Blender-də animasiya əyrilərini necə redaktə etmək olar? Keyframe və Graph Editor

Bu bələdçidə nələri öyrənəcəksiniz?

Memarlıq animasiyasında kamera, obyekt və ya başqa bir xüsusiyyət üçün yalnız başlanğıc və bitiş dəyərlərini təyin etmək kifayət etməyə bilər. Bu dəyərlər arasındakı hərəkətin nə vaxt sürətlənəcəyi, yavaşlayacağı və ya sabit qalacağı da nəticənin necə qavranılmasına təsir edir. Blender-də keyframe-lər xüsusiyyətlərin dəyərlərini müəyyən kadrlarda saxlayır; aradakı dəyərlər isə interpolasiya vasitəsilə hesablanır. Graph Editor bu dəyişikliklərin əyrisini görməyə və redaktə etməyə imkan verir.

Bu bələdçidə keyframe və F-Curve arasındakı əlaqəni, Graph Editor-də əyriləri tapıb göstərməyi, tutacaq və interpolasiya anlayışlarını, eləcə də animasiyanın bir hissəsinə təkrar-təkrar baxmaq üçün önizləmə aralığını nəzərdən keçirəcəyik. İzah memarlıq vizuallaşdırmasında hərəkəti daha şüurlu qiymətləndirmək istəyən Blender istifadəçiləri üçün nəzərdə tutulub. Məqsəd konkret kamera hərəkəti təsviri vermək deyil, mövcud animasiya əyrilərini necə oxuyub redaktə etməyi izah etməkdir.

Tələblər

• Blender quraşdırılmış olmalıdır. Mənbə sənədlər Blender Manual-ın “latest” səhifələridir; sənədlərdə konkret proqram versiyasının nömrəsi göstərilmir.

• Üzərində işləmək üçün ən azı bəzi xüsusiyyətlərinə keyframe təyin edilmiş səhnə və ya obyekt olmalıdır. Keyframe müəyyən kadrda xüsusiyyətin dəyərini saxlayır.

• Graph Editor və Dope Sheet-də zamanla dəyər arasındakı əlaqəni izləmək üçün animasiyanın əsas anlayışlarına bələd olmaq faydalıdır.

• Mənbələrdə hesab tələbi göstərilmir.

Mənbələr xüsusiyyətə keyframe əlavə etməyi addım-addım izah etmir. Buna görə də aşağıdakı addımlar mövcud keyframe-ləri nəzərdən keçirmək və redaktə etmək üzərində qurulub.

Animasiya əyrilərinin addım-addım redaktəsi

1. Redaktə edəcəyiniz xüsusiyyətin əyrisini tapın

Animasiya olunan xüsusiyyətə sağ klik edib “View in Graph Editor” seçimini etməklə müvafiq əyrini Graph Editor-də göstərə bilərsiniz. Beləliklə, kanallar siyahısında əyriləri axtarmaq əvəzinə, üzərində işlədiyiniz xüsusiyyətin əyrisinə fokuslana bilərsiniz. Mənbə sənəddə bu seçimin xüsusiyyətin sağ klik menyusunda olduğu bildirilir.

Graph Editor-də əyri xüsusiyyətin zamanla dəyərinin necə dəyişdiyini göstərir. Üfüqi ox zamanı, şaquli ox isə dəyəri ifadə edir. Keyframe-lər əyri üzərindəki konkret dəyərləri müəyyən edir; aralıqdakı kadrların dəyərləri isə keyframe-lər arasındakı interpolasiya ilə hesablanır.

2. Görünüşü və fokus sahəsini tənzimləyin

Siçanın təkəri ilə böyüdüb-kiçildə, orta düymə ilə görünüşü sürüşdürə bilərsiniz. Seçilmiş keyframe-ləri ekrana sığdırmaq üçün “Frame Selected”, bütün keyframe-ləri görmək üçün isə “Frame All” seçimindən istifadə etmək olar. Əyriləri təcrid etmək lazım olduqda “Local View” yalnız seçilmiş F-Curve-ləri göstərir; həmin əməliyyatı yenidən yerinə yetirməklə normal görünüşə qayıtmaq mümkündür.

