SketchUp 2026.2’de güneş ve gölge analizi: adım adım uygulama

Bu rehberde ne öğreneceksiniz?

SketchUp’ta gölge görüntülemek, bir modelin güneş ışığı altındaki görünüşünü farklı zamanlar için karşılaştırmanın pratik bir yoludur. SketchUp 2026.2 ile Analysis Hub’a eklenen Advanced Shadows ise incelemeyi seçilen bir gün dönümü veya ekinoks bağlamında yapmaya imkân tanır. Bu rehberde model verilerini kontrol etmeyi, temel gölge ayarlarını kullanmayı ve gelişmiş analiz sonuçlarını gözden geçirmeyi adım adım ele alacağız.

Araçları, tasarım sürecindeki bir inceleme desteği olarak değerlendirin. Kaynaklar bu özelliklerin kesin performans raporu ya da mevzuata uygunluk belgesi ürettiğini söylemiyor. Özellikle modelin konumu, yönlenmesi ve saat dilimi doğru değilse elde edilen görüntüyü gerçek koşullarla ilişkilendirmek güçleşebilir.

Gereksinimler ve model hazırlığı

Bu rehber, SketchUp’ın 19 Mayıs 2026 tarihli 2026.2 sürüm notları ile resmî yardım sayfalarındaki bilgilere dayanıyor. Advanced Shadows, bu sürümde Analysis Hub’ın ilk resmî analiz türü olarak tanıtılıyor. Kaynaklarda bu akış için ayrıca bir donanım şartı veya hesap gereksinimi belirtilmiyor; burada ek bir gereksinim varsayılmamalı.

Gerçek dünya gölgelerini kullanmadan önce modelin coğrafi konumlandırılmış olması gerekiyor. SketchUp gölge hesabında üç konum bilgisini dikkate alıyor:

• Modelin enlemi ve boylamı.

• Modelin ana yönlere göre hizalanması.

• Seçili saat dilimi.

Konumlandırma adımları bu rehberin kaynaklarında ayrıntılandırılmıyor; SketchUp yardım merkezi ilgili işlem için ayrı bir “Geolocation and Terrain” rehberine yönlendiriyor. Bu nedenle analize başlamadan önce model konumunun ve yönünün projeyi temsil ettiğini doğrulayın.

Adım adım: temel gölge görünüşünü ayarlama

1. Modelin konum ve yön bilgilerini gözden geçirin. Gölge hesabının dayandığı coğrafi bilgiler gerçek proje konumuyla uyumlu olmalı. Yönlenme de modelin ana yönlere göre nasıl yerleştirildiğiyle ilgilidir. Bu bilgileri kontrol etmeden alınan görüntüyü sahadaki güneş koşullarıyla eşleştirmeyin.

2. Shadows panelini açın. Panelde gölgeleri görünür kılıp kapatabilir, tarih ve saat seçebilir, ışık ile karanlık etkisinin yoğunluğunu ayarlayabilirsiniz. Farklı zamanları karşılaştırırken diğer ayarları mümkün olduğunca sabit tutmak, değişimin hangi seçimden kaynaklandığını anlamayı kolaylaştırır.

3. İncelenecek tarih ve saati seçin. SketchUp, gölge oluştururken panelde belirlenen tarih ve saati kullanır. Tasarım açısından anlamlı olan zamanları ayrı ayrı görüntüleyin; tek bir tarih veya saat tüm dönemleri temsil etmez.

4. Yüzey ve zemin gölgelerini ihtiyaca göre düzenleyin. “On Faces” seçeneği, model yüzeylerinin diğer yüzeylere gölge düşürmesini sağlar. Yardım belgesine göre bu seçeneği kapatmak performansı artırabilir; ancak yüzeyler arasındaki gölge ilişkisi de görünmez. “On Ground” ise geometrinin zemin düzlemine gölge düşürmesini kontrol eder.

5. Güneşle gölgelendirme ayarını anlamlandırın. “Use Sun for Shading” açık olduğunda simüle edilen güneş, gölgeler kapalıyken de modelin bazı bölümlerini gölgelendirir. Görünüşü yorumlarken bu ayarın açık mı kapalı mı olduğunu not edin; böylece farklı görüntüleri aynı koşullarda karşılaştırıp karşılaştırmadığınız belli olur.

Adım adım: Analysis Hub ve Advanced Shadows

1. Analysis Hub’ı açın. SketchUp 2026.2’de bu bölüme Extensions menüsündeki uzantılar listesinden veya Shadows panelindeki Analysis Hub bağlantısından ulaşılabiliyor. Daha önce analiz oluşturulmadıysa ilk görünümde analiz türleri ızgara biçiminde sunuluyor; daha önce bir analiz yapıldıysa pano açılabiliyor.

