Rhino.Inside.Revit və Grasshopper ilə Revit-də parametrik modelləşdirmə bələdçisi

Bu bələdçidə nə öyrənəcəksiniz?

Rhino.Inside.Revit Rhino və Grasshopper alətlərindən Revit daxilində istifadə etməyə imkan verir. Grasshopper-da Revit-in məlumat strukturu ilə işləmək üçün hazırlanmış komponentlər var. Bu birləşmə Rhino-nun sərbəst formalı modelləşdirmə imkanlarını Revit-in BIM mühitindəki element və məlumatlarla eyni iş axınında istifadə etməyə şərait yaradır. Məqsəd yalnız həndəsə ötürməyi deyil, Grasshopper tərifinin Revit layihəsində nə vaxt və necə dəyişiklik etdiyini də anlamaqdır.

Addımlarda Revit-ə həssas komponentləri tanımağı, yaradılan elementlərin izlənməsini idarə etməyi, həndəsə ötürülərkən tolerantlıqları nəzərə almağı və böyük modellərdə gözləmə müddətini azaltmağa kömək edə biləcək parametrlərdən istifadəni nəzərdən keçiririk. Bələdçi konkret bina layihəsini başdan sona modelləşdirmək əvəzinə, Rhino.Inside.Revit-in əsas iş prinsiplərini izah edir.

Tələblər

Rhino.Inside.Revit Windows üçündür. İstehsalçının xüsusiyyətlər səhifəsində Revit 2018-2027 tələbi göstərilir. Səhifədə Windows üçün Rhino 9-un sınaq versiyasını yükləmək üçün keçid də var. Rhino.Inside.Revit-i yükləmək və quraşdırmaq seçimi də həmin səhifədə təqdim olunur. Mənbələrdə qiymət, hesab açmaq tələbi və ya konkret kompüter avadanlığı barədə məlumat verilmədiyindən bu məqamları məhsulun aktual şərtlərinə əsasən ayrıca yoxlamaq lazımdır.

İşə başlamazdan əvvəl “Getting Started” bələdçisinə və Revit məlumat modeli ilə bağlı əsas anlayışlara nəzər salın. Revit-də element, parametr, kateqoriya, ailə, növ və nümunə anlayışlarını bilmək Grasshopper komponentlərinin nə ilə işlədiyini anlamağı asanlaşdırır. Rhino.Inside.Revit bələdçilərində Rhino ilə Revit arasında həndəsə və məlumat ötürülməsi, Revit-in element strukturu və modelləşdirmə iş axınları da izah olunur.

Addım-addım iş

1. Rhino.Inside.Revit-i hazırlayın. Rəsmi məhsul səhifəsindəki Windows üçün yükləmə və quraşdırma keçidindən istifadə edin; işlətdiyiniz Revit versiyasının göstərilən aralığa daxil olub-olmadığını yoxlayın. Quraşdırma tamamlandıqdan sonra Revit daxilindən Rhino alətlərinə və Grasshopper komponentlərinə çıxış əldə etmək mümkündür. Grasshopper komponentləri Revit və Rhino API-ləri ilə işləmək üçün skript komponentlərindən də istifadə edə bilər. İlk dəfə istifadə edərkən rəsmi “Getting Started” bələdçisini izləyin.

2. Grasshopper komponentlərinin funksiyalarını fərqləndirin. Revit-ə həssas komponentlərin ikonlarının əsas rəngi komponentin gördüyü işi göstərir: sorğulama (Query), təhlil (Analyze), dəyişdirmə (Modify) və ya yaratma (Create). İkon üzərindəki əlavə işarələr isə komponentin işlədiyi məlumat növü və ya identifikatoru barədə məlumat verir. Komponenti araşdırarkən yalnız giriş və çıxışlara deyil, ikonun rəng və işarələrinə də diqqət yetirin.

