Blender-də parça simulyasiyası: bərkitmə, tikiş yayları və təzyiq

Bu bələdçidə nə öyrənəcəksiniz?

Blender-in parça fizikası parametrləri mesh-in yalnız necə düşəcəyini deyil, hansı nöqtələrinin saxlanacağını və formasının necə dəyişəcəyini də idarə etməyə imkan verir. Bərkitmə müəyyən nöqtələri məhdudlaşdırmaq üçün istifadə olunur, tikiş yayları isə ayrı-ayrı sahələrdəki təpələri bir-birinə doğru çəkir. Daxili yaylar və təzyiq seçimləri parça səthindən əlavə, həcmli və yumşaq obyektə bənzər davranışlar üçün də dəyərləndirilə bilər.

Bu bələdçidə əvvəlcə parametrlərin məqsədini müəyyənləşdirəcək, sonra forma, fiziki xüsusiyyətlər və təzyiq seçimlərini ardıcıllıqla nəzərdən keçirəcəyik. Məqsəd hər səhnəyə uyğun sabit dəyərlər vermək deyil; seçimlərin nəyi dəyişdirdiyini anlayaraq sınaqları daha nəzarətli aparmaqdır.

Tələblər

• Proqram təminatı: Parça fizikası parametrlərinə giriş imkanı olan Blender mühiti və simulyasiyada istifadə ediləcək mesh lazımdır.

• Versiya: İstinad edilən Blender təlimat səhifələrində konkret versiya nömrəsi göstərilmir. Buna görə burada versiyaya xas interfeys və ya xüsusiyyət nəzərdə tutulmur.

• Hesab və lisenziya: Mənbələrdə hesab tələbi və ya lisenziya xərci barədə məlumat yoxdur.

• İstəyə bağlı hazırlıq: Bərkitmə üçün vertex qrupu yaradıla bilər; qrupdakı sahələr çəki boyaması ilə müəyyənləşdirilə bilər. Dynamic Mesh, forma açarları və ya Cloth modifikatorunun üstündə yerləşən deformasiya modifikatorları parçanın istirahət formasını canlandırmağa imkan verir. Rest Shape Key seçimi yalnız mesh-də forma açarları olduqda görünür.

Təlimatlarda parça seçimləri Physics > Cloth bölməsindəki Shape və Physical Properties hissələrində izah olunur. Aşağıdakı addımlarda konkret nəticəyə zəmanət vermək əvəzinə, hər parametrin funksiyası və diqqət yetirilməli məqamlar nəzərdən keçirilir.

Parça davranışını addım-addım tənzimləmək

1. İstədiyiniz hərəkəti müəyyənləşdirin

Əvvəlcə mesh-in səhnədə necə davranmalı olduğunu təsvir edin. Parça sərbəst hərəkət edəcək, bir kənarı və ya sahəsi yerində qalacaq, yoxsa iki təpənin bir-birinə yaxınlaşması tələb olunur? Həcm effekti gözlənilən yumşaq obyekt üzərində işləyirsiniz? Bu suallar Shape bölməsindəki bərkitmə və tikiş yayları ilə Physical Properties bölməsindəki daxili yaylar və təzyiq arasında seçim etməyi asanlaşdırır.

Sınaq zamanı bir davranışa fokuslanın. Eyni vaxtda çox sayda xüsusiyyəti dəyişməkdənsə, əvvəlcə əsas hərəkəti müşahidə edin, sonra ehtiyaca uyğun məhdudiyyətlər əlavə edin.

2. Sabit qalacaq sahələri bərkidin

Pin Group parçada saxlanılacaq nöqtələri vertex qrupu ilə müəyyən edir. Qrupa əlavə edilən hər vertex-in çəkisi həmin nöqtənin nə dərəcədə sabitlənəcəyinə təsir edir. İstənilən sahələri çəki boyaması ilə təyin etmək mümkündür.

Bərkitmə seçilmiş təpələri yerində saxlaya və ya başqa obyektə bağlaya bilər. Buna görə parçanın müəyyən hissəsini birbaşa məhdudlaşdırmaq lazım gəldikdə bu üsul nəzərdən keçirilə bilər. Qrupu hazırladıqdan sonra çəkilərin paylanmasının simulyasiyaya təsirini yoxlayın. Həddindən artıq geniş sahəni bərkitmək sərbəst hərəkət etməsi gözlənilən hissələri də məhdudlaşdıra bilər.