2. Advanced Shadows’ı seçin. Bu araç, 2026.2 sürüm notlarında Analysis Hub’ın ilk resmî analiz seçeneği olarak tanımlanıyor. İnceleme için belirli bir gün dönümü veya ekinoks seçin. Böylece seçilen gök olayına bağlı gölge görünüşünü ele alabilir, çevredeki yapıların ve ağaçların güneş maruziyeti üzerindeki olası etkilerini değerlendirebilirsiniz.

3. Çevre geometrisini de hesaba katın. Komşu binalar, ağaçlar veya diğer yapılar tasarımın güneşle ilişkisini etkileyebilir. Analizin amacı çevresel etkileri incelemekse, yorumunuzu yalnızca ana bina görünüşüne dayandırmayın. Kaynaklar belirli bir modelleme yöntemi tarif etmediği için çevre elemanlarının nasıl ekleneceğine dair burada menü adımı vermiyoruz.

4. Analysis Viewer’da sonucu inceleyin. Analiz tamamlandıktan sonra sonuçları 3B bir görüntüleme ortamında açabilirsiniz. Viewer, analiz görünüşünü düzenlemek, bazı verilerin görünürlüğünü değiştirmek ve analiz ayarlarını yeniden ele almak için araçlar sunuyor. Sonucu incelerken yapılan ayar değişikliklerini takip edin; farklı görünümlerin aynı koşulları temsil ettiğinden emin olun.

Diğer analiz türleri ve sık yapılan hatalar

Analysis Hub’da Advanced Shadows dışında Annual Illuminance, Daylight Factor, Underlit & Overlit (sDA & ASE), Direct Sun ve Date & Time seçenekleri de yer alıyor. Bunlar SketchUp Public Labs özellikleri olarak tanımlanıyor; yani kullanılabilir durumdalar ancak geliştirme çalışmaları sürüyor.

Annual Illuminance, belirtilen iklim verileriyle bir alanın yıl boyunca aydınlanmasını değerlendirmeye yöneliktir. Daylight Factor kapalı gökyüzü koşulunu ele alarak iç ve dış ışık oranına bakar. Underlit & Overlit (sDA & ASE), çok az ya da aşırı ışık alan bölgeleri belirlemeye yardımcı olur. Direct Sun, doğrudan güneş ışığına maruz kalma süresini hesaplar; Date & Time ise gün ışığı görünüşünü belirli tarih ve saatler için inceletir. Bu seçenekler aynı soruya yanıt vermez; analiz türünü tasarımda yanıtlanması gereken soruya göre seçin. Karar vermek zor olduğunda SketchUp’ın sunduğu Watch Tour videosu analiz türlerini tanıtmaya yardımcı olabilir.

Sık rastlanan hata, coğrafi konumlandırma yapılmadan temel gölge görünüşünü gerçek dünya koşullarının göstergesi saymaktır. Yanlış yönlenme veya saat dilimi de yorumları etkileyebilir. Bir diğer hata, “On Faces” ayarını kapatıp yalnızca performans değişikliğini beklemektir: bu tercih yüzeylerin birbirine gölge düşürmesini de devre dışı bırakır.

Mimarlık ve görselleştirme iş akışında sonraki adımlar

Mimarlar ve iç mimarlar, bu araçları kütlelerin çevreyle ilişkisini, güneş alan cepheleri veya gölgeleme kararlarını tasarım aşamasında değerlendirmek için kullanabilir. Archviz ekipleri ise farklı tarih ve saatlerde oluşan gölge görünüşlerini görsel incelemeye ekleyebilir. Advanced Shadows’ın gün dönümü ve ekinoks odaklı olması, tek bir anlık gölge görüntüsünden daha kapsamlı bir karşılaştırma yapmaya olanak tanır.

Sonuçları nihai teknik doğrulama gibi sunmak yerine tasarım görüşmesinin bir parçası olarak ele alın. Diğer analiz türlerinin Public Labs kapsamında ve geliştirilmekte olduğunu göz önünde bulundurun. Uygulamaya geçmeden önce proje konumunu, yönlenmeyi ve saat dilimini tekrar kontrol edin; analiz amacını ve kullanılan seçenekleri ekip içinde açıkça belirtin. Kaynaklarda lisans koşulları, Türkiye’deki mevzuatla uyumluluk veya özel donanım gereksinimleri hakkında bilgi verilmediğinden bu konularda varsayım yapılmamalı.

Kaynak ve lisans

Bu rehber, SketchUp’ın “SketchUp 2026.2” sürüm notları ile “Casting Real-World Shadows” ve “Choosing an Analysis Type” yardım belgelerinden yararlanılarak Türkçeye uyarlanmıştır. Sağlanan kaynak bilgisinde bu belgeler “lisans=serbest” olarak işaretlenmiştir; ayrıca belirli bir lisans adı belirtilmemiştir.