Avrupa Kolektif Konut Ödülü: Paris’ten iki proje kazandı

Avrupa Kolektif Konut Ödülü’nün 2026 edisyonunda Paris’ten iki proje, 8 Ekim’de San Sebastián’da açıklanan sonuçlarla ödüle layık görüldü. Ignacio Prego Architectures ile Thibaud Babled Architectures’ın La Métropolitaine projesi yeni yapı kategorisini kazanırken, Atelier Téqui Architectes’in eski bir garajı konuta dönüştürme projesi yenileme kategorisinde öne çıktı. Seçkiye 36 Avrupa ülkesinden 192 başvuru katıldı.

Altyapının üzerinde karma kullanımlı konut

Paris ile komşu belediyelerin sınırında, mevcut ulaşım altyapısının üzerinde inşa edilen La Métropolitaine, yeni Palais de Justice yönünde kesintisiz bir cephe oluşturuyor. Yapı; sosyal konutları, uygun fiyatlı öğrenci konutlarını ve kamusal-topluluk kullanımlarına ayrılmış alanları tek bir projede birleştiriyor.

Binanın sınırlı derinliği daire planlarını şekillendiriyor. Bir ila beş yatak odalı konutların tamamı yapıyı baştan başa geçiyor; daireler bir tarafta kentle, diğer tarafta bahçeyle ilişki kuruyor. Jüri, mevcut altyapının üzerinde farklı kullanımları bir araya getirme yaklaşımını ve kamu sahibinin bu konumdaki kiraları uygun seviyede tutma taahhüdünü değerlendirmesinde öne çıkardı.

Garajdan 63 daireye

Yenileme kategorisindeki proje, Paris’in 11. bölgesinde bulunan ve 1957’de inşa edilen bir garajı dönüştürüp genişletiyor. Grand Prix de Rome ödüllü Claude Béraud tarafından tasarlanan yapı, dönüşümün ardından 63 daireye ve bir perakende alanına ev sahipliği yapıyor.

Müdahalede mevcut yapının önemli bölümleri korundu: döşemeler, kolonlar, kirişler ve cephenin konsol yapan beton elemanları yerinde bırakılırken araç rampaları kaldırıldı. Projeye peyzajlı avlular, kış bahçeleri ve çatı sebze bahçesi eklendi. Korunan yapının üzerine eklenen katlarda çelik taşıyıcı sistem, çapraz lamine ahşap (CLT) döşemeler ve karaçam kaplama kullanıldı. Ödül belgelerine göre bu ek bölümde biyobazlı malzeme miktarı metrekare başına 99 kilograma kadar çıkıyor.

Jüri, mevcut yapının imkânları içinde farklı konut türlerine yer açan planları ve mekânsal niteliği vurguladı. Projede daire çeşitliliği, yapının dönüştürülmesi ve açık alanların eklenmesi birlikte ele alınıyor.

Ödülün kapsamı ve mimari ekipler için anlamı

2024’te kurulan ödül, San Sebastián’daki Basque Architecture Institute ile Bordeaux’daki arc en rêve centre d’architecture tarafından, Bask Hükümeti’nin desteğiyle düzenleniyor. Yapılı projeleri mimari kalite, toplumsal etki ve Avrupa’daki konut ihtiyacına katkı başlıklarında değerlendiriyor. Bu edisyonda ülke sayısı 19’dan 36’ya, başvuru sayısı ise 170’ten 192’ye yükseldi.

İki proje, konut üretimini yalnızca yeni bir parselde inşa etmekle sınırlamayan farklı yaklaşımlar sunuyor: La Métropolitaine ulaşım altyapısının üzerinde yeni bir yapı kurarken garaj projesi mevcut taşıyıcı ve cephe öğelerinin bir bölümünü koruyarak yeniden kullanım yoluna gidiyor. Mimarlar, iç mimarlar ve görselleştirme ekipleri için bu örnekler, farklı konut tipleriyle bahçe, avlu ve kış bahçesi gibi dış mekân ilişkilerinin proje anlatımında nasıl birlikte ele alınabileceğini gösteriyor. Ancak kaynakta maliyet, uygulama takvimi veya teknik performans verileri yer almadığından bu başlıklarda karşılaştırma yapmak mümkün değil.

Ödül töreni, dokuz finalist ekibin katılımıyla Basque Architecture Institute’ın Tabakalera’daki yeni mekânında düzenlendi. Finalist projelerin bir yayında ve önümüzdeki iki yıl içinde Avrupa müzelerini dolaşması planlanan gezici sergide yer alacağı bildirildi.