Qısaca
- Tikili Albelda de Ireguada salagón adlanan gillə zəngin qayaya oyularaq yaradılıb.
- Daxili məkandakı iki mərtəbə pilləkənlərlə birləşir; uzun havalandırma bacaları bölgənin qədim şərab zirzəmisi memarlığının izlərini daşıyır.
- Sergio Rojonun müdaxiləsində üzən taxta döşəmə ziyarətçi marşrutunu müəyyənləşdirir.
- Yeni elementlər quru tikinti sistemi ilə əlavə edilib; beton və sementdən istifadə olunmayıb.
Memar Sergio Rojo İspaniyanın La Rioja bölgəsindəki Albelda de Ireguada yerləşən Peña de las Bodegas qayaya oyulmuş tikilisini bərpa edib. Layihə 7 oktyabr 2026-cı ildə yayımlanan təqdimatla elan olunub. Peña Salagona ilə Peña de las Bodegas arasındakı tarixi oyma məkanlar qrupuna daxil olan tikili salagón adlanan, gillə zəngin qayaya birbaşa forma verilməklə yaradılıb.
Qayaya oyulmuş məkanın keçmişi
Kompleks zamanla kolumbarium, heyvan sığınacağı, zahid məskəni və monastır məkanı kimi istifadə olunub. Monastırla əlaqələndirilən bu keçmiş yaxınlıqdakı San Martín Monastırı ilə bağlıdır. Yerli istifadədə Scriptorium adı ilə tanınan məkanın adı ətrafda yazıldığı deyilən Codex Vigilanus və ya Codex Albeldensisə işarə edir.
Məkan yeni tikinti elementləri əlavə edilməklə deyil, mövcud qayadan material çıxarılması ilə formalaşıb. Çöldəki geniş giriş sahəsi vadiyə və Cameros bölgəsinə açılan təbii keçidə baxır. İçəridə iki mərtəbə pilləkənlərlə birləşir. La Riojadakı oyma şərab zirzəmiləri ilə səciyyələnən zarceras və ya tuferas adlanan iki uzun havalandırma bacası da tikilinin xarakterik elementlərindəndir.
Yeni müdaxilələr necə təşkil edilib?
Rojonun layihəsi qayaya oyulmuş tikilini qoruyur, yeni elementlərin sayını isə məhdud saxlayır. Xarici sahəyə əlavə olunan oturacaqlar ziyarətçilərin toplaşa biləcəyi bir dayanacaq yaradır. İçəridə təmizlənən daş səthlər oyma məkanların daha aydın qavranılmasına imkan verir.
Üzən taxta döşəmə ziyarətçilərin kompleks daxilində hərəkətini istiqamətləndirən marşrut yaradır. Qərb tərəfdəki qaya səthində olan boşluqlar da təbii işığın içəri daha çox düşməsi üçün yenidən işlənib. Müdaxilənin əsas material palitrasını taxta və mövcud daş təşkil edir.
Tikinti yanaşması əlavə olunan hissələrin mövcud mühitdən seçilməsinə və müdaxilənin geri götürülə bilməsinə əsaslanır. Bu məqsədlə quru sistemlərdən istifadə olunub, beton və sementdən imtina edilib. Layihənin təqdimatında bu yanaşmanın oyma memarlıqda dəyişiklikləri məhdudlaşdırmaq üçün seçildiyi bildirilir.
Memarlıq və vizuallaşdırma iş axınları üçün əhəmiyyəti
Layihə tarixi və ya təbii səthə müdaxilə edərkən yeni hərəkət elementlərinin necə müəyyənləşdirilə biləcəyinə dair nümunədir. Xüsusilə mövcud daş səthlərin oxunaqlılığını artırmaq, təbii işığı yönləndirmək və ziyarətçi marşrutunu aydın göstərmək istəyən memarlıq və interyer dizaynı komandaları üçün taxta döşəmə və açılışların ölçülü şəkildə yenidən təşkil edilməsi diqqətəlayiqdir.
Archviz işlərində əsas məsələ yeni hissələrlə köhnə səthləri vizual olaraq fərqləndirərkən məkanın bütövlüyünü qorumaqdır. Layihə məlumatlarında konkret proqram təminatı, avadanlıq və ya lisenziya şərtləri qeyd olunmur. Buna görə oxşar işlərin rəqəmsal təqdimatında səthlərin təmizlənməsi, işıq açılışları və əlavə olunan elementlərin mövcud qayayla əlaqəsi önə çıxarıla bilər. Tətbiq qərarı verilərkən isə tikinti sistemini və geri götürülə bilmə məqsədini ayrıca qiymətləndirmək lazımdır.
Mənbələr
1 mənbəMənbə mətnləri yenidən dərc edilmir; qısa sitatlar işarələnir, qalanı bizim xülasə və şərhimizdir.
Peña de las Bodegas layihəsinin güclü tərəfi tarixi mühiti yeni forma dili ilə örtmək əvəzinə, hərəkət və işıq vasitəsilə daha anlaşılan etməsidir. Üzən döşəmə və məhdud sayda taxta əlavə qayaya oyulmuş məkanın xarakterini qorumaqla yanaşı, ziyarətçi təcrübəsinə birbaşa töhfə verir.
Türkiyədə oxşar mühafizə layihələri hazırlayan ofislər üçün quru sistem və geri götürülə bilmə yanaşması araşdırmağa dəyər. Bununla belə, mənbədə xərc, tətbiq qrafiki və ya performans göstəriciləri paylaşılmır. Buna görə material və tikinti sistemi seçimi yalnız vizual oxşarlığa əsasən qiymətləndirilməməlidir. Mövcud tikilinin vəziyyəti və müdaxilənin sərhədləri həlledici olmalıdır.
Tez-tez verilən suallar
Peña de las Bodegas harada yerləşir?
Tikili İspaniyanın La Rioja bölgəsindəki Albelda de Ireguada yerləşir. Peña Salagona ilə Peña de las Bodegas arasındakı tarixi qayaya oyulmuş məkanlar qrupunun bir hissəsidir.
Sergio Rojonun bərpasında hansı materiallardan istifadə olunub?
Müdaxilənin əsas material palitrasını taxta və mövcud daş təşkil edir. Yeni elementlərdə quru tikinti sistemlərinə üstünlük verilib, beton və sementdən istifadə olunmayıb.
Tikilidən əvvəllər hansı məqsədlərlə istifadə edilib?
Məkanlar zamanla kolumbarium, heyvan sığınacağı, zahid məskəni və monastır məkanı kimi istifadə olunub.