Bütün səhnəni deyil, yalnız qısa bir hərəkət hissəsini nəzərdən keçirirsinizsə, “Set Preview Range” ilə önizləmə aralığı təyin edə bilərsiniz. Bu aralıq aktiv olduqda oynatma həmin hissə ilə məhdudlaşır. Seçilmiş keyframe-ləri əhatə edən aralıq üçün “Set Preview Range to Selected” istifadə oluna bilər; aralığı silmək seçimi isə “Clear Preview Range” adlanır.

3. Keyframe-ləri və tutacaqları redaktə edin

Əyri üzərindəki keyframe-lər xüsusiyyətin konkret kadrlardakı dəyərlərini müəyyən edir. Hər keyframe-in ətrafındakı tutacaqlar əyrinin həmin nöqtədəki formasına təsir edir. Tutacaqları redaktə etmək iki keyframe arasındakı dəyişikliyin görünüşünü dəyişməyə imkan verir.

Graph Editor-də “Show Handles” tutacaqların görünməsini aktivləşdirir və ya söndürür. Yalnız seçilmiş keyframe-lərin tutacaqlarını göstərmək üçün “Only Selected Keyframes Handles” seçimi mövcuddur. Əyrinin formasını dəyişərkən zaman və dəyər oxlarını fərqləndirməyə diqqət edin: keyframe-i üfüqi istiqamətdə hərəkət etdirmək onun zamanlamasına, şaquli istiqamətdə hərəkət etdirmək isə xüsusiyyətin dəyərinə təsir edir.

Bir neçə keyframe seçərkən görünüşü idarə edən alətlər də faydalıdır. “Frame Selected” seçilmiş nöqtələri kadra sığdırır; böyütmə və sürüşdürmə isə əyrinin müvafiq hissəsini daha rahat nəzərdən keçirməyə imkan verir. Seçilmiş keyframe-lər arasındakı keçidi qiymətləndirərkən yalnız son nöqtələrə deyil, əyrinin aradakı formasına da baxın.

4. İnterpolasiya növünü və tutacaqların davranışını nəzərdən keçirin

İnterpolasiya bir keyframe-dən növbəti keyframe-ə keçidin necə hesablanacağını müəyyən edir. Blender sənədlərində Constant, Linear, Quadratic və Bézier kimi seçimlər var. Constant dəyərləri növbəti əsas kadradək sabit saxlayan, Linear isə xətti dəyişiklik yaradan seçimlərdəndir. Bézier əyriləri tutacaqlarla formalaşdırılır.

Dope Sheet keyframe-lərin interpolasiya növünü və Bézier tutacaqlarının tipini göstərməyə kömək edə bilər. Sənədlərdə tutacaq növləri Auto Clamped, Automatic, Vector, Aligned və Free kimi sadalanır. Free və Aligned tutacaqların mövqeləri Graph Editor-də əl ilə tənzimlənə bilər; Vector, Automatic və Auto Clamped növləri isə avtomatik hesablanır. İnterpolasiya, tutacaq növü və əyrinin kənara uzadılması parametrləri Dope Sheet-dən də dəyişdirilə bilər.

Əyrini ilk dəfə redaktə edərkən avtomatik tutacaqların təsirini müşahidə edin. “Auto Handle Smoothing” parametrindəki “None” yalnız yaxınlıqdakı keyframe-ləri nəzərə alır, “Continuous Acceleration” isə əyrinin daha geniş hissəsini hesaba qatır. Mənbə sənəddə ikinci yanaşmanın daha hamar nəticələr verə biləcəyi, lakin bir keyframe-dəki dəyişikliyin daha geniş sahəyə təsir edə və Automatic tutacaqlarda daşma ehtimalını artıra biləcəyi bildirilir.

