Archicad 28 Korkuluk Ayarları: İç Dikmeler ve Korkuluk Bağlantıları Rehberi

Bu rehber, Graphisoft’un Archicad 28 yardım belgelerinde tarif edilen korkuluk ayarlarını ele alıyor. Konu, Korkuluk Aracı (Railing Tool) ile oluşturulan desenlerde iç dikmelerin konumunu belirlemek ve yatay ray bileşenlerinin bağlantılarını düzenlemek. Belgeler, iç dikme ayarlarını ve ray bağlantı dağıtımını ayrı bileşen panellerinde açıklıyor; bu nedenle işlemleri düzenlenen bileşene göre yürütmek önemli.

Aşağıdaki adımlar, ayarların ne işe yaradığını anlamaya ve panel ya da bağlantı yerleşimini kontrollü biçimde kurmaya yöneliktir. Belgelerde belirli bir ölçü önerisi verilmediğinden, değerler projedeki tasarıma göre belirlenmeli; burada sayısal varsayımlar kullanılmamalıdır.

1. İç dikmeleri desenin doğru noktasına ekleyin

Korkuluk desenini düzenlerken Pattern Editor (Desen Düzenleyicisi) içindeki artı ve eksi işaretleriyle iç dikme ekleyebilir veya silebilirsiniz. İç dikmeler, düğüm noktalarında bulunan dikmelerden farklı olarak segment düğümlerinin arasında yer alır. Bu ayrım, desen boyunca ara taşıyıcı ya da panel konumu tanımlanırken hangi bileşenin düzenlendiğini anlamayı sağlar.

İç dikme için bir GDL bileşeni seçilebilir. Fiziksel bir iç dikme yerleştirmek istenmiyorsa açılır listeden None seçeneği kullanılabilir. İç dikmeler, panellerin veya rayların konumunu belirlerken referans noktası olarak da kullanılabildiğinden, bileşen görünmese bile desen kurgusunda işlev görebilir. Belgeler ayrıca önceden tanımlı içerik dışında özel bir bileşenin Post olarak kaydedilebileceğini belirtiyor.

2. Mesafeyi ve esneklik davranışını ayarlayın

İlk iç dikmenin Distance from Previous (Öncekine Uzaklık) değeri, desenin sol kenarından ölçülür. Desene eklenen sonraki iç dikmelerde ise uzaklık, hemen solundaki iç dikmeye göre tanımlanır. Bu ölçüm mantığını karıştırmak, dikmelerin beklenen aralıklarla yerleşmemesine yol açabilir.

Desen dağıtımı uzamaya izin veriyorsa kilit simgesiyle bir iç dikmenin konumu sabitlenebilir. Kilitli iç dikmeler hareket etmez. Ancak belgeler, desen en az bir esnek iç dikme içermeli; yani en az bir iç dikme kilitsiz kalmalı diyor. Bu, özellikle sabit ölçülü paneller içeren desenlerde önem taşır: sabit kalması gereken noktalar kilitlenebilir, fakat desenin dağılım kurallarına uyum sağlayabilmesi için esnek bir nokta korunmalıdır.

Desen Düzenleyicisi’nin sağ kenarındaki iç dikmenin uzaklık değeri aynı zamanda Pattern Length (Desen Uzunluğu) olarak işlev görür. Bu nedenle desen uzunluğunu kurarken sağ uçtaki iç dikmenin değerini de kontrol edin. Seçili bir iç dikmeyi belirli bir aralıkla çoğaltmak için Duplicate Inner Posts (İç Dikmeleri Çoğalt) kontrolü kullanılabilir.

3. Üst ve alt ofseti seçilen referansa göre tanımlayın

İç dikmenin üst ve alt ofseti, farklı referanslara göre hesaplanabilir. Segment Top seçildiğinde ofset segment yüksekliğine bağlıdır; segment yüksekliği Segment Settings (Segment Ayarları) bölümünde belirlenir. Absolute seçeneği, iç dikme için mutlak yüksekliğin girilmesini sağlar; bileşen daha sonra segmentin üstünden bu değere göre konumlanır. Desende raylar varsa Rail 1/2 gibi bir rayı referans alarak üst veya alt ofset de belirlenebilir.

Buradaki seçim, iç dikmenin korkuluk geometrisiyle ilişkisini belirler. Ofseti değiştirmeden önce hangi referansın kullanılacağını netleştirmek, segment yüksekliği değiştiğinde veya ray düzeni farklılaştığında beklenmeyen konumları azaltmaya yardımcı olur.