3. Pass-through komponentlərdə əməliyyat ardıcıllığını qoruyun. Bəzi komponentlər təhlil, dəyişdirmə və yaratma funksiyalarını vahid strukturda birləşdirir; belə komponentlərin ikonlarında bölünmüş fon görünə bilər. Material Identity, Revit-dəki material elementini giriş kimi qəbul edib onun xüsusiyyətləri üzərində əməliyyat aparmağa nümunədir. Giriş və çıxış xüsusiyyətlərinin eyni olması vacib deyil: element yaratmaq üçün lazım olanlar və nəticədə hesablanan məlumatlar fərqlənə bilər. Bu komponentləri zəncir şəklində istifadə etmək Revit-in idarə etdiyi elementlər üzərində addımların ardıcıl icrasına kömək edir.

4. Sənəddə dəyişiklik edən əməliyyatları izləyin. Yeni element yaradan və ya mövcud elementləri dəyişdirən bəzi komponentlər aktiv Revit sənədində əməliyyat (transaction) başladır. Əməliyyat icra olunarkən komponentin fonu tündləşir. Növbəti işə salınmada eyni giriş və hədəf element üçün dəyişiklik tələb olunmursa, yeni əməliyyat icra edilmir; komponentin görünüşü də adi boz vəziyyətinə qayıdır. Əməliyyatların nə vaxt icra olunacağını idarə etmək üçün Grasshopper Trigger komponentindən istifadə etmək olar.

5. Yaradılan Revit elementlərini izləyin. İzləmə funksiyası Grasshopper-ın Add komponentləri ilə əvvəllər yaratdığı Revit elementlərini tanımasına və dublikatların yaranmasının qarşısını almağa kömək edir. İzləmə məlumatı fayl bağlanıb yenidən açıldıqda da saxlanılır. Komponentin mərkəzinə sağ klik edərək üç rejimdən birini seçə bilərsiniz:

   • Disabled: İzləmə söndürülür. Tərif yenidən işə salındıqda yeni, dublikat elementlər yarana bilər.

   • Enabled: Replace: Grasshopper hər dəfə işə salındıqda əvvəlki elementin əvəzinə yenisini yaradır.

   • Enabled: Update: Standart seçimdir. Revit API-nin icazə verdiyi hallarda mövcud element yenilənir; icazə vermədikdə isə yeni element yaradılır və davranış Replace seçiminə keçir.

   Add komponentlərinin çıxışlarında Highlight, Unpin, Delete və Release idarəetmə seçimləri də mövcuddur. Highlight yaradılmış elementləri seçib vurğulayır; Unpin bu elementlərin bərkidilməsini ləğv edir; Delete izlənən elementləri silir. Release isə elementləri silmədən Grasshopper çıxışının onları izləməsini dayandırır. Release-dən sonra tərif yenidən işə salınarsa, dublikat elementlərin yarana biləcəyini nəzərə alın.

6. Önizləməni və həlledicini ehtiyaca uyğun idarə edin. Grasshopper komponentlərinin önizləməsini ayrı-ayrılıqda aça və bağlaya, ümumi önizləmə vəziyyətini isə Revit-dəki Rhinoceros vərəqindən dəyişə bilərsiniz. Grasshopper həlledicisini də həmin vərəqdən açıb bağlamaq mümkündür. Böyük Revit modellərində həlledicini müvəqqəti söndürmək gözləmə müddətini azaltmağa kömək edə bilər. Önizləmələr həndəsənin çevrilməsini tələb etdiyindən lazımsız önizləmələrin açıq qalması Revit görünüşünü ləngidə bilər.

7. Həndəsə ötürülərkən vahidləri və tolerantlıqları yoxlayın. Revit Rhino-dan əyriləri, BREP (NURBS) həndəsəsini və mesh məlumatlarını qəbul edə bilər. Lakin tolerantlıq problemləri çevirmənin birbaşa uğursuz olmasına səbəb ola bilər. Birbaşa ötürülə bilməyən həndəsə üçün SAT faylı ilə ikinci ötürmə üsulundan istifadə edilə bilər; bələdçiyə əsasən, bu üsul daha yavaşdır. Rhino və Revit-də ölçü vahidləri fərqlidirsə, Rhino vahidlərin Revit-dəki təsvirə uyğunlaşdırılıb-uyğunlaşdırılmayacağını soruşur. Verilən cavabdan asılı olmayaraq həndəsə hər iki tətbiqdə düzgün ölçüyə çevrilir. Rhino-da modelin miqyasını dəyişməyin tolerantlığa təsir edə biləcəyini unutmayın.

