Blender-də işıq əlaqələndirməsi: Memarlıq səhnələrində seçici işıqlandırma

Bu bələdçidə nə öyrənəcəksiniz?

Blender-də işıq əlaqələndirməsi (light linking) səhnədəki işığın təsirini bütün modellərə yaymaq əvəzinə müəyyən obyektlərlə məhdudlaşdırmağa imkan verir. Kölgə əlaqələndirməsi (shadow linking) isə işığın qarşısını hansı obyektlərin kəsəcəyini, yəni kölgənin yaranmasında hansı modellərin iştirak edəcəyini seçməyə kömək edir. Beləliklə, işıqlandırma və kölgə davranışını ayrı-ayrılıqda tənzimləmək mümkündür.

Bu yanaşma işıqların bir-birinə qarışdığı interyer səhnələrində və ya işığın yalnız müəyyən səthə təsir etməsinin tələb olunduğu vizuallaşdırma işlərində faydalı ola bilər. Bələdçinin sonunda tək bir işığı seçilmiş modellərlə əlaqələndirə, daxil etmə və istisna etmə məntiqini tətbiq edə, həmçinin performansla bağlı əsas məqamları yoxlaya biləcəksiniz.

Tələblər və dəstəklənən hallar

Blender-in Light Linking bələdçisində funksiyanın EEVEE Shading və Cycles Shading panellərindən qurula bildiyi qeyd olunur. Bələdçidə konkret Blender versiyasının nömrəsi göstərilmədiyindən burada xüsusi versiya tələbi qeyd etmirik. Hesab, ödəniş və ya lisenziya tələbləri də mənbələrdə açıqlanmır.

Səhnədə əlaqə quracağınız işıq obyekti və ya emissive mesh olmalıdır. Emissive mesh-lər light linking-i yalnız Cycles-da dəstəkləyir; Grease Pencil obyektləri isə light linking-i dəstəkləmir. Əlaqə siyahısına obyekt və ya kolleksiya əlavə etmək üçün Outliner-də redaktə edəcəyiniz modellərə çıxışınız olmalıdır.

İşıq əlaqələndirməsini addım-addım qurmaq

1. İşığın təsir edəcəyi modelləri müəyyənləşdirin. Səhnədəki obyektləri funksiyalarına görə nəzərdən keçirin: məsələn, interyer işığının yalnız müəyyən mebelləri, divarları və ya dekorativ elementləri işıqlandırması tələb oluna bilər. Beləliklə, hansı obyektləri əlaqə kolleksiyasına əlavə edəcəyinizi əvvəlcədən dəqiqləşdirəcəksiniz. Bu, yalnız iş planlamasıdır; işıq əlaqələndirməsinin özü fiziki işıqlandırma qaydalarını dəyişə bilər.

2. İşıq obyektini seçin. Light linking əməliyyatı üçün müvafiq işığı seçin. Mənbəyə əsasən emissive mesh də seçilə bilər, lakin emissive mesh ilə light linking yalnız Cycles-da mümkündür. İşıq parametrlərinin olduğu paneldə seçilmiş işığın növündən asılı olaraq ümumi və render mühərrikinə xas parametrlər yer alır.

3. Əlaqə kolleksiyası yaradın. Seçilmiş işıq və ya emissive mesh üçün EEVEE Shading və ya Cycles Shading panelinə keçin və yeni light/shadow linking kolleksiyası yaradın. Blender bələdçisində əlaqələr üçün səhnənin mövcud kolleksiyalarından istifadə etməyin mümkün olduğu, lakin düzənə təsir etməmək üçün adətən ayrıca əlaqə kolleksiyaları yaratmağın tövsiyə olunduğu bildirilir.

4. Obyektləri kolleksiyaya əlavə edin. Outliner-dən əlaqələndirmək istədiyiniz obyektləri və ya kolleksiyaları müvafiq siyahıya sürükləyib buraxın. Alternativ olaraq obyektləri seçin, işığı da seçimə əlavə edin, Ctrl-L düymələrini basın və Link Receivers/Blockers to Emitter seçimini edin. Bu üsul seçilmiş obyektləri işıqla qəbul edən və ya işığın qarşısını kəsən obyektlər kimi əlaqələndirmək üçün nəzərdə tutulub.

5. Daxiletmə və istisna davranışını müəyyən edin. Yalnız daxil edilən obyektlər göstərilərsə, işıq yalnız həmin obyektlərə təsir edir. Yalnız istisna edilən obyektlər göstərilərsə, işıq istisna olunanlar xaricində səhnədəki bütün obyektlərə təsir edir. Həm daxil edilən, həm də istisna edilən obyektlər varsa, istisna edilənlər daxil edilənlərdən çıxılır. Məsələn, işıq alacaq obyektlərə personaj kolleksiyasını əlavə edib, həmin kolleksiyadakı müəyyən obyektləri ayrıca istisna etmək olar.

