Fondation Beyeler'in Zumthor imzalı genişlemesi açıldı: üç yapı, iki katına çıkan park

İsviçre'nin Basel yakınlarındaki Riehen kentinde bulunan Fondation Beyeler, Peter Zumthor'un tasarladığı üç yeni yapıdan oluşan genişlemesini 26 Eylül 2026'da ziyaretçilere açtı. Müze, yeni yapılar topluluğunu aşamalı olarak devreye alıyor: 26 Eylül 2026 – 14 Ocak 2027 arası bir ön açılış dönemi olarak planlandı; tam açılış 15 Ocak 2027'de gerçekleşecek. Bu dönemde ücretli sergilere giren ziyaretçi sayısı sınırlandırılıyor ve müze haftada yedi yerine beş gün açık kalıyor.

The Art Newspaper'ın aktardığına göre genişlemenin maliyeti yaklaşık 120 milyon İsviçre frangı. Projeye İsviçreli girişimci Hansjörg Wyss, sanat tüccarları Thomas ve Doris Ammann ile yeni peyzaj düzenlemesini destekleyen Christoph ve Sibylla Müller katkı verdi. Müze direktörü Sam Keller, yavaş açılış sürecinin amacını ziyaretçilerden öğrenmek ve tüm süreçleri iyileştirmek olarak açıklıyor.

Renzo Piano'nun yanına üç yeni yapı

Fondation Beyeler'in mevcut müze binası Renzo Piano tasarımı ve yaklaşık 3.800 m² büyüklüğünde. Zumthor'un eklediği üç yapı, programları, biçimleri ve malzemeleriyle birbirinden ayrışıyor:

Ağaçların çevresinde şekillenen bir plan

Genişlemenin en büyük parçası olan Wyss Müzesi, mevcut ağaçları koruyacak şekilde Y biçimli bir planla kurgulanmış. ArchDaily'nin aktardığına göre plan, bir ginkgo, bir sekoya ve bir grup çınarın etrafında şekilleniyor. Büyük pencereler Kara Orman ve Jura bölgesine doğru manzaraları çerçeveliyor. Üst kattaki teras ise dış merdivenle doğrudan parka bağlanıyor.

Binanın malzeme kurgusu tek bir yerel kaynağa dayanıyor: bölgeden çıkarılan Jura kireçtaşı, sıkıştırılmış beton cephede, terrazzo döşemelerde, merdivenlerde, oturma elemanlarında ve duvar kaplamalarında kullanılıyor. The Art Newspaper, dış yüzeyin kırılmış kireçtaşının etkisiyle soluk pembemsi-sarı bir ton aldığını belirtiyor.

Ammann Pavyonu, müze yapıları ile tarihî yapılar arasında bir buluşma noktası olarak tasarlandı. Tavandan döşemeye camlarla peyzaja açılan pavyon, iç mekânında kiraz ve armut ahşabı barındırıyor. Sahanın kenarındaki Erlen Torhaus ise 18. yüzyıldan kalma bir villaya ek olarak konumlanıyor ve Zumthor'un Haldenstein'daki atölyesine gönderme yapan boyanmış meşe bir cepheye sahip.

Park neredeyse iki katına çıktı

Genişlemeyle birlikte daha önce özel mülk olan yaklaşık 10.000 m²'lik park alanı ziyaretçilere açıldı ve toplam park yaklaşık 20.000 m²'ye ulaştı. 19. yüzyılda İngiliz peyzaj bahçesi olarak düzenlenen alan artık tür zenginliği yüksek çayırlar, ağaçlık bölümler, yerli orkideler ve Zumthor'un tasarladığı, göletin üzerinden geçen bir köprü içeriyor. Tarihî yapılar da yeniden işlevlendirildi: India Mahdavi'nin yeniden tasarladığı Orangerie, atölye ve eğitim programlarına ayrılan Ammann Atelier, 2.000'i aşkın plağın bulunduğu bir dinleme salonu ve deneysel bir sergi mekânı olarak kullanılan Folly bunlar arasında.

Açılış sergisi "Constellations" 26 Eylül 2026'dan 5 Eylül 2027'ye kadar sürecek. The Art Newspaper'a göre parkta Rachel Whiteread, Pierre Huyghe ve Louise Bourgeois'nın 1999 tarihli dev örümcek heykeli "Maman" gibi eserler de yer alıyor. Ammann Pavyonu ise ücretsiz erişilebilen bir kamusal salon olarak tasarlandı; konserler, performanslar, söyleşiler ve film gösterimleri burada yapılacak. Böylece genişleme yalnızca sergi alanı eklemiyor, müzeyi bilet almadan da kullanılabilen bir park ve buluşma yerine dönüştürüyor.

Görselleştirme açısından: malzeme her şeydir

Zumthor projeleri, görselleştirme sanatçıları için zor ama öğretici örneklerdir; çünkü etki, biçimden çok malzeme ve ışıktan doğar. Sıkıştırılmış betonun katmanlı dokusu, kireçtaşı agregasının renk tonu, meşe yüzeylerin ısısı ve büyük pencerelerden giren yumuşak gün ışığı, bu yapıların fotoğraflarında öne çıkan unsurlar. Bu tür bir mimariyi render ile anlatmaya çalışan bir ofis için temel soru, "form doğru mu?" değil, "yüzey dokusu ve ışık gerçek malzemeye sadık mı?" olmalı.

Ağaçların etrafında şekillenen Y biçimli plan ise saha modellemesinin önemini hatırlatıyor. Mevcut ağaçların konumu, boyutu ve gölgeleri başlangıçtan itibaren dijital modelde doğru yer almadan, bu türden bir plan kararının ikna edici biçimde sunulması mümkün değil. Ammann Pavyonu'nun cam ve meşe birleşimi de ayrı bir zorluk sunuyor: geniş cam yüzeylerde parkın yansıması ile içerideki sıcak ahşap tonları arasındaki denge, sahnenin gerçekçiliğini belirleyen başlıca unsur. Bu nedenle bu tür yapılarda gün ışığı senaryosunu birkaç farklı saat için denemek, tek bir 'güzel kare' aramaktan daha verimli bir yöntem.