SketchUp-da memarlıq modelləşdirməsi: kəsik, dəqiq daşıma və miqyaslama

SketchUp-ın 29 sentyabr 2026-cı ildə yenilənmiş rəsmi yardım sənədləri kəsik müstəvilərindən, obyektlərin daşınmasından, Follow Me və miqyaslama alətlərindən istifadə qaydalarını izah edir. Bu bələdçi həmin alətləri memarlıq modelləşdirməsi prosesində tətbiq etmək üçün addım-addım çərçivə təqdim edir. Sənədlərdə konkret SketchUp versiyasının nömrəsi göstərilmədiyinə görə aşağıdakı üsullar rəsmi sənədlərin əhatə etdiyi SketchUp funksiyalarına əsaslanır.

1. Kəsik müstəvisi ilə modeli nəzərdən keçirin və çertyoj əldə edin

1. Kəsik müstəvisi əlavə etməzdən əvvəl üzərində işləyəcəyiniz qrupun və ya komponentin kontekstini açın; həmin kontekstdən kənarda seçilmiş və ya açıq başqa elementlərin qalmadığını yoxlayın. Section Plane alətini seçin və ya Tools > Section Plane yolunu izləyin. Müstəvini yerləşdirmək istədiyiniz üzə klikləyin. Üfüqi kəsik plan görünüşü yaratmaq, şaquli kəsik isə bir neçə mərtəbədəki daxili məkan əlaqələrini nəzərdən keçirmək üçün istifadə oluna bilər.

2. Müstəvinin istiqamətini düzgün təyin etmək üçün istədiyiniz istiqaməti göstərən üzün üzərinə gəlin və kursorun istiqamətini kilidləmək üçün Shift düyməsini basıb saxlayın. Ox düymələri də müstəvinin normalını istiqamətləndirməyə kömək edir: yuxarı düymə mavi oxu, sağ düymə qırmızı oxu, sol düymə yaşıl oxu seçir; aşağı düymə isə müstəvini üzə paralel yerləşdirir. Yerləşdirmə tamamlandıqda müstəviyə ad və nömrə verin.

3. Kəsmə istiqaməti tərsinədirsə, müstəviyə sağ klik edib Reverse seçin. Kameranı kəsik müstəvisinə uyğunlaşdırmaq üçün Align View seçin. Modeldə bir neçə kəsik müstəvisi ola bilər, lakin eyni kontekstdə yalnız biri aktiv kəsik olur. Aktiv müstəvini sağ kliklə Active Cut seçərək və ya müstəviyə iki dəfə klikləyərək dəyişə bilərsiniz. Bir neçə daxili məkan görünüşünü səhnə kimi təqdim etmək də mümkündür.

Kəsik xəttinin içini doldurmaq lazım olduqda Styles panelində Section Fill seçimini aktiv edin. Doldurmanın yaranması üçün kəsilmiş həndəsə öz qrup və ya komponent iyerarxiyası daxilində qapalı dövrə yaratmalıdır. Nəticə alınmırsa, kəsik müstəvisinə sağ klikləyib Troubleshoot Section Fill seçimini başladın; boşluğun ətrafındakı təpələr qırmızı dairələrlə işarələnir. Doldurma görünüşü model üslubunu dəyişdirdiyindən, bu parametrlərdən gələcəkdə istifadə etmək üçün üslubu yadda saxlayın. Alternativ olaraq Section Fill alətindən də istifadə etmək olar.

Kəsik çertyojunu ixrac etmək üçün müvafiq kəsik müstəvisini seçin və File > Export > Section Slice yolunu izləyin. True Section (Orthographic) həqiqi ortoqrafik çertyoj yaradır, Screen Projection isə ekranda görünən təsviri perspektiv təhrifi ilə birlikdə əks etdirir. İxrac pəncərəsində çertyojun miqyasını, kəsik xətlərinin görünüşünü və hədəf AutoCAD versiyasını da təyin etmək mümkündür. Fayl formatı ilkin olaraq .dwg olur.