6. Kölgə tərəfini ayrıca idarə edin. İşığın qarşısını hansı obyektlərin kəsəcəyini müəyyən etmək üçün shadow linking-dən istifadə edin. Obyektin işıq alması ilə işığın qarşısını kəsməsi eyni parametr deyil; səhnənin nəticəsini qiymətləndirərkən bunları ayrı-ayrılıqda yoxlayın. Bu fərq xüsusilə işığın seçilmiş səthləri işıqlandırması, lakin səhnədəki digər modellərin işığın qarşısını kəsməməsi tələb olunduqda əhəmiyyətlidir.

7. Render alın və nəticəni müqayisə edin. Əlaqə kolleksiyasındakı obyektləri dəyişdirərək işığın təsir etdiyi səthləri və kölgələri nəzərdən keçirin. Birdən çox işıq obyekti eyni əlaqə kolleksiyasından istifadə edə bilər. Kolleksiyanın ayrıca saxlanması bu əlaqələri səhnənin ümumi düzənindən asılı olmadan dəyişməyi asanlaşdırır.

Tez-tez rast gəlinən səhvlər

Ən çox rast gəlinən anlaşılmazlıq daxiletmə və istisna seçimlərini eyni məna daşıyırmış kimi qəbul etməkdir. Yalnız daxil edilənlər göstərildikdə işıq bütün səhnəyə deyil, siyahıdakı obyektlərə yönəlir. Yalnız istisna edilənlər göstərildikdə isə işıq digər obyektlərə təsir etməyə davam edir. Hər iki siyahıdan istifadə olunursa, istisna edilənlər daxil edilənlərin siyahısından çıxılır.

Digər bir səhv kölgə əlaqələndirməsinin işıq əlaqələndirməsi ilə eyni işi gördüyünü düşünməkdir. Birincisi işığın qarşısını kəsən obyektləri, ikincisi isə işığın işıqlandıracağı obyektləri idarə edir. Blender bələdçisində shadow linking istifadə edilərkən render-in yavaşlaya biləcəyi və birbaşa və dolayı işıqlandırma fərqli yollarla işlədiyindən əlavə şüaların izlənə biləcəyi qeyd olunur.

Emissive mesh istifadə edərkən render mühərrikini də yoxlayın: bu obyektlərlə light linking yalnız Cycles-da dəstəklənir. Grease Pencil obyektləri light linking-i dəstəkləmədiyindən, onları əlaqə kolleksiyası ilə idarə etməyə çalışmaq gözlənilən nəticəni verməyəcək.

Memarlıq və vizuallaşdırma iş axınına təsiri

İnteryer dizaynerləri və archviz mütəxəssisləri işığın təsirini bütün səhnədə dəyişmədən müəyyən modellərdə sınaqdan keçirmək üçün light linking-dən istifadə edə bilərlər. Məsələn, eyni səhnədə işığın seçilmiş mebellərə və ya səthlərə təsir etməsi qurula bilər. Bu, səhnədəki işıq təsirini daha nəzarətli şəkildə araşdırmağa imkan verir; lakin nəticələrin fiziki işıq davranışından fərqlənə biləcəyini nəzərə almaq lazımdır.

İş kompüteri üçün mənbələrdə xüsusi avadanlıq tələbi qeyd edilmir. Bununla belə, shadow linking-in render müddətini artıra biləcəyi məlumatı bu üsulun səhnə və çıxış üzərində sınaqdan keçirilməsini vacib edir. Quraşdırma EEVEE və Cycles Shading panelləri ilə aparıla bilsə də, emissive mesh dəstəyi yalnız Cycles-da mövcuddur. Faylı komanda daxilində paylaşmazdan əvvəl istifadə olunan render mühərrikini və əlaqə kolleksiyalarının hansı işıqlar tərəfindən istifadə edildiyini yoxlayın.

Növbəti addımlar

Əvvəlcə kiçik sınaq səhnəsində bir işıq və bir neçə obyektlə daxiletmə-istisna davranışını yoxlayın. Sonra eyni əlaqə kolleksiyasını bir neçə işıqda istifadə edərək bu düzənin iş axınınıza uyğun olub-olmadığını araşdırın. Shadow linking əlavə etdikdən sonra render müddətini müqayisə edin; light linking nümunələrinin hesablanması üçün Blender bələdçisinin tövsiyə etdiyi light tree parametrini də nəzərdən keçirin.

Mənbə və lisenziya

Bu bələdçi Blender Manual-dakı “Light Linking” və “Light Objects” səhifələrindən istifadə edilməklə Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırılıb. Hər iki mənbə CC BY-SA 4.0 lisenziyası ilə təqdim olunur.

• https://docs.blender.org/manual/en/latest/render/lights/light_linking.html

• https://docs.blender.org/manual/en/latest/render/lights/light_object.html