SketchUp komponentləri və Live Components: Memarlıq modelləri üçün bələdçi

Bu bələdçi SketchUp-ın rəsmi yardım sənədlərində izah olunan komponent, Live Component və kolleksiya iş axınlarını memarlıq modelləşdirməsi baxımından bir araya gətirir. Məqsəd modeldə qapı, mebel və ya digər təkrarlanan elementləri idarə edərkən hansı dəyişikliklərin bütün nümunələrə tətbiq olunacağını anlamaq və tənzimlənə bilən komponentləri layihəyə uyğunlaşdırmaqdır. İzah 30 oktyabr 2026-cı ildə yenilənmiş Live Components sənədinə, eləcə də 21 oktyabr 2026-cı ildə yenilənmiş komponent və kolleksiya sənədlərinə əsaslanır.

Komponent məntiqini düzgün qurun

SketchUp-da komponent qruplaşdırılmış həndəsənin təkrar istifadə oluna bilən, ayrıca obyektə çevrilməsidir. Hər komponentin bir tərifi (definition) və modeldə bir və ya bir neçə nümunəsi (instance) olur. Tərif həmin növdəki nümunələrin görünüşünü və davranışını müəyyən edir. Eyni elementi layihədə təkrar istifadə etməyi planlaşdırırsınızsa, onun həndəsəsini komponentə çevirmək surətləri daha rahat idarə etməyə imkan verir.

Komponentin məzmununu redaktə etməklə komponentin özünü çevirmək arasında mühüm fərq var. Komponentin daxilindəki həndəsəni redaktə etmək tərifi dəyişir; həmin tərifə bağlı digər nümunələr də yenilənir. Əksinə, bir nümunənin ölçüsünü dəyişmək, onu döndərmək və ya çevirmək tərifi dəyişmir və digər nümunələrə təsir etmir. Beləliklə, ümumi qapı modelində şüşəni dəyişmək eyni tərifdən istifadə edən bütün nümunələrdə əks oluna bilər, ancaq səhnədə bir qapını fərqli ölçüdə istifadə etmək digərlərini dəyişməz.

1. Təkrarlanan elementləri komponentə çevirin

Modeldə bir neçə dəfə istifadə edəcəyiniz həndəsəni əvvəlcə komponentə çevirin, sonra onun surətlərini yaradın. Beləliklə, təkrarlanan elementləri vahid tərif altında saxlaya, lazım gəldikdə həmin tərifi redaktə edə bilərsiniz. Məsələn, layihədə eyni qapı komponentinin bir neçə nümunəsi varsa, ümumi həndəsədəki dəyişikliklər bütün nümunələrdə görünür.

• Eyni tərifdən gələn nümunələrdə ortaq qalmalı olan hissələri komponent tərifində redaktə edin.

• Bir nümunəni digərlərindən fərqləndirmək lazımdırsa, “Make Unique” seçimindən istifadə edin; SketchUp sənədlərində komponenti unikal etmək imkanı xüsusi olaraq qeyd olunur.

• Komponenti əsas həndəsəyə çevirmək lazım gələrsə, “Explode” əməliyyatından istifadə etmək olar. Bu əməliyyat komponenti açır və onun tərifini ləğv edir; buna görə təkrar istifadə ehtiyacını nəzərə almaq lazımdır.

Komponentləri teqlərlə təşkil etmək də tövsiyə olunan əsas qaydalardandır. Teqlər qrupları və komponentləri qaydaya salmağa kömək edir, model böyüdükcə elementlərin yerini izləməyi asanlaşdırır.

2. 3D Warehouse-da Live Component tapın və konfiqurasiya edin

Live Components SketchUp modellərində istifadə oluna bilən, konfiqurasiya edilə bilən komponentlərdir. Onları 3D Warehouse-da axtarmaq, üçölçülü önizləmək və endirmək mümkündür. Live Component-lar miniatürlərinin küncündə və ya modelin təsvirinin altında “Live” nişanı ilə göstərilir.

1. 3D Warehouse ana səhifəsində axtarış sahəsindəki Search düyməsi ilə nəticələr səhifəsini açın.

2. “Filters” bölməsinə keçin; “Speciality Filters” altında “Live Components” xanasını işarələyib “Apply” düyməsinə basın. Nəticələr “Models” sekmesində görünəcək.

3. Maraqlı modelin təfərrüat səhifəsində “Model Overview” sekmesine keçin. Model şəklinin üzərinə gəlib “Configure Live Component” seçimini və ya təsvirin altındakı “Configure” düyməsini açın.

4. Konfiqurasiya panelində müvafiq komponentin təklif etdiyi sürgüləri, sahələri və digər seçimləri dəyişin. Bu idarəetmə elementləri modelə görə fərqlənir; dəyişikliklər önizləmədə real vaxtda görünür.

5. Nəticə uyğun olduqda model təsvirinin altındakı “Download” düyməsi ilə komponenti .skp faylı kimi yadda saxlayın.

Önizləmə sahəsində hərəkət etmək üçün Pan, Zoom və Orbit alətlərindən istifadə oluna bilər. İnterfeysi daha geniş görmək lazım gələrsə, “Expand” ilə pəncərəni tam ekran edin. Bu addımlar komponenti modelə əlavə etməzdən əvvəl seçimləri qiymətləndirməyə imkan verir.

3. Komponenti SketchUp daxilində redaktə edin

3D Warehouse SketchUp daxilindən açıldıqda Live Component birbaşa modelə yüklənə bilər. Əvvəllər endirilmiş Live Component-ı da idxal etmək mümkündür. Modeldəki komponenti konfiqurasiya etmək üçün komponentin kontekst menyusundakı “Configure Live Component” seçimindən istifadə edin və ya komponentə iki dəfə klikləyin.

