Vectorworks Data Visualization rehberi: model verisini renkle ve görünürlükle anlatın

Vectorworks’ün 2026 ve 2027 sürümlerine ait resmî yardım belgeleri, Data Visualization özelliğinin model veya çizimdeki gömülü verileri görsel kurallara dönüştürmek için kullanılabildiğini açıklıyor. Özellik, belirli ölçütlere uyan nesnelerin niteliklerini değiştirebilir ya da bu nesneleri gizleyebilir. Bu rehber, mimarlık ve iç mimarlık projelerinde sınıflandırma, karşılaştırma ve sunum amacıyla kullanılabilecek temel kurulum adımlarını ele alıyor. Menü adları ve seçenekler, söz konusu sürümlerin belgelerinde anlatıldığı biçimdedir.

Data Visualization neyi değiştirir?

Bir görselleştirme tanımı iki bölümden oluşur. Nesne ölçütleri, hangi elemanların kapsama gireceğini belirler; gösterim ölçütleri ise nesnelerin hangi veriye göre farklı renkleneceğini, niteliklerinin değişeceğini veya gizleneceğini tanımlar. Örneğin nesne parametreleri, kayıt alanları, IFC varlıkları ya da alan gibi nesneye özgü işlevler gösterim ölçütü olarak seçilebilir. Hangi verinin kullanılacağı, modeldeki nesnelerde mevcut olan bilgilere bağlıdır.

2026 belgelerinde yeni görselleştirme View bar, Manage Data Visualizations iletişim kutusu ve görünüş alanı oluşturma ya da düzenleme süreçleri üzerinden başlatılabiliyor. 2027 belgeleri, Resource Manager ve kaydedilmiş görünüş gibi ek oluşturma yollarını da listeliyor. Tasarım katmanı etkin olduğunda View bar üzerinden erişim belgelerde belirtiliyor. Dolayısıyla komutun konumu için kullanılan sürümün yardım sayfası esas alınmalı.

Adım adım görselleştirme oluşturma

1. Yeni bir tanım başlatın. 2026’da View bar veya görünüş alanı oluşturma/düzenleme bağlamında New Data Visualization seçeneğini kullanın. 2027’de ayrıca Resource Manager’da New Resource üzerinden Data Visualization seçilebilir. Görselleştirme adının benzersiz olması gerekir. 2027’de açıklama eklemek de mümkündür.

2. Gösterim biçimini belirleyin. Nesnelerin niteliklerini değiştirmek için Change Attributes, nesneleri görünümden çıkarmak için Hide seçeneğini kullanın. Bu seçim önemlidir: sonraki listelerde nitelik uygulama veya görünürlük kontrolüyle ilgili seçenekler gösterilir. Bir paftada kategorileri renklerle ayırmak ile belirli elemanları saklamak farklı amaçlardır; hedeflenen sonucu baştan belirlemek, yanlış türde bir kural kurma riskini azaltır.

3. Kapsama girecek nesneleri tanımlayın. Define Criteria ile ölçüt penceresini açın; burada değerlendirmeye alınacak nesne türleri ve diğer koşullar belirlenir. Seçim formülü ve koşulları karşılayan nesne sayısı tanımda görüntülenebilir. Bu aşama, görselleştirmenin beklenmedik biçimde çok fazla veya çok az elemana uygulanmasını önlemek için temel kontroldür.

4. Gösterim verisini seçin. Nesne kategorisi üzerinden All Objects, Objects using Parameter, Objects using Record, Objects using IFC Entity veya Objects using Function seçeneklerinden uygun olanı belirleyin. Bir parametre, kayıt alanı ya da IFC özelliği seçildiğinde değerler buna göre listelenir. Örneğin alan veya malzeme, belgelerde nesneye özgü işlev örnekleri olarak verilir. Kullanılacak veri alanının projedeki nesnelerde bulunduğunu doğrulayın.

5. Değerleri veya sayısal aralıkları düzenleyin. By values, metin ya da sayısal değerleri ayrı ayrı ele alır; By ranges ise sayısal değerleri aralıklara ayırır. Aralıkları Add ile ekleyebilir, Edit ile düzenleyebilirsiniz. Her satır için nitelik uygulama ya da gizleme davranışı seçilebilir. Bir satırın yanındaki Apply veya Hide işaretinin etkin olup olmadığını kontrol edin: belgeler, sorun giderirken ilk incelenecek noktalardan biri olarak bu işaretleri gösteriyor.

