Vectorworks 2025 arazi modeli rehberi: kontur, doku ve bitki düzeni

Bu uygulama rehberi, Vectorworks 2025’in resmi yardım belgelerinde anlatılan arazi modeli ve peyzaj düzenleme araçlarını bir iş akışında topluyor. Süreç; topoğrafik veriyi doğrulama, arazi yüzeyini oluşturma, kontur ve görünüm ayarlarını belirleme, kaplama alanlarını tanımlama ve bitki yerleşimlerini düzenleme adımlarından oluşuyor. Komut yolları çalışma alanına göre değişebildiği için ilgili seçenekler aşağıda ayrı belirtiliyor.

1. Kaynak veriyi kontrol edip arazi modelini oluşturun

Arazi modeli için yükseklik verilerinden ya da bir sınır nesnesinden yararlanılabilir. Belgelerde kaynak veri örnekleri arasında 3D lokuslar, 3D poligonlar, stake nesneleri ve nokta bulutları sayılıyor. Modeli üretmeden önce Validate 3D Data komutuyla kaynakları denetlemek, sorunlu veriyi iş akışının başında fark etmeyi sağlar.

1. Çizimi Top/Plan görünümüne alın ve arazi modelinde kullanılacak kaynak nesneleri seçin.

Arazi modeli oluşturulduktan sonra yazılım, daha sonraki güncellemeleri hızlandırmak amacıyla modeli varsayılan olarak önbelleğe alır. Bunun karşılığında proje dosyası büyüyebilir; bu nedenle dosya boyutu hassasiyeti olan projelerde belge tercihlerindeki önbellek ayarını gözden geçirin. Model kurulduktan sonra kaynak veriyi düzenleyip arazi modelini yeniden oluşturmak da mümkündür.

2. Kontur ve yüzey gösterimini ihtiyaca göre ayarlayın

Site Model Settings içindeki yükseklik seçenekleri, görüntülenecek kontur aralığını belirler. Maximum Elevation üst sınırı, Minimum Elevation ise alt sınırı ve modelin alt geometrik seviyesini tanımlar. Güncelleme, belirlenen aralığın dışında konturlar oluşturacaksa uyarı alınabilir. Extend Min/Max when Needed etkinleştirildiğinde alt ve üst değerler gerektiğinde otomatik olarak genişletilir.

Kontur çizgilerinin aralığı, ana kontur çarpanı ve başlangıç ofseti ilgili kontur ayarlarından düzenlenir. Segmentation Length, eğri konturların hangi uzunluktaki düz parçalarla çizileceğini belirler. Daha küçük bir değer daha düzgün eğriler verir; 0 ise 2D dönüşüm çözünürlüğü doğrultusunda mümkün olan en yüksek segmentasyonu kullanır. Belgeler proje için tek bir ideal değer önermediğinden, ayarı çizimin ihtiyaç duyduğu görünüm üzerinden belirleyin.

2D görünümde mevcut arazi, önerilen arazi veya iki durum birlikte gösterilebilir. Proposed + Existing, iki yüzeyi aynı planda karşılaştırmaya imkân verir. Kontur, yumuşatılmış kontur, renkli yükseklik ve renkli eğim gibi gösterim seçenekleri de bulunur. Yumuşatılmış kontur seçeneğinin etkisi görseldir; kaynak veriyi değiştirmez.

3D gösterim seçenekleri arasında mesh, grid, dikey grid ve 3D konturlar yer alır. 3D Mesh, yüzeyi üçgenlerden oluşan bir TIN ağı olarak kurar; kaynakta bu yöntemin ara değerleme yapmaması nedeniyle en doğru gösterim olduğu belirtiliyor. Mesh’in yanlarını ve altını kapatarak katı bir biçim elde etmek için Show Skirt seçilebilir. Hacim incelemesi için Cut and Fill görünümü de mevcuttur.

3. Peyzaj alanlarını Texture Bed ile tanımlayın

Texture Bed, bir 2D şeklin arazi üzerinde belirli bir kaplama alanı olarak kullanılmasını sağlar. Böylece çim, tuğla yüzeyli teras veya kum gibi farklı alanlar aynı topoğrafik model içinde görselleştirilebilir. Nesneyi Site Modifiers araç setindeki Texture Bed aracıyla çizebilir ya da bir polyline hazırlayıp Create Objects from Shapes komutunu kullanabilirsiniz.