Tez-tez buraxılan səhvlər

• Əyrini görmədən yalnız keyframe-in mövqeyinə baxmaq: Keyframe-lər arasındakı hərəkətin formasını F-Curve müəyyən edir. Keçidi qiymətləndirərkən əyrinin bütöv görünüşünü də yoxlayın.

• Zaman və dəyər oxlarını qarışdırmaq: Üfüqi ox zamanı, şaquli ox isə xüsusiyyətin dəyərini göstərir. Redaktə zamanı hansı oxda dəyişiklik etdiyinizi yoxlayın.

• Keyframe dəyişikliyinin təsirini yalnız yaxınlıqda axtarmaq: Continuous Acceleration parametrində dəyişikliklər əyrinin daha geniş hissəsinə təsir edə bilər.

• Önizləmə aralığını aktiv saxlamağı unutmaq: Oynatma təyin olunmuş önizləmə aralığı ilə məhdudlaşa bilər. Daha geniş zaman aralığını görmək lazımdırsa, aralığı silin.

• Bütün kanalları eyni vaxtda nəzərdən keçirməyə çalışmaq: Müvafiq xüsusiyyətə sağ klik edib onu Graph Editor-də göstərmək və ya əyrini təcrid etmək fokuslanmağa kömək edə bilər.

Memarlıq və interyer animasiyalarında istifadə

Memarlıq animasiyası hazırlayan komandalar səhnədə animasiya olunan xüsusiyyətlərin dəyər dəyişməsini Graph Editor-də nəzərdən keçirərək hərəkətin zamana necə yayıldığını qiymətləndirə bilərlər. Məsələn, səhnə keçidi və ya hərəkət edən obyekt üçün mövcud keyframe-lər arasındakı əyrinin formasına baxmaq mümkündür. Mənbə sənədlərdə konkret kamera və ya render iş axını göstərilmir; buna görə də Graph Editor-i animasiya əyrilərini redaktə etmək üçün alət kimi qiymətləndirmək daha düzgündür.

Qısa hərəkət hissəsinə təkrar-təkrar baxmaq zamanlamanı nəzərdən keçirməyi asanlaşdıra bilər. Bununla belə, əyrinin redaktəsi təkbaşına səhnənin vizual keyfiyyətini və ya render müddətini müəyyən etmir. Komandaların istifadə etdiyi Blender versiyası və layihə iş axını üçün ayrıca uyğunluq yoxlaması tələb oluna bilər; mənbələrdə aparat tələbləri, lisenziya xərcləri və ya render performansı barədə məlumat verilmir.

Növbəti addımlar

Əyriləri redaktə etdikdən sonra müvafiq keyframe-lərin yerləşdiyi aralığa önizləmə edin və dəyişikliyin gözlədiyiniz kimi davam edib-etmədiyini yoxlayın. Dope Sheet-də keyframe növlərini vizual olaraq fərqləndirmək də mümkündür: məsələn, Breakdown, Moving Hold, Extreme və Jitter animasiyanın müxtəlif vəziyyətlərini göstərmək üçün istifadə olunan növlərdir. Bunlar əyrini əvəz etmir; keyframe-ləri və animasiya hadisələrini tanımağı asanlaşdırır.

Daha ətraflı nəzərdən keçirmək üçün Graph Editor-də zaman göstəricisini saniyəyə çevirmək, əyriləri axtarmaq və ya növünə görə filtrləmək, həmçinin “Show Extrapolation” ilə əyrinin keyframe aralığından kənardakı davamını göstərmək mümkündür. Lazım olan görünüşü seçib hər dəfə bir əyri və ya qısa zaman aralığı üzərində işləmək redaktə prosesini daha aydın edir.

Mənbə və lisenziya

Bu bələdçi Blender Manual-dakı “Keyframes: Introduction” və “Graph Editor: Introduction” səhifələri əsasında Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırılıb. Hər iki mənbə CC BY-SA 4.0 lisenziyalıdır.