SketchUp 2026.2-də günəş və kölgə analizi: addım-addım tətbiq

Bu bələdçidə nə öyrənəcəksiniz?

SketchUp-da kölgələri göstərmək modelin günəş işığı altındakı görünüşünü müxtəlif vaxtlar üçün müqayisə etməyin praktik yoludur. SketchUp 2026.2 ilə Analysis Hub-a əlavə edilmiş Advanced Shadows isə təhlili seçilmiş gündönümü və ya gecə-gündüz bərabərliyi kontekstində aparmağa imkan verir. Bu bələdçidə model məlumatlarını yoxlamağı, əsas kölgə parametrlərindən istifadə etməyi və qabaqcıl analiz nəticələrini nəzərdən keçirməyi addım-addım izah edəcəyik.

Bu alətləri dizayn prosesində təhlilə kömək edən vasitə kimi nəzərdən keçirin. Mənbələrdə bu funksiyaların dəqiq performans hesabatı və ya normativlərə uyğunluq sənədi hazırladığı deyilmir. Xüsusilə modelin məkanı, istiqaməti və saat qurşağı düzgün deyilsə, əldə edilən görüntünü real şəraitlə əlaqələndirmək çətinləşə bilər.

Tələblər və modelin hazırlanması

Bu bələdçi SketchUp-ın 19 may 2026-cı il tarixli 2026.2 buraxılış qeydlərinə və rəsmi yardım səhifələrindəki məlumatlara əsaslanır. Advanced Shadows bu versiyada Analysis Hub-ın ilk rəsmi analiz növü kimi təqdim olunur. Mənbələrdə bu iş axını üçün ayrıca aparat və ya hesab tələbi göstərilmir; əlavə tələb olduğunu güman etməyin.

Real dünya kölgələrindən istifadə etməzdən əvvəl model coğrafi olaraq yerləşdirilməlidir. SketchUp kölgə hesablamasında üç məkan məlumatını nəzərə alır:

• Modelin enliyi və uzunluğu.

• Modelin əsas istiqamətlərə nəzərən düzülüşü.

• Seçilmiş saat qurşağı.

Məkanın təyin edilməsi addımları bu bələdçinin mənbələrində ətraflı izah olunmur; SketchUp yardım mərkəzi müvafiq əməliyyat üçün ayrıca “Geolocation and Terrain” bələdçisinə yönləndirir. Buna görə analizə başlamazdan əvvəl modelin məkanının və istiqamətinin layihəni əks etdirdiyini yoxlayın.

Addım-addım: əsas kölgə görünüşünün qurulması

1. Modelin məkan və istiqamət məlumatlarını nəzərdən keçirin. Kölgə hesablamasının əsaslandığı coğrafi məlumatlar real layihə məkanına uyğun olmalıdır. İstiqamət həmçinin modelin əsas istiqamətlərə görə necə yerləşdirildiyi ilə bağlıdır. Bu məlumatları yoxlamadan əldə edilən görüntünü sahədəki günəş şəraiti ilə eyniləşdirməyin.

2. Shadows panelini açın. Paneldə kölgələri göstərib gizlədə, tarix və saat seçə, işıq və qaranlıq effektlərinin intensivliyini tənzimləyə bilərsiniz. Müxtəlif vaxtları müqayisə edərkən digər parametrləri mümkün qədər sabit saxlamaq dəyişikliyin hansı seçimdən qaynaqlandığını anlamağı asanlaşdırır.

3. Araşdırılacaq tarix və saatı seçin. SketchUp kölgələri yaradarkən paneldə təyin olunan tarix və saatdan istifadə edir. Dizayn baxımından əhəmiyyətli vaxtları ayrıca görüntüləyin; tək bir tarix və ya saat bütün dövrləri təmsil etmir.

4. Səth və yer kölgələrini ehtiyaca uyğun tənzimləyin. “On Faces” seçimi model səthlərinin digər səthlərə kölgə salmasına imkan verir. Yardım sənədinə görə bu seçimi söndürmək performansı artıra bilər, lakin səthlər arasındakı kölgə əlaqəsi də görünməz. “On Ground” isə həndəsənin yer müstəvisinə kölgə salmasını idarə edir.

5. Günəşlə kölgələndirmə parametrini düzgün anlayın. “Use Sun for Shading” aktiv olduqda simulyasiya edilən günəş, kölgələr söndürülmüş olsa belə, modelin bəzi hissələrini kölgələndirir. Görünüşü şərh edərkən bu parametrin aktiv olub-olmadığını qeyd edin; beləliklə, müxtəlif görüntüləri eyni şərtlərdə müqayisə edib-etmədiyiniz aydın olar.

Addım-addım: Analysis Hub və Advanced Shadows

1. Analysis Hub-ı açın. SketchUp 2026.2-də bu bölməyə Extensions menyusundakı genişlənmələr siyahısından və ya Shadows panelindəki Analysis Hub keçidindən daxil olmaq mümkündür. Əvvəllər analiz yaradılmayıbsa, ilk görünüşdə analiz növləri tor şəklində göstərilir; əvvəl analiz aparılıbsa, idarəetmə paneli açıla bilər.