2. Həndəsəni ox və ölçüyə görə daşıyın

1. Daşınacaq elementi Select və ya Lasso aləti ilə seçin. Move alətini seçin və ya M düyməsini basın. Modeldə düzləndirmə üçün istifadə edəcəyiniz başlanğıc nöqtəsinə klikləyin, elementi hədəfə aparın və hərəkəti bitirmək üçün təyinat nöqtəsinə klikləyin. Daşıma zamanı çıxarım nöqtələri və Measurements xanasındakı dəyərlər yenilənir; beləliklə, başqa həndəsəyə nəzərən mövqeləndirməni izləmək asanlaşır.

2. Hərəkət müəyyən ox boyunca qalmalıdırsa, daşıma xətti həmin oxun rəngini aldıqda Shift düyməsini basıb saxlayın. Lazım gələrsə, ox kilidini əl ilə seçmək üçün ox düymələrindən istifadə edin. Müəyyən məsafə üçün daşıma zamanı və ya əməliyyatdan dərhal sonra dəyəri daxil edin. Ölçü vahidi göstərildikdə həmin vahid şablonun standart ölçü vahidini əvəz edir. Sənədlərdə standart sistem metrik olsa belə, 3' 6" kimi dəyərin daxil edilə biləcəyi nümunə göstərilir.

Koordinatlardan istifadə edərkən kvadrat mötərizədəki dəyərlər modelin başlanğıc nöqtəsinə nəzərən qlobal mövqeni, bucaq mötərizəsindəki dəyərlər isə daşımanın başlanğıc nöqtəsinə nəzərən nisbi mövqeni bildirir. Qrup və ya komponentlərdə sərhəd qutusunun künc tutacaqları düzgün başlanğıc nöqtəsini tutmağa kömək edə bilər. Dəqiq daşıma, xüsusilə komponentləri ox və ya başqa həndəsə üzərində yerləşdirərkən faydalıdır.

3. Follow Me ilə kənar detalları yaradın

1. Follow Me alətindən profili müəyyən marşrut boyunca hərəkət etdirərək həcmli həndəsə əldə etmək üçün istifadə edin. Karniz və nov kimi perimetr boyunca davam edən detallar sənədlərdə verilən istifadə nümunələridir. Avtomatik üsulda əvvəlcə marşrutu təşkil edən fasiləsiz kənarları Select aləti ilə seçin. Sonra yola təxminən perpendikulyar profil üzü hazırlayın, Follow Me alətini aktivləşdirin və profil üzünə klikləyin. Profilin marşrutla birləşməsi vacib deyil.

Əllə hərəkət etdirmə üsulunda Follow Me alətini seçdikdən sonra profil üzünə klikləyib marşrut boyunca sürükləyin. Kursor izlənəcək kənara çatdıqda yol qırmızı rənglə vurğulanır; son nöqtədə klikləyərək əməliyyatı bitirin. Başlanğıc kənar profilə toxunmursa, uzatma profilin olduğu yerdən deyil, həmin kənardan başlaya bilər. Yenidən cəhd etmək üçün Esc düyməsini basın.

Model qruplara bölünübsə, profil və seçilmiş yol eyni qrupda olmalıdır. Əməliyyat gözlənilən nəticəni vermədikdə xətlər arasındakı kiçik boşluqları yaxınlaşdıraraq yoxlayın; çatışmayan birləşmələri Line aləti ilə tamamlayın. Profilin marşruta perpendikulyarlığını yoxlamaq üçün Orbit aləti ilə modeli müxtəlif bucaqlardan nəzərdən keçirin. Bu yoxlamalar, xüsusilə əyri və ya perimetr boyunca davam edən detallarda xətalı həndəsənin yaranmasının qarşısını almağa kömək edir.