3. Birləşməli təpələr üçün tikiş yaylarını sınaqdan keçirin

Tikiş yayları bərkitmədən fərqli işləyir: parçanın ayrı-ayrı hissələrindəki nöqtələri bir-birinə doğru çəkən virtual bağlantılar yaradır. Bu bağlantılar mesh-ə əlavə olunan, heç bir üzün hissəsi olmayan kənarlarla müəyyən edilir. Bir-birinə yaxınlaşması istənilən nöqtələr həmin kənarlarla birləşdirilməlidir. Təlimatda plaşın künclərinin bir araya gətirilməsi nümunə göstərilir.

Max Sewing Force tikiş yaylarının tətbiq edə biləcəyi ən yüksək qüvvəni müəyyən edir. Dəyər sıfır olduqda qüvvə limiti yoxdur. Təlimata əsasən, xüsusilə yayların ucları simulyasiyanın ilk kadrlarında bir-birindən uzaqdadırsa, çox yüksək qüvvələr qeyri-sabitliyə səbəb ola bilər. Buna görə əksər hallarda bu dəyəri sıfırda saxlamaqdan çəkinmək lazımdır. Bağlantının başlanğıc vəziyyətini və parçanın reaksiyasını yoxlayaraq qüvvə limitini nəzərdən keçirin.

4. Parçanın fiziki xüsusiyyətlərini nəzərdən keçirin

Physical Properties bölməsində parçanın kütləsi, hava özlülüyü və əyilmə modeli kimi seçimlər var. Bending Model üçün Linear və Angular seçimləri mövcuddur; təlimat Linear modelini köhnə model kimi təsvir edir.

Stiffness və Damping altındakı parametrlər dartılma, sıxılma, sürüşmə və əyilmə davranışlarına ayrı-ayrılıqda təsir edir. Bending stiffness daha böyük qırışların yaranmasına təsir edən qırış əmsalı kimi izah olunur. Damping dəyərləri də bu davranışlardakı sönümlənmə miqdarını müəyyən edir. Bu parametrləri sınaqdan keçirərkən hər dəfə bir dəyişəni dəyişmək nəticənin hansı parametrdən qaynaqlandığını anlamağa kömək edir.

5. Həcm effekti lazımdırsa, daxili yayları nəzərdən keçirin

Parçanın səthindəki yaylar yalnız səth boyunca qarşılıqlı təsir göstərir. Internal Springs seçimi isə mesh-in yumşaq cisim kimi davranmasına kömək edə bilər. Bu xüsusiyyət nazik səthdən fərqli olaraq həcmli davranış tələb olunan işlərdə nəzərdən keçirilə bilər.

Daxili yaylar üçün yaradıla biləcək yayların maksimal uzunluğu və bağlantıların vertex normal istiqamətlərindən nə qədər yayınmasına icazə verildiyi kimi limitlər mövcuddur. Maksimal yaradılma uzunluğu sıfır olduqda uzunluq məhdudiyyəti tətbiq edilmir. Check Surface Normals seçimi bağlantı qurulan nöqtələrin əks normal istiqamətlərə malik olmasını tələb edir. Tension və Compression dəyərləri ilə birlikdə vertex qrupu daxili yayların hansı sahələrdə olacağını və ya hansı qüvvə ilə işləyəcəyini müəyyən etməyə kömək edir.

6. Qapalı obyektlərdə təzyiq seçimlərinə baxın

Təzyiq parametrlərindən balon və ya içi maye ilə dolu top kimi yumşaq qabıqlı obyektlərin simulyasiyasında istifadə edilə bilər. Müvafiq panel seçimi aktivləşdirildikdə təzyiq işə düşür. Pressure dəyəri mesh-ə davamlı tətbiq olunan təzyiqi müəyyən edir; mənfi dəyərlər içəriyə doğru təzyiq təsirini modelləşdirmək üçün istifadə edilə bilər.

Pressure Scale həcm dəyişikliyinə qarşı müqavimətə təsir edir. Fluid Density obyektin daxilindəki mayenin sıxlığını göstərir; təlimatda su üçün 1 dəyəri nümunə kimi verilir. Lakin bu parametr həqiqi maye hərəkətini simulyasiya etmir. Daha inandırıcı statik formalar yaratmağa kömək edə bilər, amma maye dinamikası yaratmır.