Oluşturduğunuz nesne seçiliyken Object Info paletinde Apply To ayarını kullanarak modifier’ın mevcut veya önerilen arazi modeline uygulanmasını belirleyin. Simplification Tolerance, sınırın ne ölçüde sadeleştirileceğini yönetir: pozitif değerler birbirine yakın bölümlerin sadeleştirilmesine yol açarken, 0 değerinde sadeleştirme yapılmaz. Ayrıntılı sınırların korunması gerekiyorsa bu ayarı buna göre değerlendirin; belgeler belirli bir proje için sabit tolerans vermiyor.

Doku görünümünü bir sınıfa bağlamak için Texture from Class seçeneğinden sınıfı belirleyin. Seçilen sınıfın Textures sekmesinde bir doku atanmış olmalı ve Use at Creation seçeneği açık bulunmalıdır. <Hardscape Class> seçeneği de kullanılabilir. Modifier değişikliğinin araziye yansıması için Object Info paletindeki Update Site Model komutunu çalıştırın; sonucu görmek için modeli Renderworks render modunda görüntüleyin.

Arazi yüzeyine hava fotoğrafı gibi bir görsel yerleştirmek, Texture Bed’den farklı bir işlemdir. Görüntü dokusu arazi modeli seçiliyken Object Info paletinin Render sekmesinden atanır. 3D görünümde sonucu kontrol ettikten sonra Attribute Mapping aracıyla dokunun konumu, boyutu ve dönüşü düzenlenebilir. Eşleme 2D doku düzlemiyle sınırlıdır; görüntü eğilip bükülemez.

4. Bitki stillerini ve grupları düzenleyin

Bir bitki stilini düzenlemek için bitki örneğine sağ tıklayıp Edit ve Style seçeneklerini kullanabilir, Object Info paletinden Edit Style komutuna gidebilir veya Resource Manager içindeki stile sağ tıklayabilirsiniz. Stil üzerinde yapılan değişiklikler, çizimde o stili kullanan tüm bitkilere yansır. Bu nedenle tek bir örneğin ayarını değiştirmek ile ortak stili düzenlemek arasındaki farkı gözetin.

Çoklu bitki yerleşiminin sınırını değiştirmek için grubu seçip Basic paletindeki Reshape aracını kullanın. Yerleşim yeni şekle uyum sağlar. Üçgen ve dikdörtgen dizilerde bulunan hizalama kontrol noktası taşındığında, dizi yeni temsilî bitki merkezine göre yeniden konumlanır. Reshape aracı 2D nesnelerde köşe taşıma, kenarları paralel kaydırma, köşe ekleme veya silme gibi işlemler de sunar.

Sık yapılan hatalar

• Kaynak veriyi denetlemeden model kurmak: Başlangıçta Validate 3D Data komutunu çalıştırın.

• Doku alanını güncellemeyi unutmak: Değişikliklerin araziye yansıması için Update Site Model komutunu kullanın.

• Texture Bed ile görsel doku eşlemesini aynı işlem sanmak: Görsel doku Render sekmesinden atanır ve Attribute Mapping ile düzenlenir.

• Bitki stilini değiştirmenin kapsamını gözden kaçırmak: Düzenleme aynı stili kullanan tüm bitkilere etki eder.

Bu iş akışı; arazi verisini plan ve 3D görünümde inceleyen mimarlık, peyzaj ve görselleştirme ekipleri için yararlı olabilir. Mevcut ve önerilen yüzeyleri karşılaştırmak, eğim veya yükseklik gösterimlerini değerlendirmek ve kaplama bölgelerini ayırmak aynı model üzerinde yürütülebilir. Rehber Vectorworks 2025 belgelerine dayanıyor; farklı sürümlerde arayüz ve seçeneklerin değişmediği varsayılmamalı. Nokta bulutu yoğunluğu, dosya boyutu ve önbellek tercihi de proje dosyası hazırlanırken takip edilmesi gereken konular arasında.