SketchUp’ta mimari modelleme: kesit, hassas taşıma ve ölçekleme

SketchUp’ın 29 Eylül 2026’da güncellenen resmi yardım belgeleri; kesit düzlemleri, nesne taşıma, Follow Me ve ölçekleme araçlarının kullanımını anlatıyor. Bu rehber, söz konusu araçları mimari modelleme sürecinde uygulamak için adım adım bir çerçeve sunuyor. Belgelerde belirli bir SketchUp sürüm numarası belirtilmediği için aşağıdaki yöntemler, resmi belgelerin kapsadığı SketchUp işlevlerine dayanıyor.

1. Kesit düzlemiyle modeli inceleyin ve çizim alın

1. Kesit düzlemini eklemeden önce, üzerinde çalışılacak grup veya bileşen bağlamını açın; bu bağlamın dışında seçili ya da açık başka öğeler kalmadığını kontrol edin. Section Plane aracını seçin veya Tools > Section Plane yolunu izleyin. Düzlemi yerleştirmek istediğiniz yüze tıklayın. Yatay bir kesit plan görünüşünü, düşey bir kesit ise birden fazla kattaki iç mekân ilişkilerini incelemek için kullanılabilir.

2. Düzlemin yönünü doğru ayarlamak için hedef yönü temsil eden bir yüzün üzerine gelin ve Shift tuşuna basarak imleç yönünü kilitleyin. Ok tuşları da düzlemin normalini yönlendirmeye yardımcı olur: yukarı mavi ekseni, sağ kırmızı ekseni, sol yeşil ekseni seçer; aşağı tuşu düzlemi yüze paralel konuma getirir. Yerleştirme tamamlandığında düzleme ad ve numara verin.

Kesit çizgisinin içini doldurmak gerektiğinde Styles panelindeki Section Fill seçeneğini etkinleştirin. Dolgunun oluşması için kesilen geometri, kendi grup veya bileşen hiyerarşisi içinde kapalı bir döngü oluşturmalı. Sonuç alınamıyorsa kesit düzlemine sağ tıklayıp Troubleshoot Section Fill seçeneğini çalıştırın; açıklığın çevresindeki köşeler kırmızı dairelerle işaretlenir. Dolgu görünümü model stilini değiştirdiği için bu ayarların ileride kullanılabilmesi adına stili kaydedin. Alternatif olarak Section Fill aracı da kullanılabilir.

Kesit çizimini dışarı aktarmak için ilgili kesit düzlemini seçin ve File > Export > Section Slice yolunu izleyin. True Section (Orthographic) seçeneği gerçek ortografik çizim üretirken Screen Projection, ekranda görülen görünümü perspektif bozulmasıyla birlikte yansıtır. Dışa aktarma penceresinde çizim ölçeği, kesit çizgilerinin görünümü ve hedef AutoCAD sürümü de ayarlanabilir. Dosya türü varsayılan olarak .dwg gelir.

2. Geometriyi eksen ve ölçüye göre taşıyın

1. Select veya Lasso aracıyla taşınacak öğeyi belirleyin. Move aracını seçin ya da M tuşuna basın. Modelde hizalama için kullanacağınız başlangıç noktasına tıklayın, öğeyi hedefe götürün ve varış noktasına tıklayarak hareketi bitirin. Taşıma sırasında çıkarım noktaları ve Measurements kutusundaki değerler güncellenir; böylece başka geometriye göre konumlandırmayı takip etmek kolaylaşır.

2. Hareketin belirli bir eksende kalması gerekiyorsa taşıma çizgisi o eksenin rengini aldığında Shift tuşunu basılı tutun. Gerekirse ok tuşlarıyla eksen kilidini elle seçin. Belirli bir mesafe için taşıma sırasında veya işlemden hemen sonra değeri yazın. Birim belirtildiğinde bu birim, şablonun varsayılan ölçü birimini geçersiz kılar. Belgelerde, varsayılan sistem metrik olsa bile 3' 6" gibi bir değerin girilebileceği örnekleniyor.

Koordinat kullanırken köşeli parantez içindeki değerler model başlangıç noktasına göre küresel konumu, açılı parantez içindeki değerler ise taşımanın başlangıç noktasına göreli konumu ifade eder. Grup veya bileşenlerde sınır kutusunun köşe tutamakları, doğru başlangıç noktasını yakalamaya yardımcı olabilir. Hassas taşıma, özellikle bileşenleri bir aksa veya başka bir geometriye oturturken yararlıdır.

