Rhino 8’de Array komutlarıyla düzenli ve eğrisel tekrarlar oluşturma

Bu rehberde neler öğreneceksiniz?

Rhino 8’de aynı nesneyi tekrar tekrar elle kopyalamak yerine Array komutlarından yararlanabilirsiniz. Bu rehberde doğrusal, dikdörtgen, dairesel ve eğri boyunca çoğaltma yöntemlerinin hangi durumda kullanılabileceği ele alınıyor. Ayrıca kopya sayısı ile aralık arasındaki farkı, çalışma düzleminin yönlere etkisini ve nesnelerin eğri ya da yüzey üzerindeki yönelimini nasıl kontrol edeceğinizi göreceksiniz.

Komutlar farklı yerleşim türlerine göre ayrılıyor. Bir doğrultuda tekrarlanan elemanlarda ArrayLinear, iki veya üç doğrultuda düzenli dizilimlerde Array, bir merkez çevresinde dağılımda ArrayPolar kullanılabilir. Bir yol eğrisine bağlı yerleşim için ArrayCrv, yüzey üzerindeki bir eğriyi izleyen yerleşim için ArrayCrvOnSrf öne çıkar. Bunlar aynı sonucu veren alternatifler değil; giriş geometrisi ve dağılım biçimine göre seçilmesi gereken farklı araçlardır.

Gereksinimler

Bu anlatım, McNeel’in Rhino 8 yardım belgelerinde yer alan Array, ArrayCrv ve ArrayCrvOnSrf komutlarına dayanır. Rhino 8 kullanılması gerekir. Kaynak belgeler bir hesap açma koşulu, abonelik gereksinimi ya da bu komutlar için ek bir eklenti belirtmiyor; dolayısıyla böyle bir koşul varsayılmamalıdır.

Komutları denemek için çoğaltılacak bir nesne hazırlayın. Eğri boyunca yerleşim için ayrıca bir yol eğrisi; yüzey üzerindeki yerleşim için bir yüzey ve bu yüzeyde kullanılacak eğri gerekir. Yerleşimlerin yönünü değerlendirirken aktif çalışma düzlemini ve nesnenin başlangıç konumunu da göz önünde bulundurun. Aşağıdaki adımlarda kopya sayısı ve mesafe gibi değerler, tasarımın ihtiyacına göre belirlenir; burada belirli bir ölçü önerilmemektedir.

Adım adım çoğaltma yöntemleri

1. Tek yönde aralık belirlemek için ArrayLinear kullanın

Tek bir doğrultuda sıralanması gereken nesneleri seçin ve ArrayLinear komutunu çalıştırın. İlk referans noktasını, ardından ikinci referans noktasını belirleyin. İkinci seçim, dizinin yönünü ve nesneler arasındaki mesafeyi tanımlar. Komutun Number seçeneği, sonuçta oluşacak toplam nesne sayısını belirtir; Preview seçeneği ise seçenekler değiştikçe dinamik önizlemeyi günceller.

Bu yöntem, örneğin bir duvar boyunca tekrarlanacak elemanlar gibi tek eksenli bir düzen kurarken değerlendirilebilir. Burada önemli olan, ikinci referans noktasını yalnızca bir mesafe işareti gibi düşünmemektir: seçimin yönü de dizinin doğrultusunu belirler. Sonucu kabul etmeden önce önizlemeyi kontrol edin; yön ya da aralık beklendiği gibi değilse referans noktalarını yeniden belirleyin.

2. X, Y ve Z yönlerinde düzen için Array kullanın

Dikdörtgen dizilim gereken durumlarda Array komutuyla nesneleri seçin. Bu komutta X, Y ve Z yönleri aktif çalışma düzleminin eksenlerine göre değerlendirilir. Önce her yöndeki kopya sayısını girin; belgede sayı değerlerinin 1 veya daha fazla olması gerektiği belirtiliyor. Ardından birim hücrenin genişlik ve aralık değerlerini tanımlayın. Bu değerler iki köşe seçerek ya da X, Y ve Z aralıklarını girerek belirlenebilir. Yükseklik için bir değer seçilebilir veya genişlik mesafesi kullanılabilir.

