SketchUp Dynamic Components: Parametrik komponent yaratmaq üçün 5 addım

SketchUp-ın rəsmi yardım sənədlərində Dynamic Components xüsusiyyətinin necə qurulduğu atribut əlavə etmək, düstur yazmaq və komponent hissələrinin miqyaslanmasını məhdudlaşdırmaq addımları ilə izah olunur. Sənədlər 29 sentyabr 2026-cı ildə yenilənib. Bu xüsusiyyət yalnız SketchUp Pro-da mövcuddur. Aşağıdakı nümunələr sənədlərdəki hasar komponenti əsasında hazırlanıb; ölçüləri nəzarətli şəkildə dəyişdirilməli olan memarlıq komponentlərinə də eyni yanaşma tətbiq edilə bilər. Sənədlərdə SketchUp-ın konkret versiya nömrəsi göstərilmir.

1. Komponenti alt hissələrə ayırın

Əvvəlcə dinamik etmək istədiyiniz komponenti yaradın. Miqyaslama zamanı bütün hissələrin eyni şəkildə böyüyüb-kiçilməsini istəmirsinizsə, komponenti alt komponentlər və ya qruplar şəklində təşkil edin. SketchUp nümunəsində əsas Fence komponenti Post, TopRail, BottomRail və Picket adlı alt komponentlərdən ibarətdir. Həm əsas komponentin, həm də hər bir alt komponentin özünəməxsus adı var.

Komponenti oxların başlanğıc nöqtəsində yerləşdirmək dinamik komponent parametrlərini qurmağı asanlaşdıra bilər. Bu, məcburi şərt deyil; rəsmi sənəddə rahatlıq yaradan tövsiyə kimi təqdim olunur. Hissələri modelləşdirmənin əvvəlində adlandırmaq da hansı atributun hansı geometriyanı idarə etdiyini izləməyi asanlaşdırır.

2. Atributları əlavə edin

Komponenti seçin və Dynamic Components alətlər panelindəki Component Attributes alətini açın. Alternativ olaraq Window > Component Attributes yolundan istifadə edin. Hasar nümunəsində komponentə sağ klikləyib Dynamic Components > Component Attributes menyusuna keçilir. Plus düyməsi əlavə edilə bilən atributların siyahısını açır.

Siyahıdan geniş yayılmış davranışlar üçün əvvəlcədən təyin edilmiş atribut seçmək, yaxud siyahının altındakı xüsusi ad seçimi ilə yeni atribut yaratmaq olar. Xüsusi ad hərflə başlamalı və boşluq ehtiva etməməlidir. Funksiyasını xatırladan ad seçmək komponent parametrlərini sonradan nəzərdən keçirməyi asanlaşdırır. Xüsusi atributların adlarını dəyişmək olar, əvvəlcədən təyin edilmiş atributların adlarını isə dəyişmək mümkün deyil.

Mövqe üçün X, Y və Z; uzunluq üçün LenX, LenY və LenZ; ox ətrafında fırlanma üçün RotX, RotY və RotZ atributlarından istifadə etmək olar. Hidden, Copies, Copy, Name, Summary, Description, ItemCode və Material da sənədlərdə izah edilən atributlar arasındadır. Seçim komponentdən gözlənilən davranışa uyğun edilməlidir; hər komponentə bütün atributları əlavə etmək lazım deyil.

3. Dəyərləri və düsturları müəyyən edin

Atributun dəyərini onun xanasına birbaşa yaza və ya bərabərlik işarəsi ilə başlayan düstur daxil edə bilərsiniz. Düstur görünüşünü açmaq xanadakı ifadənin tamamına baxmağa imkan verir. Functions bölməsindəki siyahıdan dinamik komponent funksiyası seçib əlavə etmək olar. Details menyusunda həmçinin dəyərin istifadəçiyə göstərilib-göstərilməyəcəyini və siyahıdan seçilə bilib-bilməyəcəyini tənzimləmək mümkündür.

Hasar nümunəsində əsas komponentin Y istiqamətindəki uzunluğunu sabitləmək üçün LenY sahəsinə bu ifadə daxil edilir:

=4

Alt komponentlərin dəyərlərini əsas komponentə bağlamaq olar. Məsələn, TopRail hissəsinin Z mövqeyini Fence komponentinin hündürlüyünə əsasən hesablamaq üçün bu düsturdan istifadə olunur:

=Fence!LenZ-9

Eyni hissənin X istiqamətində uzunluğunu əsas komponentin uzunluğundan dirəyin uzunluğunu çıxmaqla müəyyən etmək olar:

=Fence!LenX-Post!LenX

Nida işarəsi düsturda cari alt komponentdən kənardakı dəyərə istinad etmək üçün istifadə olunur. Sənədlərdəki nümunələrdə uzunluqlar düym, bucaqlar isə dərəcə ilə göstərilib. Düsturlarda mətn istifadə ediləndə mətn dırnaq işarələri arasında yazılır; mətn hissələrini birləşdirmək üçün & işarəsindən istifadə etmək olar. Düstur dəyərlərini redaktə etdikdən sonra daxil edilən məlumatı təsdiqləmək üçün Tab düyməsini basın.

