3ds Max 2025 viewport bələdçisi: Memarlıq səhnələrində görünüşü tənzimləyin

3ds Max 2025-in Autodesk yardım sənədləri viewport düzümünü dəyişdirməkdən aktiv görünüşü müəyyənləşdirməyə qədər əsas istifadə addımlarını izah edir. Bu seçimlər memarlıq modelləşdirməsi zamanı plan, fasad və perspektiv kimi müxtəlif bucaqlardan işləyərkən görünüş sahəsini ehtiyaca uyğun tənzimləməyə kömək edir. Aşağıdakı addımlar Autodesk-in 3ds Max 2025 sənədlərində göstərilən menyu və qısayollara əsaslanır.

1. Aktiv viewport-u düzgün seçin

Bir neçə viewport açıq olduqda onlardan yalnız biri aktiv olur; aktiv sahəni vurğulanmış çərçivəsindən tanımaq mümkündür. Əmrlər və əməliyyatlar bu görünüşdə yerinə yetirilir, digər viewport-lar isə səhnəni göstərir. Buna görə də model üzərində işləməzdən əvvəl hansı viewport-un aktiv olduğunu yoxlamaq yanlış görünüşdə işləməyin qarşısını ala bilər.

Aktiv sahəni dəyişmək üçün hədəf viewport-a klikləyin. Ancaq bu zaman onun daxilindəki obyektə klikləsəniz, obyekt seçilə bilər; boş sahəyə klikləmək isə mövcud seçimi ləğv edə bilər. Seçimi saxlayaraq başqa viewport-u aktivləşdirmək üçün həmin sahəyə sağ klikləyin. Autodesk sənədlərinə görə, viewport etiketinə sol klikləmək də seçim vəziyyətini dəyişmədən aktiv görünüşü dəyişə bilər.

Memarlıq səhnələrində bu fərq, xüsusilə bir neçə elementin üst-üstə düşdüyü plan və ya fasad görünüşlərində faydalıdır: görünüşü aktivləşdirmək üçün obyektə klikləmək riski azalır. Obyekt üzərində işləməzdən əvvəl aktiv viewport-un çərçivəsini yoxlamaq da faydalı nəzarət addımıdır.

2. Tək və çoxsaylı görünüş arasında keçid edin

Aktiv viewport-u tam ekran böyütmək və ya əvvəlki çoxsaylı düzümü bərpa etmək üçün Alt+W düymələrini basın. Eyni əməliyyatı 3ds Max pəncərəsinin sağ altındakı Maximize Viewport Toggle düyməsi ilə də yerinə yetirmək olar. Məsələn, fasad görünüşündə detalları redaktə edərkən viewport-u böyüdə, sonra səhnəyə ümumi baxış üçün çoxsaylı görünüşə qayıda bilərsiniz.

Viewport böyüdülmüş vəziyyətdə olarkən başqa görünüşə keçmək üçün Windows/Start düyməsini basıb saxlayın, Shift düyməsini basıb buraxın. Ekranda viewport seçmə interfeysi görünəcək; Shift düyməsini yenidən basaraq vurğulamanı digər görünüşlərə keçirin və Windows/Start düyməsini buraxaraq seçilmiş sahəni böyüdün. İstədiyiniz viewport-a birbaşa klikləmək də mümkündür.

Bu qısayollar görünüş sahələri arasında keçidi sürətləndirə bilər, lakin səhnənin məzmununu dəyişmir. Memarlıq modelləşdirməsi zamanı perspektiv görünüşdə detalları redaktə edib sonra digər bucaqlara baxmaq üçün istifadə olunacaq görünüş düzümünü işin məqsədinə uyğun seçmək daha praktikdir.

3. Viewport düzümünü və ölçülərini tənzimləyin

3ds Max 2025 sənədlərində standart düzüm 2×2 kimi göstərilir. Bundan əlavə, 13 fərqli düzülüş seçimi var və ekranda eyni vaxtda ən çox dörd viewport göstərilə bilər. Düzümü dəyişmək üçün istənilən viewport-dakı Ümumi viewport etiketinə ([+]) klikləyin və ya sağ klikləyin; açılan menyudan Configure seçimini seçin. Viewport Configuration pəncərəsinin Layout bölməsində düzülüşü müəyyənləşdirin.

Düzüm şablonunu seçdikdən sonra aşağıdakı pəncərədə hər viewport-un nə göstərəcəyini müvafiq təsvir sahəsinə klikləyərək və ya sağ klikləyərək təyin edə bilərsiniz. Seçimlərdən görünüş növünü seçin və dəyişiklikləri tətbiq etmək üçün OK düyməsini basın. Beləliklə, iş ekranını müxtəlif bucaqlara uyğun təşkil etmək mümkündür; hansı düzülüşün daha uyğun olması səhnədə eyni vaxtda izlənməli görünüşlərdən asılıdır.

