Grasshopper Python 3 rehberi: Veri erişimi, tür ipuçları ve çıktılar

Bu rehber, Rhino’nun geliştirici belgelerinde 29 Eylül 2026’da güncellenen Grasshopper Python betikleme açıklamasını temel alıyor. Grasshopper içinde Python 3 ya da IronPython 2 Script bileşeni eklenebiliyor; genel Script bileşeninde de dil menüsünden Python 3 seçilebiliyor. Aşağıdaki adımlar, geometri üretmekten önce bileşenin girişlerini, veri erişimini ve çıktılarını doğru düzenlemeye odaklanıyor. Belgede anlatılan bazı seçeneklerin Rhino sürümüne bağlı olduğu özellikle belirtiliyor; örneğin giriş parametresini zorunlu kılma seçeneği Rhino 8.14 itibarıyla mevcut.

1. Script bileşenini ekleyin ve adlandırın

Grasshopper tuvalinde Maths sekmesindeki Script panelinden Python 3 Script bileşenini ekleyin. Alternatif olarak genel Script bileşenini yerleştirip dil menüsünden Python 3’ü seçin. Bileşene çift tıklamak script editörünü açar; editörün durum çubuğunda kullanılan Python dil sürümü gösterilir.

Script’ler çoğunlukla bileşenin içine gömülüdür, ayrı dosya olarak saklanmaz. Tanımlamada birden fazla betik varsa bileşeni amacını anlatan bir adla yeniden adlandırın. Script sekmesi ve kesme noktaları paneli bu adı yansıtır. Giriş ve çıkış parametrelerini de anlamlı isimlerle düzenleyin; böylece tanımı devralan kişi hangi verinin beklendiğini ve ne üretildiğini daha kolay kavrar.

2. İlk betiği giriş ve çıkışlarla kurun

Script bileşeni varsayılan olarak x ve y girişleri ile out ve a çıkışlarını getirir. Bu parametreler gerekli değilse kaldırılabilir. Giriş ve çıkış ekleme ya da çıkarma kontrolleri, bileşen üzerinde yeterince yakınlaştırma yapıldığında görünür. Parametrelerin tümünü bir taraftan kaldırmak da geçerlidir; bileşen o kenarı farklı biçimde gösterir.

En basit denemede iki sayıyı toplayıp sonucu a çıkışına atayın:

a = x + y

Script-Mode’da bileşen, giriş değişkenlerini betik çalışmadan önce tanımlar; çıktı değişkenlerine atanan değerler de bileşen çıkışlarına aktarılır. Bu örnekte x ve y girişlerine uyumlu değerler bağlanmalıdır. Girişler boşsa değerleri None olabilir ve bu iki değeri toplamak çalışma sırasında hata verir. Python’ın tür güvenli bir dil olmaması nedeniyle, uyumsuz işlemler betik çalışırken sorun çıkarabilir.

3. Giriş türünü ve veri erişimini seçin

Giriş parametresine sağ tıklayıp Type Hint belirlemek, bileşene gelen verinin betik öncesinde dönüştürülmesini sağlar. Belgede verilen örnekte iki Line değeri float tür ipucuyla sayısal değerlere çevrilir; betik bu değerleri toplar. Type Hint seçenekleri hem giriş hem çıkış parametrelerinde kullanılabilir. Bir dönüşümün beklenen sonucu verip vermediğini, bağlanan verilerle kontrol etmek gerekir.

Parametre menüsündeki Parameter Access, betiğin veriyi hangi kapsamda ele alacağını belirler:

Item erişiminde sayı, Python tarafında tek bir değer olarak; List erişiminde bir dalın değerleri liste olarak görünür. Tree erişiminde ise Grasshopper veri ağacına erişilir. Tür ipucu, genel DataTree yapısındaki eleman türünü de belirlemeye yardımcı olabilir. Erişim biçimini seçmeden önce betiğin tek bir öğe mi, bir liste mi, yoksa tüm ağacı mı işleyeceği netleştirilmelidir.

4. Çıktıları ve giriş gereksinimlerini yönetin

out parametresi, betikteki print() çağrılarının ürettiği metni yakalar. Varsayılan davranışta her satır ayrı bir çıktı öğesine dönüşür. Avoid Grafting Output Lines seçeneği etkinleştirildiğinde yazdırılan satırlar tek bir öğe olarak aktarılır. Betik konsola bir şey yazmıyorsa, bileşenin bağlam menüsündeki Standard Output/Error Parameter seçeneğiyle out parametresi kapatılabilir.

Kullanılmayan out parametresini kapatmak, bileşenin yazdırılan metni yakalayıp işlemesini engeller. Belgeler, tek bir bileşendeki kazancın küçük olabileceğini; çok sayıda bileşenin binlerce kez çalıştığı büyük Grasshopper tanımlarında ise bu düzenlemenin daha anlamlı olabileceğini belirtiyor.

Script girişleri başlangıçta isteğe bağlıdır. Girişe mutlaka veri sağlanması gerekiyorsa, giriş parametresinin sağ tık menüsündeki Required seçeneği kullanılabilir. Resmî belgede bu seçeneğin Rhino 8.14’ten itibaren bulunduğu belirtiliyor. Özellikle betiği yayımlamadan önce zorunlu girdileri işaretlemek, eksik veriyle çalıştırma riskini azaltır.

Mimarlık ve görselleştirme iş akışında kullanım

Mimarlar, iç mimarlar ve görselleştirme ekipleri için bu ayarlar, tekrarlanan modelleme adımlarını daha anlaşılır bir Grasshopper tanımına dönüştürmeye yardımcı olur. Örneğin, bir betiğin hangi veriyi beklediğini parametre adlarıyla belirtmek ve giriş türünü tanımlamak, ekip içinde tanımı devretmeyi kolaylaştırır. Item, List veya Tree seçimi de işlemin tekil öğelere mi yoksa bir veri grubuna mı uygulanacağını belirler.

Daha karmaşık geometriler gerektiğinde bu rehber tek başına yeterli değildir: kaynak, Rhino veya Grasshopper API’lerini kapsam dışı bırakıyor ve bu konular için ayrı belgelere yönlendiriyor. Bu nedenle önce basit bir betik ve küçük bir veri kümesiyle akışı doğrulayın; ardından gerçek tanıma geçin. İş istasyonu ya da lisans gereksinimleri hakkında bu kaynaklarda bilgi verilmediğinden, burada ek bir donanım veya maliyet önerisi sunulmuyor.

Sık yapılan hatalar

• Boş girişleri gözden kaçırıp None değerleri üzerinde işlem yapmak: girişlerin bağlı ve beklenen türde olduğu kontrol edilmelidir.

• Parametre erişimini betiğin veri ihtiyacına göre seçmemek: Item, List ve Tree farklı veri yapıları sağlar.

• Kullanılmayan out parametresini açık bırakmak: print() çıktısı gerekmiyorsa parametre kapatılabilir.

• Parametreleri anlaşılır adlandırmamak: özellikle paylaşılan tanımlarda giriş ve çıkışların amacını belirsizleştirir.