Live Component-ın parametrləri dəyişdirildikdə, Live Components yardım sənədinə əsasən, konfiqurasiya dəyişiklikləri komponent tərifi səviyyəsində tətbiq olunur və eyni komponentin bütün nümunələrinə əks olunur. Bu davranış eyni növ elementləri ardıcıl istifadə etmək üçün əlverişlidir. Ancaq yalnız bir nümunəni fərqləndirmək lazımdırsa, dəyişiklik etməzdən əvvəl modeldəki nümunələrin əlaqəsini yoxlamaq lazımdır.

Komponenti yerləşdirərkən SketchUp AutoFit ilə kömək edir. Ölçünü dəyişmək üçün Scale alətindən istifadə oluna bilər; alət aktivləşdirildikdə görünən miqyas tutacaqları həmişə seçilmiş Live Component-ın sərhədlərinə bağlı olmaya bilər. Bu isə ölçünü dəyişməkdə çeviklik yaradır. Görünüşü fərdiləşdirmək üçün Paint Bucket aləti ilə komponentdə əvvəlcədən olmayanlar da daxil olmaqla xüsusi materiallar tətbiq edilə bilər.

4. Yerli kolleksiyalarla kitabxananızı təşkil edin

Components panelindən modeldəki komponentləri kolleksiyalar üzrə təşkil etmək üçün istifadə oluna bilər. Panelin açılan menyusundan mövcud kolleksiyalara daxil olun. Öz kolleksiyanızı yaratmaq üçün “Details” işarəsinə klikləyib “Open” və ya “Create a Local Collection” seçimini edin. Açılan Explorer və ya Finder pəncərəsində mövcud yeri seçin və ya yeni qovluq yaradın; kolleksiyanın adı seçilmiş qovluğun adı ilə eyni olacaq.

Sonra Components panelinin yuxarısındakı “Display Secondary Selection Panel” düyməsini aktivləşdirin. İkinci seçim panelində kolleksiyaya əlavə ediləcək komponentləri tapıb əsas seçim panelindəki yeni kolleksiya qovluğuna sürükləyin. Əlavə etmək istədiyiniz hər komponent üçün eyni əməliyyatı təkrarlayın. Tez-tez istifadə etdiyiniz kolleksiyanı seçib “Details” menyusundan “Add Collection to Favorites” seçimini edə bilərsiniz. Sevimlilər açılan menyuda xüsusi bölmədə göstərilir; lazım olduqda həmin menyudan onları sevimlilərdən silmək də olar.

Tez-tez rast gəlinən səhvlər və versiya qeydi

• Komponent daxilindəki redaktənin yalnız seçilmiş nümunəni dəyişəcəyini düşünmək: tərifdəki dəyişiklik eyni tərifə bağlı bütün nümunələrə tətbiq oluna bilər.

• Təkrarlanan həndəsəni komponentə çevirmədən surətini çıxarmaq: eyni elementləri ortaq tərif vasitəsilə idarə etmək imkanı itir.

• “Explode” əməliyyatından adi redaktə kimi istifadə etmək: komponenti əsas həndəsəyə çevirir və tərifini ləğv edir.

• Live Component seçimlərinin hər modeldə eyni olacağını düşünmək: konfiqurasiya idarəetmə elementləri komponentin xüsusiyyətlərindən asılı olaraq dəyişir.

Bu iş axınlarını izah edən yardım səhifələri konkret SketchUp versiya nömrəsi ilə məhdudlaşdırılmır. Bununla belə, kolleksiyalar sənədində SketchUp 2027 ilə Windows və MacOS üçün vahid interfeysin təqdim olunduğu, SketchUp-ın köhnə versiyalarında MacOS interfeysinin bir qədər fərqli ola biləcəyi qeyd edilir. Menyuların düzülüşü fərqli görünürsə, istifadə etdiyiniz versiyanın interfeysini nəzərə alın. Həmçinin Live Components yaratmaq üçün Trimble Creator SketchUp Labs çərçivəsində təqdim olunur. SketchUp Labs hər kəs üçün açıq beta proqramıdır; xüsusiyyətlər dəyişə və ya dayandırıla, əlçatanlıq şərtləri isə zamanla dəyişə bilər. Buna görə istehsalat iş axınlarında Labs xüsusiyyətlərindən istifadə edərkən onların eksperimental statusunu nəzərə alın.

Memarlıq və vizuallaşdırma iş axınına təsiri

Təkrarlanan mebel və tikinti elementləri ilə işləyən memarlar, interyer dizaynerləri və modelləşdirmə qrupları komponent təriflərindən faydalana bilərlər: ümumi həndəsəni bir dəfə redaktə etmək eyni tərifdən istifadə edən nümunələri yeniləyir. Layihəyə uyğun tənzimlənə bilən Live Components isə mövcud seçimləri dəyişməyə və nəticəni modeldə görməyə imkan verir. 3D Warehouse-dan yükləmə və ya kolleksiyaları yerli qovluqlarda saxlamaq komandaların komponent mənbələrini təşkil etməsinə kömək edə bilər.

Ancaq sənədlərdə konkret avadanlıq tələbləri, performans artımı və ya lisenziya qiyməti göstərilmir; buna görə bu mövzularda ümumi vəd vermək düzgün olmaz. Live Components istifadə etməzdən əvvəl modeldəki nümunələrin birlikdə dəyişib-dəyişməyəcəyini, komponentin təklif etdiyi tənzimləmə seçimlərini və SketchUp interfeysinin versiyasını yoxlamaq lazımdır. Trimble Creator kimi Labs xüsusiyyətlərində isə eksperimental statusun və əlçatanlıq şərtlərinin dəyişə biləcəyini nəzərə almaq lazımdır.