Kısaca
- IFC2x3 Coordination View 2.0, Archicad ve Revit'te sertifikalı ve en yaygın desteklenen MVD olarak tanımlanıyor.
- IFC4 şemasında Coordination View, Reference View ve Design Transfer View olarak ikiye ayrılıyor.
- Revit'in IFC Export Setup ekranında Space Boundaries, Level of Detail ve Property Sets gibi ayrı sekmeler bulunuyor.
- Archicad'de dışa aktarım Save as, Merge to IFC Model ve Publisher olmak üzere üç farklı komutla yapılabiliyor.
IFC (Industry Foundation Classes) dosyaları, mimari, statik ve mekanik tesisat disiplinleri arasında model paylaşımını sağlayan açık bir veri formatıdır. Ancak bir IFC dosyasının hangi verileri içereceği, seçilen Model View Definition (MVD) tarafından belirlenir. Archicad ve Revit'in resmi yardım dokümantasyonuna göre yanlış MVD seçimi, koordinasyon toplantılarında eksik geometri, kayıp parametre veya alıcı yazılımda açılamayan dosyalarla sonuçlanabiliyor. Bu rehber, iki yazılımın belgelerinde tanımlanan MVD seçeneklerini ve dışa aktarım adımlarını özetliyor.
Model View Definition nedir, neden önemlidir?
Graphisoft'un tanımına göre bir MVD, IFC şemasının yasal bir alt kümesini tanımlar ve bu alt küme içinde kullanılan tüm IFC kavramları (sınıflar, öznitelikler, ilişkiler, özellik setleri, miktar tanımları) için uygulama rehberliği sağlar. Başka bir deyişle MVD, "bu dosyada hangi bilgi var, hangisi yok" sorusunun cevabıdır. Yanlış MVD seçimi; BREP geometri yüzünden elemanların düzenlenemez hale gelmesi, parametrelerin kaybolması veya alıcı yazılımın şemayı desteklememesi gibi sorunlara yol açabilir.
Hangi MVD ne zaman kullanılır?
Aşağıdaki tablo, Archicad ve Revit dokümantasyonunda tanımlanan başlıca MVD'leri ve kullanım amaçlarını özetliyor.
| MVD | Şema | Kullanım amacı |
|---|---|---|
| Coordination View 2.0 | IFC2x3 | Mimarlık, statik ve MEP arasında en yaygın desteklenen koordinasyon formatı; Archicad'de hem içe hem dışa aktarım için sertifikalı |
| Coordination View (Surface Geometry) | IFC2x3 | Görüntüleme, çakışma kontrolü için basitleştirilmiş BREP tabanlı alt küme; parametreler kaybolur, elemanlar düzenlenemez hale gelir |
| Basic FM Handover View | IFC2x3 | Tesis yönetimi devri için mekân/ekipman listesi; COBie dokümantasyonuna temel oluşturur |
| IFC4 Reference View | IFC4 | Tek yönlü referans model paylaşımı; değişiklik talepleri orijinal yazara iletilir |
| IFC4 Design Transfer View | IFC4 | Birbirine bağlı elemanların eklenmesi, silinmesi, taşınması ve değiştirilmesini destekler; round-trip değişim için uygun değildir |
| GSA Concept Design BIM 2010 | IFC2x3 | ABD GSA, Norveç Statsbygg gibi kamu kurumlarının ek özellik seti talepleri için |
Revit dokümantasyonu ayrıca IFC2x3 COBie 2.4 Design Deliverable View'ı, İngiltere'nin 2016 kamu sektörü Seviye 2 BIM zorunluluğu için gerekli format olarak listeliyor.
Archicad'de IFC dışa aktarım adımları
Graphisoft dokümantasyonuna göre Archicad'de üç ayrı dışa aktarım yolu vardır:
File › Save as— tüm projeyi veya filtrelenmiş içeriği yeni bir IFC dosyasına aktarır.File › Interoperability › IFC › Merge to IFC Model— seçili içeriği, başka bir disiplinden gelen var olan bir IFC dosyasına ekler. Önemli nokta: birleştirme, mevcut dosyadaki hiçbir elemanın üzerine yazmaz; aynı GlobalId'ye sahip bir eleman varsa, eklenen eleman yeni bir GlobalId ile birleştirilir.Document › Publisher— görünümleri IFC formatlarından birine yayınlar; her Publisher öğesi için farklı bir Translator seçilerek alıcıya özel çıktı üretilebilir.
Her üç yöntemde de süreç bir IFC Translator for Export tarafından yönetilir ve dışa aktarım sırasında bir MVD seçilir. Dışa aktarım tamamlandıktan sonra dosyayı Solibri Model Viewer, Tekla BIMsight veya DDS-CAD Viewer gibi ücretsiz bir IFC görüntüleyicide (ya da Archicad'de yeniden açarak) kontrol etmek, dokümantasyonun önerdiği bir iyi uygulamadır.