3. Follow Me ile kenar detayları oluşturun

1. Follow Me aracını, bir profili belirlenen bir güzergâhta ilerleterek hacimli geometri elde etmek için kullanın. Saçak silmesi ve oluk gibi çevre boyunca devam eden detaylar, belgelerde verilen kullanım örnekleridir. Otomatik yöntemde önce güzergâhı oluşturan kesintisiz kenarları Select aracıyla seçin. Ardından yola yaklaşık dik bir profil yüzü hazırlayın, Follow Me aracını etkinleştirin ve profil yüzüne tıklayın. Profilin güzergâha bağlı olması gerekmez.

Elle ilerletme yönteminde Follow Me aracını seçtikten sonra profil yüzüne tıklayıp güzergâh boyunca sürükleyin. İmleç izlenecek kenara ulaştığında yol kırmızı renkle vurgulanır; son noktada tıklayarak işlemi bitirin. Başlangıç kenarı profile temas etmiyorsa uzatma profilin bulunduğu yerden değil, o kenardan başlayabilir. Yeniden denemek için Esc tuşuna basın.

Model gruplara ayrılmışsa profil ve seçilen yol aynı grup içinde bulunmalı. İşlem beklenen sonucu vermediğinde çizgiler arasındaki küçük boşlukları yakınlaştırarak inceleyin; eksik bağlantıları Line aracıyla tamamlayın. Profilin güzergâha dikliğini kontrol etmek için Orbit aracıyla modeli farklı açılardan gözden geçirin. Bu kontroller, özellikle kavisli veya çevre boyunca devam eden detaylarda hatalı geometri oluşmasını önlemeye yardımcı olur.

4. Modeli veya seçili parçaları ölçekleyin

1. Tüm modeli bilinen bir ölçüye getirmek için Tape Measure aracını seçin veya T tuşuna basın. Modelde bir çizginin iki ucunu işaretleyerek mevcut mesafeyi ölçün. Yeni ölçüyü Measurements kutusuna yazıp Enter’a basın; yeniden boyutlandırma onayı geldiğinde Yes seçeneğini seçin. Bu yöntem, çizimde bilinen bir mesafeyi referans alarak modelin tamamını düzenler.

Seçili geometriyi oranını koruyarak değiştirmek için Tape Measure veya Scale araçlarından yararlanın. Scale aracında köşe tutamacı, seçimin orantılı büyütülüp küçültülmesine imkân verir. Shift tuşu, tekdüze ölçekleme davranışını açıp kapatır. Yalnızca bir doğrultuda esnetme veya daraltma gerekiyorsa köşe yerine kenar ya da yüz tutamacını kullanın. Ölçüleri eksenlere göre ayrı ayrı yazarken değerleri virgülle ayırın. Ölçeklemeyi karşı kenar yerine merkezden yapmak için Windows’ta Ctrl, macOS’ta Option tuşuyla davranışı değiştirin.

Bileşenlerde tek bir örneğin boyutunu değiştirmek için Scale aracıyla o bileşen örneğini seçin. Bileşeni açıp içindeki çizgi ve yüzleri ölçeklemek ise modeldeki tüm örnekleri etkiler. Bu farkı gözetmek, aynı bileşenin birden fazla ölçüde kullanıldığı modellerde istenmeyen değişiklikleri önler.

Mimari iş akışında kullanım ve sık yapılan hatalar

Kesit düzlemleri plan ve düşey kesit üzerinden mekân ilişkilerini incelemeyi, hassas taşıma elemanları hizalamayı, Follow Me çevre boyunca devam eden profilleri modellemeyi kolaylaştırır. Ölçekleme ise modelin tamamında veya seçili parçalarda ölçü düzeltmesi yapmaya yarar. Kesit çıktısı alınacaksa ortografik görünüş ile ekrandaki perspektif projeksiyonun aynı sonucu vermediği göz önünde bulundurulmalı. Ekip içinde ortak bir model düzeni oluştururken grupların ve bileşenlerin sınırları da bu araçların davranışını etkiler.

Sık yapılan hatalar:

• Kesit dolgusunun görünmemesi durumunda yalnızca görünürlük ayarını değiştirmek; önce kesilen geometrinin kapalı döngü oluşturduğunu doğrulayın.

• Follow Me işlemi için profil ve yolu farklı grup bağlamlarında tutmak; ikisini aynı grupta düzenleyin.

• Taşıma sırasında eksen doğrultusunu kilitlemeden hassas hizalama beklemek; eksen rengine göre Shift veya ok tuşlarını kullanın.

• Bileşen içindeki geometriyi düzenlemenin yalnızca seçili örneği etkileyeceğini varsaymak; bileşen içeriğindeki değişiklik diğer örneklere de yansır.

• Kesit dışa aktarımında Screen Projection ile ortografik çizimi eşdeğer kabul etmek; hedef kullanıma göre uygun seçeneği belirleyin.

Belgeler donanım gereksinimi, lisans koşulu veya sürümler arası uyumluluk hakkında bilgi vermiyor. Bu nedenle üretim iş akışında bu konular ayrıca doğrulanmalı.