Array komutundaki Mode seçenekleri de yerleşimin nasıl tanımlandığını değiştirir. UnitCell, çoğaltılan nesneler arasındaki köşegen mesafeyi ayarlar. Fill ise dizinin kaplayacağı mesafeyi, dikdörtgeni veya üç boyutlu sınırlayıcı kutuyu tanımlamak için kullanılabilir. Number seçeneği nesne sayısını belirtirken XNumber, YNumber ve ZNumber ilgili doğrultudaki sayıları değiştirir. Benzer biçimde Spacing ve XSpacing, YSpacing, ZSpacing aralık değerlerini kontrol eder. Bir seçeneğin sonucunu anlamak için önizlemeyi izleyin ve farklı yönlerdeki kopya sayılarını birbirinden bağımsız değerlendirin.

3. Merkez çevresinde dağılım için ArrayPolar seçin

Dairesel veya açısal bir dağılım için önce çoğaltılacak nesneleri, sonra dizinin merkezini belirleyin. ArrayPolar, dönüş eksenini seçilen merkezdeki aktif çalışma düzleminin Z yönünden alır. Ardından en az 2 olacak şekilde öğe sayısını ve dizinin kaplayacağı açıyı girin. Kopyalar tanımlanan eksen çevresinde döndürülür.

ArrayPolar seçenekleri, dağılımın görünümünü ince ayarlamaya yarar. StepAngle, nesneler arasındaki açıyı belirler; Rotate seçeneği, nesnelerin dizi oluşturulurken döndürülüp döndürülmeyeceğini kontrol eder. ZOffset ise her kopyayı çalışma düzleminin Z yönünde belirtilen değer kadar taşır; negatif değer ters yönde ofset uygular. Farklı bir dönüş ekseni gerekiyorsa Axis ile eksen çizgisi tanımlanabilir. Önce merkez ve ekseni doğru kurup ardından açı ve kopya sayısını kontrol etmek, beklenmeyen bir dağılımla karşılaşma riskini azaltır.

4. Bir yol eğrisi boyunca yerleşim için ArrayCrv uygulayın

Bir nesneyi eğri boyunca çoğaltmak için nesneyi seçin, ArrayCrv komutunu başlatın ve yol eğrisini dizinin başlayacağı uca yakın bir noktadan seçin. Komut, eleman sayısını veya eğri boyunca aralık mesafesini belirlemenize imkân verir. Items, dizideki öğe sayısını; Distance ise öğeler arasındaki mesafeyi tanımlar. Mesafe seçildiğinde sayı, eğrinin uzunluğuna göre belirlenir.

Çoğaltılacak nesne eğrinin üzerinde değilse Basepoint seçeneği bir referans noktası belirleyerek nesnenin dizi öncesinde eğriye taşınmasını sağlar. Bu nedenle başlangıç konumu ile yönelimi sonuç üzerinde etkili olabilir. Orientation seçenekleri nesnenin eğriyi izlerken nasıl döneceğini kontrol eder: NoRotation yalnızca konum değiştirir; Freeform aynı anda roll, pitch ve yaw uygular. Roadlike, roll yapmadan pitch ve yaw kullanır; Stairlike yalnızca yaw uygular. Roll, Pitch ve Yaw ise dönüşü ilgili eksen çevresinde sınırlar. Eğrinin yalnızca belirli bir bölümünü kullanmak için seçim sırasında SubCrv yazılabilir.

5. Yüzey üzerinde eğriyi izlemek için ArrayCrvOnSrf kullanın

Yerleşim yolu bir yüzey üzerinde bulunuyorsa ArrayCrvOnSrf komutunu kullanın. Nesneyi seçip bir başlangıç noktası belirledikten sonra yol eğrisini ve yüzeyi seçin. Eğri boyunca konumları tıklayarak belirleyebilir veya son konumdan itibaren mesafe girebilirsiniz. Bu komutta nesnelerin yönelimini yüzey normali belirler; dolayısıyla sonuç, yalnızca eğrinin biçimine değil seçilen yüzeye de bağlıdır.