4. Ray bağlantılarını ilgili bileşenin panelinde düzenleyin

Toprail (üst ray), Handrail (küpeşte) ve Rail (ray) türlerinin her biri için bileşen ayarları ayrı ayrı yapılmalıdır. Örneğin küpeşte düzenlenecekse ilgili Handrail Settings (Küpeşte Ayarları) içindeki Rail Component Settings (Ray Bileşeni Ayarları) kullanılmalıdır. Seçili bileşenin türüne göre sunulan kontroller değişebilir.

Bağlantı özelliklerine erişmek için Fixing sekmesi; bağlantıların ray boyunca yerleşimi için Fixing Distribution sekmesi kullanılır. Dağıtım yöntemini, tasarlanan korkuluk düzenine göre seçin:

1. Distribute by Posts seçeneği, her dikmeye ve iç dikmeye bir bağlantı yerleştirir. Bağlantıların taşıyıcı noktalarla eşleşmesi isteniyorsa bu yöntem kullanılabilir.

2. Distribute by Divisions seçeneğinde segment uzunluğu boyunca yerleştirilecek toplam bağlantı sayısı Number of Divisions alanına girilir. Distance from Ends, ilk ve son bağlantıyla ray uçları arasındaki mesafeyi tanımlar.

3. Distribute by Pattern, bağlantıları belirtilen Pattern Length boyunca eşit dağıtır. Otomatik yerleşim (best fit) seçilebilir veya bir başlangıç noktası belirlenebilir.

4. Başlangıç noktası Segment Start, Segment End, Center of Segment, Center of Segment with Best Fit ya da Custom Position olabilir. Özel konumda başlangıç, segment başlangıcından ölçülen mesafe olarak girilir.

5. Son kontrol: bileşen, dağıtım ve görünüm

Ayarı tamamlamadan önce düzenlenen ray türünün doğru olduğuna bakın; üst ray, küpeşte ve ray ayarları birbirinin yerine geçmez. Ardından bağlantı dağıtım yöntemini ve başlangıç noktasını kontrol edin. Desen esnetiliyorsa kilitli iç dikmelerin hareket etmeyeceğini, en az bir iç dikmenin ise esnek kalması gerektiğini unutmayın.

Rayların 2D gösterim tercihleri Rail Component Settings içindeki 2D Representation sekmesinde tanımlanır. Korkuluk bileşenlerinin görünürlüğü varsayılan olarak Document › Model View › Model View Options › Railing Options üzerinden belirlenir; ray sembolünün görünürlüğü Korkuluk Ayarları’nda özelleştirilebilir. Bu nedenle planda beklenen gösterim oluşmuyorsa yalnızca 3D bileşen geometrisini değil, 2D sembol ve görünürlük ayarlarını da inceleyin.

Sık yapılan hatalar

• İlk iç dikmenin mesafesini sol kenar yerine başka bir iç dikmeye göre düşünmek; sonraki dikmelerde ölçünün sol komşudan alındığını gözden kaçırmak.

• Desen esnetilirken bütün iç dikmeleri kilitlemek. Belgeye göre en az bir iç dikme esnek kalmalıdır.

• Bağlantı ayarını yanlış ray türünün panelinde yapmak. Her yatay ray türünün ayarları ayrı düzenlenir.

• Bağlantı dağıtımında uç mesafesini, bölüm sayısını veya başlangıç noktasını kontrol etmeden sonuca geçmek.

• 2D görünürlük ayarlarını göz ardı ederek plan sembolünün görünmemesini geometri sorunu sanmak.

Mimari ve görselleştirme iş akışına etkisi

Bu ayarlar, korkuluk içeren mimari ve iç mekân modellerinde panel aralıklarını, dikme konumlarını ve ray bağlantılarını daha tutarlı biçimde düzenlemeye yarar. Özellikle sabit ölçülü paneller kullanan tasarımlarda iç dikmelerin kilitlenmesi ve esnek bir dikmenin korunması, desenin nasıl dağıtılacağını kontrol etmeyi sağlar. Bağlantıları dikmelere göre dağıtmak da bağlantı yerlerinin taşıyıcı elemanlarla ilişkisini kurar.

Archicad 28 belgeleri burada donanım gereksinimi, lisans koşulu veya başka yazılımlarla uyumluluk bilgisi vermiyor. Bu nedenle yeni bir iş akışına geçmeden önce ofis şablonundaki korkuluk bileşenleriyle ayarların sınanması ve 2D gösterimin proje çıktısında kontrol edilmesi yerinde olur.