans açısından dinamik bileşen geliştirme Pro aboneliği gerektiriyor; ofislerin bu özelliği kullanmadan önce mevcut aboneliklerini kontrol etmesi gerekir. Bileşenlerin `.skp` dosyası olarak kaydedilip başka modellere aktarılabilmesi belgelenmiş olsa da, ekip içi paylaşımda bileşen tanımlarını ve kullanılan öznitelikleri birlikte test etmek önem taşıyor.

## Sık yapılan hatalar

- Üst bileşen ve alt bileşenleri düzenlemeden formül yazmak; bileşen adlarını veya uzunluk referanslarını yanlış kullanmaya yol açabilir.
- `Copies` değerini belirleyip kopyaların aynı koordinatlarda kalabileceğini gözden kaçırmak. Kopyaları dağıtmak için konum öznitelikleri de tanımlanmalıdır.
- Örnek çitteki 2 inç aralığı her modele uygun sabit değer sanmak. Bu, yalnızca resmî örnekte kullanılan değerdir.
- Sonucu test etmeden bileşeni paylaşmak veya kaydetmek. Çalışma davranışını ölçeklendirme sırasında ve Outliner’da kontrol edin.

## Pro ipucu
Önce ana ve alt bileşenleri adlandırıp hiyerarşiyi kurun; ardından `Copies` ve konum formüllerini girerek modeli X yönünde ölçeklendirin ve kopyaları Outliner’da doğrulayın.

## 3dsınıfı yorumu
Türkiye’deki mimarlık ve görselleştirme ofisleri için dinamik bileşenlerin asıl değeri, ölçüsü sık değişen tekrar elemanlarını tek tek çoğaltma ve yerleştirme işini azaltabilmesi. Özellikle çit, korkuluk veya benzer bileşenlerde doğru kurulmuş bir formül, revizyonların daha tutarlı ilerlemesine yardımcı olabilir. Ancak ilk kurulumda hiyerarşi ve formüller için zaman ayırmak gerekiyor; hatalı referanslar beklenen kopyaları üretmeyebilir.

Bütçe planlamasında dinamik bileşen geliştirme özelliğinin Pro aboneliği gerektirdiği dikkate alınmalı. Resmî belgeler belirli donanım koşulu veya performans kazanımı belirtmiyor; bu nedenle donanım yatırımı için ek bir iddia çıkarmak doğru olmaz. Ekipler örnek formüllerdeki 2 inç aralığı kendi tasarım ölçüsü sanmamalı, bileşeni ölçeklendirerek test etmeli ve paylaşmadan önce en üst düzey `.skp` dosyasını kaydettiğini doğrulamalı.

## Kaynaklar
- [help.sketchup.com](https://help.sketchup.com/en/sketchup/making-dynamic-component) (özet)
- [help.sketchup.com](https://help.sketchup.com/en/sketchup/creating-basic-component) (özet)
- [help.sketchup.com](https://help.sketchup.com/en/sketchup/repeating-sub-component-within-dynamic-component-1-dimension) (özet)

_Yapay zekâ ile yazıldı, kaynaklarla doğrulandı. © 3dsınıfı_