Komutun Divide seçeneği nesne sayısını girmenizi sağlar. Belgede SubCrv seçeneğiyle eğrinin bir bölümünün girdi olarak seçilebildiği de belirtiliyor. Yüzey üzerinde çalışan bu komutu ArrayCrv ile karıştırmayın: ilki yerleşimi yüzey üzerinde konumlandırır ve yönelimi yüzey normaline göre belirler, ikincisi ise bir yol eğrisi boyunca çalışır. Kullanılacak geometriye göre komut seçmek, yerleşim mantığını doğru kurmanın ilk adımıdır.

Sık yapılan hatalar

• Aktif çalışma düzlemini gözden kaçırmak: Dikdörtgen dizide X, Y ve Z yönleri aktif çalışma düzlemine bağlıdır. Polar dizide varsayılan dönüş ekseni de seçilen noktadaki çalışma düzleminin Z yönüdür.

• Kopya sayısı ile mesafeyi aynı ayar sanmak: ArrayCrv’de öğe sayısı veya mesafe belirlenebilir; ArrayLinear’da Number toplam nesne sayısını verir. Gerekli seçeneği kullandığınızdan emin olun.

• Başlangıç noktasını ve nesnenin konumunu hesaba katmamak: Eğriye taşınması gereken nesnelerde Basepoint seçeneği kullanılabilir. Yol eğrisini başlangıç ucuna yakın seçmek de komutun tarif edilen iş akışının parçasıdır.

• Eğri ve yüzey komutlarını birbirinin yerine kullanmak: Yüzey üzerindeki yerleşimde yüzey normali yönelimi belirler. Sadece yol eğrisi boyunca çoğaltmada ArrayCrv tercih edilir.

• Polar dizide yönelim ve ofseti kontrol etmemek: Rotate ve ZOffset seçenekleri görünümü değiştirebilir. Sonucu kabul etmeden önce önizlemeyi ve dönüş eksenini kontrol edin.

Sonraki adımlar

Önce aynı nesneyle ArrayLinear ve Array komutlarını deneyerek tek yönlü ve çok yönlü dizilim farkını gözlemleyin. Ardından ArrayPolar ile merkez, açı ve dönüş seçeneklerini karşılaştırın. Son aşamada bir yol eğrisinde ArrayCrv’yi, yüzey üzerindeki bir eğride ArrayCrvOnSrf’yi deneyerek yönelim farkını inceleyin. Her denemede bir seferde tek bir ayarı değiştirip önizlemeyi kontrol etmek, hangi seçeneğin sonucu etkilediğini anlamayı kolaylaştırır.

Mimarlık, iç mimarlık ve görselleştirme iş akışlarında bu komutlar; tekrarlanan model elemanlarını hızlıca yerleştirmek, eğrisel bir hattı izleyen düzenler kurmak veya merkez etrafında dağılım oluşturmak için değerlendirilebilir. Ancak komut belgeleri performans, dosya uyumluluğu ya da donanım gereksinimleri hakkında özel bir bilgi vermiyor. Bu nedenle büyük dizilerdeki performansı kendi modelinizde sınayın; teslim öncesinde kopyaların konum ve yönelimini, ayrıca modelin ihtiyaç duyduğu düzeni karşıladığını kontrol edin.

Kaynak ve lisans

Bu rehber, McNeel’in Rhino 8 yardım belgelerindeki ArrayCrv ve ArrayCrvOnSrf (K1) ile Array, ArrayLinear ve ArrayPolar (K2) açıklamalarından yararlanılarak hazırlanmıştır. Her iki kaynak da McNeel’in resmi dokümantasyonudur ve lisans bilgisi kaynak kaydında serbest olarak belirtilmiştir.