Rhino 8-də bloklardan istifadə: Memarlıq modelləri üçün addım-addım bələdçi

Rhino 8-də bloklardan memarlıq modellərində təkrarlanan geometriyanı yenidən istifadə etmək və bu elementləri mərkəzləşdirilmiş şəkildə idarə etmək üçün yararlanmaq olar. McNeel-in rəsmi sənədlərinə əsasən, Block əmri seçilmiş obyektlərdən blok tərifi yaradır və seçilmiş geometriyanı həmin tərifin nümunəsi ilə əvəz edir. Blokları modelin daxilində yaratmaq, eləcə də dəstəklənən xarici fayllar vasitəsilə əlavə etmək mümkündür. Aşağıdakı addımlar Rhino 8-in rəsmi yardım sənədlərindəki əmrlərə və seçimlərə əsaslanır.

Bloklardan istifadə nə verir?

Qapı, mebel elementi və ya fasad komponenti kimi eyni geometriyanın modeldə dəfələrlə istifadə olunduğu hallarda hər surəti bir-birindən asılı olmadan saxlamaq əvəzinə blok nümunələrinə üstünlük vermək olar. Rhino sənədlərində qeyd olunur ki, nümunələrin eyni tərifə bağlı olması modelin ölçüsünü azaltmağa kömək edir. Bundan əlavə, tərif dəyişdirildikdə həmin blokun nümunələri də yenilənir. Bu yanaşma təkrarlanan hissələri vahid mənbədən redaktə etməyə imkan verir.

Blok tərifi obyektlərin özünü blok nümunəsinin yerləşdirilməsindən ayırır. Blok yaradılarkən seçilən baza nöqtəsi nümunənin yerləşdirilərkən ətrafında mövqeləndiriləcəyi, miqyaslanacağı və döndəriləcəyi nöqtədir. Buna görə baza nöqtəsini komponentin modeldə necə yerləşdiriləcəyini nəzərə alaraq seçmək lazımdır.

1. Seçilmiş geometriyadan blok yaradın

Bloka çevirmək istədiyiniz obyektləri seçin və Block əmrini icra edin. Əmr Blocks > Create Block Definition menyusunda yerləşir; qısayolu Ctrl (CMD) + B-dir. Sonra blok üçün baza nöqtəsini təyin edin və tərifə ad verin. Tərif aktiv modelin və ya layout-un vahid sistemi ilə yaradılır.

Baza nöqtəsini hissəni yerləşdirərkən rahatlıqla hizalamağa imkan verən mövqedə seçmək iş axınını sadələşdirir. Məsələn, təkrarlanan komponenti müəyyən küncdən və ya mərkəzdən yerləşdirmək lazımdırsa, blok yaradarkən həmin istinad nöqtəsindən istifadə edin. Mövcud tərifi yenidən təyin etmək üçün blok tərifini eyni adla yenidən yaratmaq olar. Modelin adı ilə eyni ada malik blok yaratmaqdan çəkinin.

2. Blokları və ya faylları modelə əlavə edin

Modeldə müəyyən edilmiş bloku əlavə etmək və ya xarici fayldan blok kimi istifadə etmək üçün Insert əmrini icra edin. Əmr File > Insert menyusunda yerləşir; qısayolu Ctrl (CMD) + I-dir. Blok adını və ya əlavə ediləcək faylı seçdikdən sonra yerləşdirmə nöqtəsini təyin edə, miqyas və döndürmə tətbiq edə bilərsiniz. X, Y və Z istiqamətlərində miqyası ayrı-ayrılıqda və ya bütün istiqamətlərdə eyni şəkildə təyin etmək mümkündür.

Xarici faylı əlavə edərkən Insert as seçimində Block instance, As Group və ya Individual Objects variantlarından birini seçmək olar. Blok nümunəsi fayldan blok tərifi kimi istifadə edir; qrup seçimi obyektləri qrup şəklində əlavə edir, ayrı-ayrı obyektlər seçimi isə geometriyanı müstəqil obyektlər kimi modelə daxil edir. Başqa bir geometriya faylını Rhino-nun görünüş sahəsinə sürükləyib buraxdıqda da fayl əlavə etmə seçimləri açıla bilər.

Xarici blok tərifi üçün seçim faylla əlaqənin necə qorunacağını müəyyən edir:

Bunlar vahid “ən yaxşı” seçim deyil, fərqli fayl idarəetmə ehtiyaclarına uyğun variantlardır. Faylın köçürülməsi və ya əlaqənin kəsilməsi ehtimalı vacibdirsə, Linked növünün geometriyanı modeldə saxlamadığını nəzərə alın.

