Kısaca
- Veritabanı satırları, belirlenen ölçütleri karşılayan çizim nesnelerini alt satırlarda listeler.
- IFC ve COBie formülleri, çalışma sayfalarında proje verilerini görüntülemek için kullanılabilir.
- Vectorworks Architect, IFC dışa aktarımı öncesinde kullanılabilecek hazır IFC raporları sunar.
- Grafik lejantları, nesne veya öznitelik bazında düzenlenebilir ve dışa aktarma ya da baskı öncesinde yeniden hesaplanabilir.
Vectorworks 2025’in resmi yardım belgeleri, çizim nesnelerindeki bilgileri çalışma sayfalarında raporlama ve IFC/COBie verilerini dışa aktarma öncesinde kontrol etme yöntemlerini açıklıyor. Mimarlar ve iç mimarlar bu araçlarla nesne özelliklerini listeleyebilir, belirli ölçütlere göre rapor hazırlayabilir ve grafik lejantlarını projedeki verilere bağlayabilir. Aşağıdaki adımlar, bu iş akışını proje kontrolüne uyarlıyor; menü adları ve özellikler Vectorworks 2025 belgelerine dayanıyor.
1. Raporun iskeletini oluşturun
Önce raporda hangi çizim nesnelerinin ve alanların yer alacağını belirleyin. Çalışma sayfalarında iki satır türü bulunur: açıklama, başlık ve toplam gibi bilgiler için kullanılan elektronik tablo satırları ile çizim nesnelerine bağlı verileri listeleyen veritabanı satırları. Veritabanı satırında belirlenen ölçütlere uyan nesneler, başlık satırının altında alt satırlar olarak görünür.
Çalışma sayfasında değiştirmek istediğiniz satırın numarasına sağ tıklayın.
Açıklayıcı başlıklar veya genel hesaplamalar için Spreadsheet satır türünü seçin. Hücreye tıklayın ve içeriği çalışma sayfasının üst bölümündeki Formula bar üzerinden girin.
Nesneleri ölçütlere göre listelemek için Database satır türünü seçin. Ölçütleri belirleyin; uygun her nesne için alt satır oluşturulur.
Daha hızlı başlangıç için Create Report komutunu kullanın. Mevcut bir rapor satırını düzenlerken Edit Report seçeneği kullanılabilir.
Elektronik tablo satırlarında metin, sayı, formül veya hücre başvurusu kullanılabilir. Veritabanı sütunları da nesne özelliklerini, bağlı kayıt alanlarını, sabit değerleri, görselleri ya da formül sonuçlarını gösterebilir. Böylece örneğin sınıf ve katman bilgileriyle birlikte nesneye bağlı kayıt alanları aynı raporda incelenebilir.
2. IFC ve COBie verilerini dışa aktarma öncesinde denetleyin
Vectorworks Architect içindeki hazır raporlar, çizim nesnelerinde IFC verisi bulunup bulunmadığını ve bu verilerin hangi türlerde yer aldığını incelemeye yardımcı olur. Resmi belgelerde üç rapor özellikle belirtiliyor:
Objects with IFC Entity: Katman başına IFC varlık türlerinin sayısını verir; mevcutsa sınıf, ad ve tür bilgilerini de gösterir.Objects with IFC Entity - Specific: Duvar, döşeme, çatı, kapı, pencere, merdiven ve kolon gibi varlıkları tek tek listeler. Katman, sınıf, ad ve açıklama bilgileri de bulunabilir.Objects without IFC Entity: IFC varlığı olmayan nesneleri; mevcutsa katman, sınıf, tür ve tür adıyla gösterir.
COBie için de hazır çalışma sayfaları bulunur. Her COBie çalışma sayfasına eşlik eden “help” çalışma sayfası, sütunlardaki verinin kaynağını gösteren ek alanlar içerir. Bu kaynak bilgileri, veri hatasının hangi çizim nesnesi ya da alanda aranabileceğini bulmayı kolaylaştırır. Çalışma sayfasından IFC veya COBie verisi düzenlendiğinde, ilgili çizim nesnesi de güncellenir. Bazı COBie değerleri program tarafından otomatik sağlanır ve çalışma sayfasından değiştirilemez; bu durumda Status bar’da uyarı görünür.
3. Özel raporlar ve formüller hazırlayın
Hazır raporlar ihtiyacı karşılamadığında, özel çalışma sayfaları oluşturulabilir. Veritabanı satırının ölçütleri rapora girecek IFC varlıklarını belirler; sütunlardaki formüller de gösterilecek alanları seçer. Vectorworks’te IFC formülleri üç parçalıdır. Bir IFC varlığının özelliği için IFC.entity_name.property_name, özellik kümesi değeri için IFC.pset_name.property_name biçimi kullanılır. COBie sütunları ise COBie.worksheet_name.column_name yapısındadır.
Örneğin belgelerde, kapı adını göstermek için =IFC.IfcDoor.Name, duvarın dışta olup olmadığını görüntülemek için =IFC.Pset_WallCommon.IsExternal formülleri verilir. Formül yazarken =IFC girip nokta tuşuna basıldığında kullanılabilir varlık adları listelenir. Bir varlık seçildikten sonra o varlığa ait özellikler arasından seçim yapılabilir. Bu otomatik tamamlama, doğru alan adını bulmaya ve formülü eksiksiz kurmaya yardımcı olur.