4. Modeli və ya seçilmiş hissələri miqyaslayın

1. Bütün modeli məlum ölçüyə gətirmək üçün Tape Measure alətini seçin və ya T düyməsini basın. Modeldəki bir xəttin iki ucunu işarələməklə mövcud məsafəni ölçün. Yeni ölçünü Measurements xanasına daxil edib Enter düyməsini basın; yenidən ölçüləndirmə təsdiqi göründükdə Yes seçimini edin. Bu üsul çertyojda məlum məsafəni əsas götürərək bütün modeli tənzimləyir.

Seçilmiş həndəsəni nisbətini qorumaqla dəyişmək üçün Tape Measure və ya Scale alətlərindən istifadə edin. Scale alətində künc tutacağı seçimi mütənasib şəkildə böyütməyə və kiçiltməyə imkan verir. Shift düyməsi vahid miqyaslama davranışını aktivləşdirir və ya söndürür. Yalnız bir istiqamətdə uzatmaq və ya daraltmaq lazımdırsa, künc əvəzinə kənar və ya üz tutacağından istifadə edin. Ölçüləri oxlar üzrə ayrı-ayrılıqda daxil edərkən dəyərləri vergüllə ayırın. Miqyaslamanı qarşı kənar əvəzinə mərkəzdən etmək üçün Windows-da Ctrl, macOS-da isə Option düyməsi ilə davranışı dəyişin.

Komponentdə yalnız bir nüsxənin ölçüsünü dəyişmək üçün Scale aləti ilə həmin komponent nüsxəsini seçin. Komponenti açıb içindəki xətləri və üzləri miqyaslamaq isə modeldəki bütün nüsxələrə təsir edir. Bu fərqi nəzərə almaq eyni komponentin müxtəlif ölçülərdə istifadə olunduğu modellərdə arzuolunmaz dəyişikliklərin qarşısını alır.

Memarlıq iş prosesində istifadə və tez-tez rast gəlinən səhvlər

Kəsik müstəviləri plan və şaquli kəsik vasitəsilə məkan əlaqələrini nəzərdən keçirməyi, dəqiq daşıma elementləri düzləndirməyi, Follow Me isə perimetr boyunca davam edən profilləri modelləşdirməyi asanlaşdırır. Miqyaslama bütün modeldə və ya seçilmiş hissələrdə ölçü düzəlişləri etməyə imkan verir. Kəsik çıxışı alınacaqsa, ortoqrafik görünüşlə ekrandakı perspektiv proyeksiyanın eyni nəticəni vermədiyini nəzərə almaq lazımdır. Komanda daxilində ortaq model quruluşu yaradarkən qrupların və komponentlərin sərhədləri də bu alətlərin davranışına təsir edir.

Tez-tez rast gəlinən səhvlər:

• Kəsik doldurması görünmədikdə yalnız görünmə parametrini dəyişmək; əvvəlcə kəsilmiş həndəsənin qapalı dövrə yaratdığını yoxlayın.

• Follow Me əməliyyatı üçün profil və yolu müxtəlif qrup kontekstlərində saxlamaq; hər ikisini eyni qrupda redaktə edin.

• Daşıma zamanı ox istiqamətini kilidləmədən dəqiq düzləndirmə gözləmək; oxun rənginə uyğun olaraq Shift və ya ox düymələrindən istifadə edin.

• Komponentin daxilindəki həndəsəni redaktə etməyin yalnız seçilmiş nüsxəyə təsir edəcəyini güman etmək; komponentin məzmununda edilən dəyişiklik digər nüsxələrə də təsir edir.

• Kəsiyi ixrac edərkən Screen Projection ilə ortoqrafik çertyoju eyni hesab etmək; məqsədə uyğun seçimi müəyyən edin.

Sənədlərdə aparat tələbləri, lisenziya şərtləri və versiyalararası uyğunluq barədə məlumat verilmir. Buna görə istehsal iş prosesində bu məsələlər ayrıca yoxlanmalıdır.