3. Tərifləri BlockManager ilə idarə edin

BlockManager əmri modeldəki blok təriflərini idarə edən Block Definitions panelini açır. Paneli Window > Panels > Block Definitions yolu ilə də aça bilərsiniz. Burada tərifləri adlarına, nümunələrin sayına və iç-içə istifadə vəziyyətinə görə nəzərdən keçirmək mümkündür. Axtarış sahəsində * sıfır və ya daha çox simvola, ? isə bir simvola uyğun gəlir.

Paneldəki Select Instances seçimi seçilmiş tərifin nümunələrini görünüş sahəsində seçir. Update xarici fayla bağlı tərifi yenidən yükləyərək yeniləyir. İstifadə olunmayan tərifləri təmizləmək üçün Purge unused block definitions seçimi var; bu əməliyyat modeldə və ya layout-da nümunəsi olmayan blok təriflərini silir. Tərifin silinməsi həmin tərifin bütün nümunələrini də sildiyini unutmayın.

4. Lay və görünüş davranışını yoxlayın

Blok nümunəsi aktiv laya yerləşdirilir və sonradan başqa laya köçürülə bilər. Bununla belə, nümunənin layı ilə blokun daxilindəki obyektlərin layı bir-birindən asılı deyil. Blok geometriyasının xüsusiyyətləri onun öz obyekt və ya lay xüsusiyyətləri ilə idarə olunur. Blok daxilindəki obyektlərin yerləşdiyi layı söndürmək həmin laydakı obyektləri gizlədir; blok nümunəsinin yerləşdiyi layı söndürmək isə nümunənin hamısını görünməz edir.

Blok daxilindəki obyektlərdə By Parent istifadə edildikdə, göstərilən xüsusiyyəti birbaşa üst blok nümunəsi idarə edə bilər. Bu seçim Display Color, Linetype, Print Color və Print Width üçün mövcuddur. Render materialında bunun qarşılığı Use Object Parent seçimidir. İç-içə bloklarda By Parent birbaşa üst valideyn üzərindən işləyir; daha yuxarıdakı blokdan idarə etmək üçün aralıq blokun xüsusiyyəti də valideyndən asılı olmalıdır.

Memarlıq və vizuallaşdırma iş axınına təsiri

Təkrarlanan komponentlərin olduğu memarlıq modellərində blok nümunələri eyni hissəni vahid tərifdən idarə etməyə, təkrarlanan geometriyanı ayrı-ayrılıqda köçürmək əvəzinə yenidən istifadə etməyə imkan verir. Komponentin dizaynı dəyişdikdə tərifi yeniləmək həmin hissənin istifadə olunduğu yerləri bir-bir tapıb dəyişmək ehtiyacını azalda bilər. Xarici fayla bağlı bloklar isə müxtəlif fayllarda saxlanan geometriyanı modelə əlavə etməyə və yeniləməyə imkan yaradır.

Ofis daxilində fayl paylaşarkən əlaqə növünü və xarici faylın əlçatanlığını əvvəlcədən müəyyənləşdirmək vacibdir. Linked blokda mənbə fayla daxil olmaq mümkün deyilsə, geometriya görünməyəcək; Embedded and Linked növündə isə modeldə saxlanan geometriya qalır. Layların təşkili görünürlüğü blok nümunəsinin layının, yoxsa daxildəki obyektlərin laylarının idarə edəcəyinə təsir göstərir. Vizuallaşdırmadan əvvəl bu davranışları yoxlamaq gözlənilməz görünüş dəyişikliklərinin qarşısını almağa kömək edir.

Tez-tez edilən səhvlər

• Baza nöqtəsini nəzərə almamaq: Əlavə etmə, miqyaslama və döndürmə bu nöqtənin ətrafında baş verir; komponentin yerləşdirilməsini çətinləşdirən istinad nöqtəsi seçməyin.

• Linked növünü daxilə yerləşdirilmiş geometriya ilə qarışdırmaq: Linked seçimi yalnız əlaqəni saxlayır; xarici fayl tapılmadıqda blok görünmür.

• Blok nümunəsinin layını daxili geometriyanın layı ilə eyni hesab etmək: Bu iki lay ayrı işləyir və görünürlüğə fərqli şəkildə təsir edir.

• Tərifi silməyin yalnız kitabxana qeydini siləcəyini güman etmək: BlockManager-da tərifi silmək həmin tərifin bütün nümunələrini də modeldən silir.

• Xarici fayl yeniləməsini yoxlamamaq: Əlaqələndirilmiş təriflər üçün BlockManager-dakı Update seçimi xarici faylın son versiyasını yükləmək məqsədilə istifadə oluna bilər.

Bu addımlar Rhino 8-in rəsmi sənədlərində izah olunan blok yaratma, əlavə etmə və idarəetmə funksiyalarını əhatə edir. Blok növünü seçərkən geometriyanın modeldə saxlanıb-saxlanmayacağını və xarici mənbədən yenilənmə ehtiyacını birlikdə nəzərə alın.