Tez-tez edilən səhvlər

Bütün komponentlərdə önizləməni daim açıq saxlamaq böyük modellərdə göstərmə performansına mənfi təsir edə bilər. Vizual yoxlama üçün lazım olan komponentlərin önizləməsini açıq saxlayıb digərlərini bağlayın. Model üzərində işləyərkən gözləmə müddəti artırsa, Grasshopper həlledicisini müvəqqəti söndürməyi nəzərdən keçirin.

İzləmə rejimini yoxlamadan tərifi yenidən işə salmaq da arzuolunmaz nəticələrə səbəb ola bilər. Disabled seçimi izləməni söndürdüyündən, növbəti işə salmalar dublikat elementlər yarada bilər. Release elementləri silmir; yalnız Grasshopper çıxışının onları izləməsini dayandırır. İzləmə parametrini dəyişməzdən əvvəl müvafiq çıxışdakı Highlight və Delete seçimlərinin nə etdiyini nəzərdən keçirin.

Həndəsə ötürülərkən tolerantlığı və modelin yerini nəzərdən qaçırmayın. Uyğun tolerantlıqda olmayan BREP məlumatları Revit tərəfindən rədd edilə bilər; SAT ötürülməsi isə daha yavaşdır. Revit təxminən 1 mm-dən qısa əyri seqmentlərini qəbul etmir. Bələdçidə NURBS həndəsəsi üçün Rhino tolerantlığının Revit-in daxili tolerantlığına uyğunlaşdırılması tövsiyə olunur. Rhino-da qüsurlu obyektləri Selbadobject ilə tapıb düzəltmək, tolerantlıq problemi olan mövcud modellərdə isə kənarları yenidən yaradıb səthləri birləşdirmək bələdçidə göstərilən seçimlərdəndir.

Növbəti addımlar

Əsas istifadə qaydalarını öyrəndikdən sonra rəsmi bələdçilərdəki Revit-dən Rhino-ya və Rhino-dan Revit-ə məlumat ötürülməsi bölmələrinə keçə bilərsiniz. Revit divarları, pərdə divarları və sistemləri, məkan elementləri, boşluqlar, daşıyıcı elementlər və materiallar üçün ayrıca iş axınları mövcuddur. Sənədləşdirmə bölməsində görünüşlər, vərəqlər, çertyojlar, cədvəllər və hesabatlar nəzərdən keçirilir. Rhino Python editoru, Grasshopper skript komponentləri və Revit API-dən istifadə üçün Python və C# məzmunları da var.

Rəsmi səhifədə Gavin Crump-ın video seriyası da qeyd olunur. Seriyada Rhino və Grasshopper-a girişlə yanaşı Revit parametrlərini əldə etmək və təyin etmək, Revit torları və yüksəklikləri yaratmaq, günəş saatı təhlili və görüntü nümunələrinin götürülməsi kimi mövzular var. Növbəti öyrənmə mövzusunu layihənin ehtiyacına uyğun seçmək öyrənmə prosesini konkret iş axınına yönəltməyə imkan verir: məsələn, həndəsə ötürülməsi, Revit element məlumatları və ya təhlil.

Mənbə və lisenziya

Bu bələdçi Rhino-nun rəsmi Rhino.Inside.Revit xüsusiyyətlər səhifəsi, Grasshopper bələdçisi və Rhino.Inside.Revit təlimatları əsasında Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırılıb. Mənbə mətnlərdə həmin səhifələr üçün lisenziya=sərbəst qeyd edilib. Gavin Crump video seriyasının mövzu başlıqları da rəsmi səhifədəki kimi istifadə olunub; mənbələrdə video məzmunları üçün ayrıca açıq lisenziya məlumatı olmadığından videolardan sitat gətirilməyib.