2. Advanced Shadows-ı seçin. 2026.2 buraxılış qeydlərində bu alət Analysis Hub-ın ilk rəsmi analiz seçimi kimi təqdim olunur. Təhlil üçün müəyyən gündönümü və ya gecə-gündüz bərabərliyini seçin. Beləliklə, seçilmiş astronomik hadisəyə bağlı kölgə görünüşünü araşdıra, ətrafdakı tikililərin və ağacların günəşə məruz qalmağa mümkün təsirini qiymətləndirə bilərsiniz.

3. Ətrafdakı həndəsəni də nəzərə alın. Qonşu binalar, ağaclar və digər tikililər dizaynın günəşlə əlaqəsinə təsir edə bilər. Analizin məqsədi ətraf mühitin təsirlərini araşdırmaqdırsa, şərhinizi yalnız əsas binanın görünüşünə əsaslandırmayın. Mənbələr konkret modelləşdirmə üsulu təsvir etmədiyindən, ətraf elementlərin necə əlavə olunmasına dair burada menyu addımı göstərmirik.

4. Nəticəni Analysis Viewer-da araşdırın. Analiz başa çatdıqdan sonra nəticələri 3D görüntüləmə mühitində aça bilərsiniz. Viewer analiz görünüşünü tənzimləmək, bəzi məlumatların görünməsini dəyişmək və analiz parametrlərinə yenidən baxmaq üçün alətlər təqdim edir. Nəticəni araşdırarkən edilmiş parametr dəyişikliklərini izləyin; müxtəlif görünüşlərin eyni şərtləri əks etdirdiyinə əmin olun.

Digər analiz növləri və tez-tez rast gəlinən səhvlər

Analysis Hub-da Advanced Shadows-dan başqa Annual Illuminance, Daylight Factor, Underlit & Overlit (sDA & ASE), Direct Sun və Date & Time seçimləri də var. Bunlar SketchUp Public Labs xüsusiyyətləri kimi təqdim olunur; yəni istifadə üçün əlçatandır, lakin üzərində işlənməyə davam edilir.

Annual Illuminance göstərilən iqlim məlumatları əsasında bir məkanın ilboyu işıqlanmasını qiymətləndirmək üçündür. Daylight Factor qapalı səma şəraitini nəzərə alaraq daxili və xarici işıq nisbətini araşdırır. Underlit & Overlit (sDA & ASE) çox az və ya həddindən artıq işıq alan sahələri müəyyənləşdirməyə kömək edir. Direct Sun birbaşa günəş işığına məruz qalma müddətini hesablayır; Date & Time isə gün işığı görünüşünü konkret tarix və saatlar üçün araşdırmağa imkan verir. Bu seçimlər eyni suala cavab vermir; analiz növünü dizaynda cavablandırılmalı olan suala uyğun seçin. Seçim etmək çətin olduqda SketchUp-ın təqdim etdiyi Watch Tour videosu analiz növlərini tanımağa kömək edə bilər.

Tez-tez rast gəlinən səhv coğrafi yerləşdirmə aparılmadan əsas kölgə görünüşünü real dünya şəraitinin göstəricisi hesab etməkdir. Yanlış istiqamət və ya saat qurşağı da şərhlərə təsir edə bilər. Digər səhv “On Faces” parametrini söndürdükdən sonra yalnız performans dəyişikliyini gözləməkdir: bu seçim səthlərin bir-birinə kölgə salmasını da deaktiv edir.

Memarlıq və vizuallaşdırma iş axınında növbəti addımlar

Memarlar və interyer dizaynerləri bu alətlərdən kütlələrin ətraf mühitlə əlaqəsini, günəş alan fasadları və ya kölgələndirmə qərarlarını dizayn mərhələsində qiymətləndirmək üçün istifadə edə bilərlər. Archviz komandaları isə müxtəlif tarix və saatlarda yaranan kölgə görünüşlərini vizual təhlilə əlavə edə bilər. Advanced Shadows-ın gündönümü və gecə-gündüz bərabərliyi üzərində cəmlənməsi tək bir anın kölgə görüntüsündən daha geniş müqayisə aparmağa imkan verir.

Nəticələri yekun texniki yoxlama kimi təqdim etməkdənsə, dizayn müzakirəsinin bir hissəsi kimi nəzərdən keçirin. Digər analiz növlərinin Public Labs çərçivəsində olduğunu və hazırlanma mərhələsində qaldığını nəzərə alın. Tətbiqə başlamazdan əvvəl layihənin məkanını, istiqamətini və saat qurşağını yenidən yoxlayın; analizin məqsədini və istifadə olunan seçimləri komanda daxilində aydın şəkildə bildirin. Mənbələrdə lisenziya şərtləri, Türkiyədəki normativlərə uyğunluq və ya xüsusi aparat tələbləri barədə məlumat verilmədiyindən bu mövzularda fərziyyə irəli sürmək olmaz.

Mənbə və lisenziya

Bu bələdçi SketchUp-ın “SketchUp 2026.2” buraxılış qeydləri və “Casting Real-World Shadows” və “Choosing an Analysis Type” yardım sənədlərindən istifadə edilməklə Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırılıb. Təqdim olunan mənbə məlumatında bu sənədlər “lisenziya=sərbəst” kimi qeyd olunub; konkret lisenziya adı göstərilməyib.