Viewport-ların ölçülərinin eyni olması vacib deyil. İki, üç və ya dörd viewport-un kəsişdiyi ayırıcı çubuqların birləşmə nöqtəsini sürükləyərək sahələri müxtəlif nisbətlərdə tənzimləyin. Küncü sürükləmədikdə sərhədlər yalnız üfüqi və ya şaquli istiqamətdə hərəkət edir. İlkin düzülüşə qayıtmaq üçün ayırıcı xətlərin kəsişməsinə sağ klikləyib Reset Layout seçin.

Autodesk bildirir ki, yeni viewport nisbətləri səhnə ilə birlikdə yadda saxlanılır, lakin viewport düzümünü dəyişdikdə nisbətlər sıfırlanır. Buna görə xüsusi ölçüləndirməni son düzüm dəyişikliyindən sonra etmək daha düzgündür.

4. Görünüş göstəricilərini və təsvir performansını idarə edin

Hər viewport-un sol alt küncündə görünən dünya oxu göstəricisi standart olaraq aktivdir. Rənglər oxları göstərir: X qırmızı, Y yaşıl, Z mavidir. Göstəricini söndürmək üçün Customize menyusundan Preferences pəncərəsini açın, Viewports bölməsinə keçin, Viewport Parameters hissəsində Display World Axis seçimini söndürüb OK düyməsini basın. Göstəricini aktiv saxlamaq müxtəlif bucaqlarda səhnənin dünya oxları ilə əlaqəsini izləmək istəyənlər üçün faydalı ola bilər.

Seçilməmiş obyektin üzərində kursoru saxladıqda onun adı ipucu kimi görünür; bu seçim də standart olaraq aktivdir. Ad ipuclarını söndürmək üçün Customize menyusundan Preferences pəncərəsini açın, General bölməsindəki UI Display hissəsində Enable Viewport Tooltips seçimini söndürüb OK düyməsini basın. Bu ipucları alt obyekt rejimində deaktiv olur.

3ds Max obyektləri sadə qutularla və ya yumşaq kölgələndirmə və tekstura xəritələməsi ilə göstərə bilər; hər viewport üçün fərqli göstərilmə üsulu seçmək mümkündür. Həmçinin görüntü keyfiyyəti ilə ekranda təsvirin çəkilmə müddəti arasındakı tarazlığı dəyişməyə yarayan performans idarəetmə vasitələri var. Sənədlərdə konkret səhnə üçün vahid ideal parametr dəyəri tövsiyə olunmadığından, seçimləri işlədiyiniz səhnədə sınaqdan keçirərək etmək lazımdır.

Tez-tez edilən səhvlər

• Viewport-a sol klikləməyin yalnız görünüşü aktivləşdirdiyini düşünmək: Obyekt seçilə və ya boş sahəyə kliklədikdə seçim ləğv oluna bilər. Seçimi saxlamaq üçün sağ klikləyin.

• Xüsusi viewport nisbətlərini düzümü dəyişməzdən əvvəl təyin etmək: Düzüm dəyişikliyi ölçü nisbətlərini sıfırlayır; nisbətləri son düzülüşdən sonra tənzimləyin.

• Görünüşün niyə təkbaşına böyüdüyünü unutmaq: Alt+W tək və çoxsaylı viewport arasında keçid edir.

• Dünya oxu və ya obyekt adı ipuclarını lazım olub-olmadığını dəyərləndirmədən söndürmək: Bu göstəricilər standart olaraq aktivdir və müvafiq Preferences seçimlərindən idarə oluna bilər.

Memarlıq modelləşdirməsi, interyer dizaynı və vizuallaşdırma iş axınlarında bu tənzimləmələr ekranda hansı görünüşlərin yer alacağını və hər birinin nə qədər sahə tutacağını idarə etməyə kömək edir. Xüsusilə bir görünüşdə intensiv redaktə, digərlərində isə ümumi nəzarət tələb olunduqda düzüm seçimləri və aktiv viewport-un idarə olunması əhəmiyyət qazanır. Bu sənədlərdə avadanlıq, lisenziya və ya plagin uyğunluğu ilə bağlı xüsusi şərt göstərilmir; performans tənzimləmələri üçün də sabit tövsiyə olunan dəyər verilmir. Buna görə keyfiyyət və təsvir müddəti arasındakı tarazlığı istifadə olunan səhnədə qiymətləndirmək lazımdır.