6. Renkleri ve diğer nitelikleri atayın. Change Attributes kullanılıyorsa satırlar için dolgu, çizgi, doku ve gölge gibi mevcut nitelikler seçilebilir; kullanılabilecek seçenekler seçilen niteliğe göre değişir. Auto-Color, renkleri otomatik atar. 2026 ve 2027 belgeleri başlangıç ve bitiş renkleriyle geçiş oluşturma seçeneğini anlatırken, 2027 belgesi paletten renk sıralamayı da listeler. Otomatik renk kullanılmıyorsa satır renkleri elle belirlenebilir. Orijinal nitelikleri koruma seçeneği de belgelerde yer alır.

7. Diğer nesnelerin ve etiketlerin davranışını gözden geçirin. Görselleştirmeden etkilenmeyen nesneler normal gösterilebilir, grileştirilebilir veya gizlenebilir. 2027’de data tag’lerin, ilişkilendirildikleri nesnenin nitelik ya da görünürlük davranışını izlemesi için Apply attributes to associated data tags seçeneği bulunur. Grileştirme seçeneği bir görünüş alanına uygulandığında sınıf geçersiz kılmalarının uygulanamayacağı uyarısı da belgelerde yer alır.

8. Kaydedip uygulamayı doğrulayın. OK ile tanımı kaydedin. Oluşturma bağlamına göre görselleştirme ilgili katmana, kaydedilmiş görünüşe veya görünüş alanına uygulanabilir. Çizimdeki nesneler değiştiğinde listede artık bulunmayan değerleri Clear Unavailable Values ile temizleyebilir, mevcut değerleri Refresh Values ile yenileyebilirsiniz. Yeni bir gösterim ölçütü seçildiğinde değer listesinin değişebileceğini bildiren onayı dikkatle okuyun.

Mimari ve görselleştirme iş akışına etkisi

Mimarlar ve iç mimarlar bu özelliği, modelde zaten tutulan bilgileri çizim üzerinde okunabilir bir ayrışmaya dönüştürmek için kullanabilir. Bir kayıt alanı, IFC özelliği veya parametre üzerinden oluşturulan kurallar, verinin hangi nesnelerde bulunduğunu ve seçilen değerlerin çizimde nasıl ayrıldığını görünür hale getirir. Aynı yöntem, nesneleri gizleyerek belirli bir gösterim için görünüm sadeleştirmeye de yarayabilir. Bu, yeni veri üretmez; sonuç, modeldeki mevcut ölçüt ve değerlerin doğruluğuna bağlıdır.

Ofis içinde birden fazla dosyada kullanılacak tanımlar için 2027 belgeleri Data Visualization kaynaklarının başka dosyalar ve kullanıcılarla paylaşılabildiğini, birlikte kullanılan görselleştirmelerin set olarak kaydedilebildiğini belirtiyor. Bu nedenle ofis standardı hazırlanırken adlandırma, kullanılan veri alanları ve renklerin anlamı ekip içinde tutarlı tutulmalı. Bir görünüş alanında sınıf geçersiz kılmaları kullanılıyorsa grileştirme uyarısını; pafta etiketleri önemliyse ilişkili data tag seçeneğini kontrol etmek gerekir. Belgeler belirli donanım gereksinimi veya performans kazancı belirtmediğinden, bu özellik için özel bir donanım önerisi çıkarmak mümkün değil.

Sık yapılan hatalar

• Kapsama giren nesneleri yanlış tanımlayıp görselleştirmenin beklenenden farklı elemanlara uygulanmasına neden olmak.

• Değer veya aralık satırında Apply ya da Hide işaretini etkinleştirmeyi unutmak.

• Modelde güncellenen verilerden sonra değer listesini yenilememek veya artık kullanılmayan değerleri temizlememek.

• Grileştirme seçeneğini, görünüş alanındaki sınıf geçersiz kılmalarıyla birlikte kullanırken belgelerdeki uyumluluk uyarısını gözden kaçırmak.

Kurulum sonunda birkaç nesnede ölçüt ve sonuçları kontrol etmek, kuralın tüm çizime uygulanmadan önce doğru çalıştığını anlamaya yardımcı olur.