4. Miqyaslama zamanı dəyişməməli hissələri məhdudlaşdırın

Component Attributes pəncərəsində müvafiq alt komponenti açın və mövqe, eləcə də ölçü atributlarını əlavə edin. Xanaya düstur daxil edib Tab düyməsini basmaq həmin dəyəri müəyyən edilmiş qiymətə bağlayır. Sənəddə məhdudlaşdırılmış dəyərlərin qara, miqyaslama zamanı dəyişə bilən dəyərlərin isə açıq boz rəngdə göstərildiyi bildirilir.

Hasar nümunəsində TopRail hissəsinin mövqeyini və ölçülərini müəyyən etmək üçün aşağıdakı nümunə dəyərlərdən istifadə olunur. Bunlar ümumi ölçü tövsiyəsi deyil, yardım sənədindəki nümunə komponentə aid dəyərlərdir.

Digər alt komponentlərin də lazım olan mövqe və ölçü dəyərlərini məhdudlaşdırın. Picket kimi hissələrin hündürlüyü hasarın ümumi hündürlüyünə mütənasib şəkildə müəyyən edilə bilər. Parametrləri tamamladıqdan sonra pəncərəni bağlayın və komponenti yoxlamaq üçün Scale alətindən istifadə edin. Məhdudlaşdırılmayan istiqamətlərdə miqyaslama mümkün olmalı, müəyyən edilmiş dəyərlər isə qorunmalıdır.

5. Təkrarlanan hissələri düsturla yerləşdirin

Copies atributu yaradılacaq kopyaların sayını müəyyən edir; Copy isə düsturda konkret kopyanın nömrəsini ifadə edir. Sənəddə kopyaların əvvəlcə əsas komponentlə eyni X, Y və Z koordinatlarında yaradıldığı, buna görə də düsturla yerləşdirilə bildiyi izah olunur. Hasarın taxta dirəklərini X oxu boyunca aralı yerləşdirmək üçün verilən nümunə belədir:

=5+Copy*(Fence!spacing+LenX)

Bu ifadədə Copy hər bir kopyanın sıra nömrəsini, Fence!spacing isə Fence komponentindəki spacing dəyərini göstərir. Düstur kopya nömrəsi və interval dəyərindən istifadə edərək mövqeyi hesablayır. Kopyalar Outliner-də göstərilə bilər, lakin onlara aid atribut-dəyər cütlərini Component Attributes pəncərəsində ayrı-ayrılıqda nəzərdən keçirmək mümkün deyil.

Memarlıq və vizuallaşdırma iş axınında istifadə

Ölçüləri tez-tez dəyişən mebel, məhəccər və ya fasad modulları üçün dinamik komponentlər hər dəfə geometriyanı yenidən qurmaq əvəzinə ölçüləri və hissələr arasındakı əlaqələri müəyyən etməyə imkan verir. Komponentin bəzi ölçüləri dəyişərkən dirək, taxta və ya birləşdirici hissələrin müəyyən ölçülərini qorumaq istəyən modelləşdirmə komandaları bu üsuldan yararlana bilər.

Tətbiq zamanı əvvəlcə hansı ölçülərin sərbəst dəyişəcəyinə, hansılarının isə sabit qalacağına qərar vermək lazımdır. Sonra əsas komponentlə alt hissələr arasındakı əlaqələr atribut və düsturlarla ifadə edilə bilər. Bu yanaşma, xüsusilə eyni komponentin müxtəlif ölçülərdə istifadə olunduğu layihələrdə sistemli quraşdırma təmin edə bilər; lakin düzgün nəticə düstur və məhdudiyyətlərin ehtiyaca uyğun müəyyən edilməsindən asılıdır. Mənbələr konkret avadanlıq tələblərini açıqlamır.

Tez-tez edilən səhvlər

• Xüsusi atributun adında boşluq qoymaq və ya adı hərflə başlamamaq.

• Başqa komponentdəki dəyərə müraciət edərkən düsturda nida işarəsini buraxmaq.

• Miqyaslama zamanı qorunmalı olan alt komponentin mövqe və ya ölçü dəyərlərini məhdudlaşdırmadan saxlamaq.

• Nümunə hasardakı düym dəyərlərini öz modelinizə uyğunluğunu yoxlamadan tətbiq etmək.

• Kopyaların dəyərlərini Component Attributes pəncərəsində axtarmaq; kopyalar Outliner-də siyahıya alınır.

Bu bələdçi 29 sentyabr 2026-cı ildə yenilənmiş SketchUp yardım sənədlərindəki Dynamic Components iş axınına əsaslanır. Sənədlərdə bu xüsusiyyətin yalnız SketchUp Pro-da olduğu bildirilir; konkret SketchUp versiya nömrəsi göstərilmir.