Revit'te IFC Export Setup ayarları
Revit'in IFC Export Setup Options ekranında dışa aktarımı etkileyen başlıca sekmeler şunlardır:
General: IFC versiyonu (MVD seçimi), dışa aktarılacak faz, dosya tipi (IFC, IFC XML, Zipped IFC).
Space Boundaries: None, 1st level veya 2nd level seçenekleri. 2nd level, mekân sınırlarını karşı taraftaki mekânlara göre böler ve termal özellikleri de kapsar; enerji analizi gerektiren projelerde tercih edilir.
Additional Content: Bağlı dosyaların nasıl aktarılacağı (ayrı IFC, aynı IFCProject veya aynı IFCSite içinde), görünümde görünür elemanların filtrelenmesi.
Property Sets: Revit'e özgü özellik setleri, IFC ortak özellik setleri ve temel miktarların (base quantities) dahil edilip edilmeyeceği.
Level of Detail: Extra Low'dan High'a kadar dört seviye; yüksek seviye daha büyük ama daha doğru BREP ve profil temsilleri üretir.
Mimari ve archviz iş akışları için anlamı
İç mimarlık, statik ve MEP arasında dosya paylaşan ofisler için en kritik seçim, Coordination View 2.0 ile IFC4 Reference/Design Transfer View arasındaki farktır. Revit dokümantasyonu, IFC4 şemasının tüm uygulamalar tarafından desteklenmediğini açıkça belirtiyor; bu nedenle alıcı yazılımın IFC4'ü desteklediğinden emin olunmadan bu şema seçilmemelidir. Archviz tarafında ise Surface Geometry (BREP) formatıyla dışa aktarılan modellerin düzenlenemez hale geldiği unutulmamalı; görselleştirme için referans model yeterliyse bu seçenek dosya boyutunu küçültebilir, ama geri dönüşte parametrik düzenleme beklenmemelidir.
Sık yapılan hatalar
Alıcının yazılımı sormadan IFC4 Reference View veya Design Transfer View seçmek; bazı uygulamalar bu şemayı desteklemiyor.
Merge to IFC Model komutunu, aynı dosyanın bir sürümünden diğerine değişiklikleri aktarmak için kullanmak; Graphisoft dokümantasyonu bunun bu amaç için uygun olmadığını özellikle belirtiyor.
Revit'te Space Boundaries seviyesini enerji analizi gerekirken "None" bırakmak.
Dışa aktarılan dosyayı bir IFC görüntüleyicide kontrol etmeden paylaşıma göndermek.
Sık sorulan sorular
Archicad'de hangi IFC MVD en yaygın desteklenir?
Graphisoft dokümantasyonuna göre IFC2x3 Coordination View 2.0, Archicad'in hem içe hem dışa aktarım için sertifikalı olduğu ve en yaygın desteklenen MVD'dir.
IFC4 Design Transfer View ile Reference View arasındaki fark nedir?
Reference View tek yönlü referans paylaşımı içindir ve değişiklik talepleri orijinal yazara iletilir; Design Transfer View ise birbirine bağlı elemanların eklenmesi, silinmesi ve değiştirilmesini destekler ama round-trip model değişimi için uygun değildir.
Archicad'de Merge to IFC Model komutu ne işe yarar?
Bu komut, seçili içeriği başka bir disiplinden gelen var olan bir IFC dosyasına ekler, mevcut elemanların üzerine yazmaz ve aynı GlobalId'ye sahip elemanları yeni bir GlobalId ile birleştirir; dokümantasyona göre bu komut aynı dosyanın bir sürümünden diğerine değişiklik aktarmak için uygun değildir.
Kaynaklar
3 kaynakKaynak metinler yeniden yayımlanmaz; kısa alıntılar tırnak içinde verilir, geri kalanı özgün özet ve yorumdur.
Türkiye'deki ofislerin çoğunda IFC alışverişi hâlâ "hangi format çalışıyorsa onu seçelim" mantığıyla yürütülüyor; oysa MVD seçimi, koordinasyon toplantısında kimin hangi veriyi göreceğini doğrudan belirliyor. Özellikle Design Transfer View ile Reference View arasındaki fark anlaşılmadan yapılan seçimler, mühendisin modeli düzenleyemediği ya da parametrelerin kaybolduğu durumlara yol açabiliyor.
Büyük bir donanım ya da lisans maliyeti gerektirmeyen bu ayarları doğru yapmak, saatlerce süren "model neden açılmıyor" yazışmalarını önlüyor. Özellikle IFC4 kullanmadan önce karşı tarafın yazılım sürümünü sormak, ofislerin en çok atladığı ama en ucuz önlem.
Yorumlar 0