Özel çizim verileri standart çalışma sayfası formülleriyle alınamıyorsa, belgeler betik çalıştırma olanağını da açıklıyor. Bir betik, nesneler için gerekli bilgileri çıkarıp çalışma sayfasındaki DataBaseByScript veya RunScript işleviyle çalıştırılabilir. Çalışma sayfasından betik çalıştırılırken kullanıcıdan onay istenir. Betik hata verirse açılan uyarı üzerinden hata çıktısı incelenebilir; hata penceresi, sorunun niteliğini ve oluştuğu satırı gösterir.
4. Grafik lejantlarını ve sonuçları gözden geçirin
Grafik lejantı, çizim nesnelerini veya doku ve kalem öznitelikleri gibi özellikleri hücreler halinde sunabilir. Lejant kaynağı belirlenirken nesne türü seçilebilir ya da özel ölçütlerle birden fazla nesne türü ve koşul tanımlanabilir. Hücreler, örneğin kapı konfigürasyonu veya stili gibi raporlama alanlarına göre oluşturulup sıralanabilir. Görsel sunum için nesne türüne uygun görüntü modu, görünüş ve ayrıntı seviyesi seçilir.
Lejantın hücre düzeni, başlığı, hücre görünürlüğü ve sıralaması ihtiyaca göre düzenlenebilir. Boş görseli olan nesneler için hücreleri gizleme seçeneği bulunur; belgeler, mümkün olduğunda istenmeyen nesneleri kaynak ölçütlerinden çıkarmayı önerir. Stil üzerinden sabitlenen parametreler ile nesne örneği bazında değiştirilebilen parametreleri ayırt etmek de önemlidir: stilde yapılan düzenleme, dosyada o stili kullanan tüm lejant nesnelerini etkiler.
Sık yapılan hatalar
Veritabanı satırının ölçütlerini tanımlamadan sütunları doldurmaya çalışmak: uygun nesne yoksa alt satır da oluşmaz.
IFC formülünde varlık, özellik kümesi veya özellik adını eksik ya da yanlış yazmak. Formula bar’daki otomatik tamamlama seçeneklerini kullanın.
COBie çalışma sayfasındaki otomatik değerleri düzenlenebilir sanmak. Status bar’daki uyarıyı ve eşlik eden help çalışma sayfasındaki kaynak bilgisini kontrol edin.
Lejantı dışa aktarma veya baskıya göndermeden önce güncel verilerle yeniden hesaplamayı atlamak. Object Info palette içindeki
Recalculateseçeneği bu amaçla kullanılabilir.
Mimari ve iç mimari ekipleri için bu yöntemler; kapı, pencere, duvar ve donatı gibi nesnelerin verilerini çizimden koparmadan denetlemeyi sağlar. Önce rapor ölçütlerini proje bilgi gereksinimleriyle eşleştirmek, ardından dışa aktarma öncesinde IFC/COBie listelerini ve lejantları kontrol etmek yararlıdır. Ürün kapsamını da göz önünde bulundurun: IFC raporları Vectorworks Architect için belirtilmiştir; çalışma sayfası hücrelerinde görsel kullanımı ise Vectorworks Design Suite gerektirir. Betiklere dayalı iş akışlarında hata çıktısını incelemek ve betiği çalıştırmadan önce onay adımını hesaba katmak gerekir.
Sık sorulan sorular
Vectorworks 2025'te IFC verileri nasıl raporlanır?
Vectorworks Architect içindeki `Create Report` komutuyla hazır IFC raporları eklenebilir. Bunlar IFC varlıklarını, varlık türlerine göre nesneleri ve IFC varlığı olmayan nesneleri listeler.
Vectorworks çalışma sayfasında IFC formülü nasıl yazılır?
IFC formülleri varlık ve özellik bilgisi için `IFC.entity_name.property_name`, özellik kümesi değerleri için `IFC.pset_name.property_name` yapısını kullanır. Formula bar’da `=IFC` yazıp nokta tuşuna basmak kullanılabilir adları gösterir.
Vectorworks grafik lejantı ne zaman yeniden hesaplanmalı?
Resmi belgeler, lejantların dışa aktarım veya baskı öncesinde güncel çizim verileriyle yeniden hesaplanmasını öneriyor. Bu işlem Object Info palette içindeki `Recalculate` seçeneğiyle yapılabilir.
Kaynaklar
3 kaynakKaynak metinler yeniden yayımlanmaz; kısa alıntılar tırnak içinde verilir, geri kalanı özgün özet ve yorumdur.
Türkiye’deki mimarlık ve iç mimarlık ofisleri için bu yaklaşımın pratik değeri, proje verilerini tek tek nesne seçerek kontrol etme ihtiyacını azaltabilmesinde. Rapor ölçütleri ve sütunlar proje standardına göre kurulduğunda, IFC/COBie kontrolü ile lejant üretimi aynı çizim verisi üzerinden yürütülebilir.
Uygulamaya geçmeden önce ekipte hangi Vectorworks ürününün bulunduğunu doğrulamak önemli: belgeler IFC raporlarını Architect, çalışma sayfası görsellerini Design Suite ile ilişkilendiriyor. Özel rapor ve betiklerin kurulum maliyeti ya da donanım gereksinimi kaynaklarda belirtilmediğinden bunlar hakkında varsayım yapılmamalı; önce örnek dosyada ölçütler, formüller ve güncelleme adımları sınanmalı.




Yorumlar 0