Mesh-də açıqlıqlar varsa, təzyiq həmin dəliklərdən çıxa və sürükləmə və ya itələmə qüvvələri yarada bilər. Təlimatda belə sahələrin təsirini vertex qrupunun köməyi ilə kənarda saxlamaq seçimi də izah olunur. Təzyiqlə işləyərkən mesh-in bütövlüyünü və vertex qrupu çəkilərini yoxlayın.

7. İstirahət formasını seçin

Dynamic Mesh parçanın istirahət formasının hər kadrda yenidən hesablanmasına imkan verir. Forma açarları və ya Cloth modifikatorunun üstündə yerləşən deformasiya modifikatoru ilə forması canlandırılan işlərdə sabitlənməmiş parçanın bu dəyişikliyi izləyərək sıxılıb uzanmasına kömək edə bilər.

Rest Shape Key isə simulyasiyanın müəyyən forma açarını başlanğıc istirahət vəziyyəti kimi istifadə etməsinə imkan verir. Bu seçim yalnız mesh-də forma açarları olduqda görünür və Dynamic Mesh ilə eyni vaxtda istifadə edilə bilməz. Parçanı əvvəlcədən drapeli formada başlatmaq lazım gəldikdə bu seçimin funksiyasını nəzərdən keçirmək olar.

Tez-tez edilən səhvlər

• Tikiş yaylarını limitsiz saxlamaq: Bu, qüvvə limiti olmadığı deməkdir. Başlanğıcda bir-birindən uzaq təpələr yüksək qüvvələrə və qeyri-sabitliyə səbəb ola bilər.

• Dəlikli mesh-ə təzyiq tətbiq edərkən açıqlıqları nəzərə almamaq: Təzyiq dəliklərdən çıxa bilər; təlimat əlaqəli sahələrin vertex qrupu ilə kənarda saxlanmasını tövsiyə edir.

• Daxili yayları səth yayları ilə qarışdırmaq: Daxili yaylar səthdə işləyən yaylardan fərqli olaraq yumşaq cisimə bənzər davranış üçün istifadə oluna bilər.

• Dynamic Mesh ilə Rest Shape Key-i birlikdə istifadə etməyə çalışmaq: Bu seçimlər bir-birini istisna edir.

• Fluid Density parametrini maye simulyasiyası hesab etmək: Sıxlıq parametri həqiqi maye hərəkəti yaratmır.

Memarlıq və vizuallaşdırma iş axınına təsiri

İnteryer vizuallaşdırmalarında pərdə, örtük və ya yumşaq dekorativ elementlərin formasına nəzarət etmək istəyən rəssamlar bərkitmə və tikiş yaylarından yararlana bilərlər. Həcm hissi tələb olunan yumşaq obyektlərdə daxili yaylar, təzyiq effekti lazım olan qapalı obyektlərdə isə təzyiq seçimləri nəzərdən keçirilə bilər. Bu alətlər simulyasiyanın hansı nöqtələrdə məhdudlaşdırıldığını daha şüurlu şəkildə qurmağa kömək edir.

Mənbələrdə avadanlıq tələbləri, performans göstəriciləri, lisenziya şərtləri və ya digər proqramlarla uyğunluq barədə məlumat verilmir. Buna görə istehsal səhnəsinə keçməzdən əvvəl istifadə olunan Blender quraşdırmasında kiçik bir sınaq aparmaq və mesh-in seçilmiş üsula uyğunluğunu yoxlamaq vacibdir.

Növbəti addımlar

Əvvəlcə bir üsul seçin: sabit sahə üçün bərkitmə, bir-birinə yaxınlaşacaq təpələr üçün tikiş yayı, yaxud həcmli davranış üçün daxili yaylar və təzyiq. Nəticəni müşahidə etdikdən sonra əlaqəli parametrləri dəyişin. Gözlənilməz hərəkət yaranarsa, vertex qrupu çəkilərini, tikiş yaylarının başlanğıc məsafəsini, mesh-dəki açıqlıqları və eyni vaxtda aktiv olan forma seçimlərini ayrı-ayrılıqda yoxlayın.

Mənbə və lisenziya

Bu bələdçi Blender-in Shape və Physical Properties rəsmi təlimat səhifələrindəki məlumatlar əsasında Azərbaycan dilinə uyğunlaşdırılıb. Hər iki mənbə CC BY-SA 4.0 lisenziyasına malikdir.

• Blender Manual, “Shape”: https://docs.blender.org/manual/en/latest/physics/cloth/settings/shape.html

• Blender Manual, “Physical Properties”: https://docs.blender.org/manual/en/latest/physics/cloth/settings/physical_properties.html