Qısaca
- Miller Planetariumu Florida Southern College kampusunda 26 sentyabr 2026-cı ildə yenidən ziyarətçilərin üzünə açıldı.
- MCWB Architects-in həyata keçirdiyi bərpa işlərinə Jeff Baker rəhbərlik etdi.
- Fasadın 280-dən çox beton tekstil bloku yeniləndi; yeni blokların qəliblərinin hazırlanmasında 3D çapdan istifadə edildi.
- COSM rəqəmsal proyeksiya və Bowen səs sistemi qübbə altında astronomiya təqdimatlarının yenidən keçirilməsinə imkan verir.
Frank Lloyd Wrightın Florida Southern College kampusunda layihələndirdiyi Miller Planetariumu bərpa işlərindən sonra 26 sentyabr 2026-cı ildə Florida ştatının Lakeland şəhərində yenidən ictimaiyyətə açıldı. MCWB Architects-in həyata keçirdiyi işlərə bərpa memarı Jeff Baker rəhbərlik etdi. Yenilənmiş binada Wrightın dairəvi oturacaq düzümü bərpa edildi; qübbənin altında astronomiya təqdimatları üçün yeni rəqəmsal proyeksiya sistemi quraşdırıldı.
Tarixi binanın xarici örtüyü necə yeniləndi?
1954-cü ildən 1958-ci ilədək tikilən planetarium kollecdə Wrightın layihələndirdiyi 13 tikilidən biridir. Binanın xarici səthindəki su zədələri və aşınma səbəbindən bərpa işlərinə 2021-ci ildə başlanıldı. Komanda damın bəzi hissələrini yenilədi, zədələnmiş suvaq səthlərini təmir etdi. Binanın perimetri boyunca yerləşən, əl üsulu ilə tökülmüş 280-dən çox beton tekstil blokunun da dəyişdirilməsi lazım idi.
Yeni blokların həndəsi naxışlarını orijinal nümunələrə uyğun hazırlamaq üçün müasir istehsal üsullarından istifadə edildi. Qəliblərin hazırlanmasında 3D çap tətbiq olundu. İşlər zamanı üst divarların arxasında polad daşıyıcı hissələr və boşluqlar aşkarlandı. Bu sahələrin tapılması binanın bəzi hissələrinə izolyasiya əlavə etməyə imkan verdi. Digər tərəfdən, Wrightın beton səthlərinin bir neçə konstruktiv funksiyanı yerinə yetirməsi müasir mexaniki sistemlər üçün ayrıla biləcək gizli sahələri məhdudlaşdırırdı.
İnteryerdə Wrightın planına qayıdış
Planetariumun interyerindəki müdaxilələr illər ərzində dəyişmiş məkan quruluşunu bərpa etməyə yönəldi. 1980-ci illərdə əlavə edilmiş kompüter otağı dairəvi oturacaq planını pozurdu. Bu hissə ləğv edildikdən sonra Wrightın əyri faner sıralarını proyeksiya avadanlığının ətrafında iki konsentrik halqa şəklində yenidən yerləşdirmək mümkün oldu. Qorunub saxlanıla bilən oturacaqlar yerli ustalar tərəfindən təmir edildi; rəngli vinil örtüklər də saxlanıldı.
Divarlardakı tünd mavi boya orijinal dizayna əsaslanan daha açıq rəng palitrası ilə əvəz olundu, zədələnmiş suvaqlar təmir edildi. Döşəmə Wrightın Cherokee Red adı ilə tanınan qırmızı tonunda yenidən işlənildi. Beləliklə, ziyarətçilərin qübbənin altındakı mərkəzi proyeksiyanın ətrafında oturduğu, Wrightın layihələndirdiyi dairəvi zal düzümü yenidən üzə çıxdı.
Yeni proyeksiya sistemi nə vəd edir?
COSM rəqəmsal proyeksiya sistemi və Bowen səs sistemi köhnə proyeksiya avadanlığının işləmədiyi 2004-cü ildən bəri müntəzəm keçirilməyən astronomiya nümayişlərinin bərpasına imkan verir. Yeni qurğu ilə Günəş sistemi və uzaq planetlər haqqında təqdimatlar keçirmək mümkün olacaq; şagirdlər və məktəb qrupları üçün hazırlanan proqramlar da planetariumun təhsil funksiyasını dəstəkləyəcək.
Memarlıq və interyer dizaynı komandaları üçün layihə tarixi binada orijinal məkan təcrübəsini qoruyaraq yeni funksiyaları və texnologiyanı necə birləşdirməyin mümkünlüyünə dair konkret nümunədir. Xüsusilə mürəkkəb beton örtüklərdə mexaniki sistemlər üçün yer ayrılması bərpa öncəsi araşdırmanın və mövcud binanın düzgün təhlilinin vacibliyini göstərir. Burada 3D çap yeni dekorativ elementləri mövcud naxışlara uyğunlaşdırmaq məqsədilə qəlib istehsalında istifadə edildi; mənbədə bundan başqa rəqəmsal dizayn və ya modelləşdirmə prosesi barədə ətraflı məlumat verilmir.
Mənbələr
1 mənbəMənbə mətnləri yenidən dərc edilmir; qısa sitatlar işarələnir, qalanı bizim xülasə və şərhimizdir.
Miller Planetariumunun bərpası memarlıq ofisləri və vizuallaşdırma komandaları üçün iki baxımdan diqqətəlayiqdir: orijinal oturacaq düzümünün və material xarakterinin qorunması yeni proyeksiya və səs infrastrukturunun tarixi məkana əlavə edilməsi ilə birlikdə nəzərdən keçirilib. Beton bloklar üçün qəliblərin hazırlanmasında 3D çapdan istifadə də rəqəmsal istehsalın bərpadakı məhdud, lakin birbaşa rolunu göstərir.
Türkiyədə oxşar layihələrdə əsas qiymətləndirmə üsulun özlüyündə yenilikçi olmasından daha çox, onun binaya və layihəyə uyğunluğuna əsaslanmalıdır. Mənbədə sistemlərin dəyəri, lisenziya şərtləri və ya texniki uyğunluğu açıqlanmır; buna görə yeni avadanlıq və tətbiqlərin büdcə, texniki xidmət və mühafizə məqsədləri ilə əlaqəsi ayrıca araşdırılmalıdır. Avadanlıq qədər mövcud binada sistemlər üçün yer açmağın məhdudiyyətləri də əhəmiyyətlidir.
Tez-tez verilən suallar
Miller Planetariumu nə vaxt yenidən açıldı?
Florida Southern College-dəki planetarium 26 sentyabr 2026-cı ildə yenidən ictimaiyyətə açıldı.
Bərpa işlərində 3D çapdan necə istifadə edildi?
3D çap orijinal naxışlara uyğun yeni beton tekstil blokları üçün qəliblərin hazırlanması prosesində istifadə edildi.
Miller Planetariumunda hansı yeni sistemlər quraşdırıldı?
Binada COSM rəqəmsal proyeksiya sistemi və Bowen səs sistemi quraşdırıldı. Bu sistemlər qübbə altında astronomiya təqdimatlarının yenidən keçirilməsinə imkan verir.
