SketchUp'ta arazi modelleme: Kontur çizgilerinden sahneye adım adım

SketchUp'ın resmî yardım dokümanlarında anlatılan Sandbox araçları, mimari modelleme içinde araziyi oluşturmak ve düzenlemek için kullanılabiliyor. Kontur çizgilerinden üçgen düzensiz ağ (TIN) üretmek, düz bir TIN'i şekillendirmek ve bina ya da çizgi geometrisini araziyle ilişkilendirmek mümkün. Aşağıdaki adımlar, SketchUp yardım sayfalarında yer alan iş akışını bir araya getiriyor. Dokümanlar belirli bir SketchUp sürümü belirtmediğinden, rehberde sürüm numarası verilmiyor.

1. Arazi için başlangıç yöntemini seçin

İlk seçenek, çizilmiş veya içe aktarılmış kontur çizgilerini araziye dönüştürmek. Bu yaklaşım, mevcut konturları kullanmak ya da tasarıma uygun bir topoğrafya kurmak isteyenler için elverişli. Diğer seçenek ise düz, dikdörtgen bir TIN oluşturup yüzeyi sonradan biçimlendirmek. Her iki yöntemin sonucunda oluşan TIN de gruplu bir geometri olarak ele alınır.

Sandbox araç çubuğunu View > Toolbars yolundan ekleyebilirsiniz. From Contours ve From Scratch araçlarına Draw > Sandbox yoluyla da ulaşılabiliyor.

Kontur çizgilerinden TIN oluşturma

1. Modelde kontur çizgilerini çizin veya içe aktarın. Resmî doküman, daha iyi sonuç için mümkün olduğunca çok kontur çizgisi kullanılmasını; gerektiğinde çizgilerin segment sayısının azaltılarak sadeleştirilmesini öneriyor.

2. Her kontur çizgisini zemin düzlemine göre uygun yüksekliğe yerleştirin. Bunun için Move aracını ve Measurements kutusunu kullanın.

3. Tüm çizgiler konumlandırıldığında Lasso Select ile hepsini seçin.

4. From Contours aracını etkinleştirin. SketchUp seçili çizgilerden bir TIN üretir; oluşan yüzey, diğer gruplu geometriler gibi düzenlenebilir.

Düz bir TIN oluşturma

1. From Scratch aracını etkinleştirin ve TIN'in başlangıç noktasına tıklayın.

2. Uzunluk ve genişliği fareyle belirleyin veya Measurements kutusuna değer girin.

3. Izgara aralığını değiştirmek için TIN'i seçin ve yeni aralık değerini Measurements kutusuna yazın.

Bu yol, kontur verisi bulunmadığında düz bir başlangıç yüzeyi kurup araziyi elle biçimlendirmeye imkân verir. Hangi başlangıç yönteminin seçileceği, eldeki kontur verisine ve tasarımın ihtiyaçlarına bağlıdır.

2. TIN'i şekillendirin ve kontrol edin

Araziyi düzenlemeye başlamadan önce geometrisinin düşey yöndeki yapısını sınayın. TIN'in içinden bir dikey çizgi geçirin: çizgi yüzeyi tek bir noktada kesiyorsa bu kontrol, yüzeyin düzenlenebilir nitelikte olduğuna işaret eder. Birden fazla noktada kesişme, yüzeyin kendi geometrisiyle çakıştığı ya da alt ve üst yüzeyler oluşturduğu durumlarda görülebilir; SketchUp bu tür arazilerin Sandbox araçlarıyla düzenlenemeyebileceğini belirtiyor.

Tepe ve çukur oluşturmak ya da bunları düzenlemek için Smoove aracını kullanın:

1. TIN üzerinde düzenlenecek alanı seçin.

2. Smoove aracını etkinleştirin. Seçili alandaki tepe noktaları vurgulanır.

3. Gerekirse Measurements kutusuna değer girerek etki yarıçapını ayarlayın.

4. Fareyi hareket ettirerek alanın yüksekliğini değiştirin. Daha kesin bir işlem için değer girin; negatif değer çukur, pozitif değer yükselti oluşturur.

İşlemi gerektiği kadar tekrarlayabilirsiniz. Büyük ve karmaşık modellerde Smoove işlemleri daha uzun sürebilir; araç çalışıyor gibi görünmüyorsa işlemin tamamlanması için beklemek gerekebilir.

Daha yerel bir müdahale için Add Detail kullanılır. Araçla yeni bir tepe noktası eklemek istediğiniz kenara veya yüze tıklayın; birden fazla kenar üzerinde çalışacaksanız önce bu kenarları seçin. İmleci yukarı ya da aşağı hareket ettirerek noktayı ve çevresindeki üçgenleri düzenleyin, ardından tıklayarak konumu belirleyin. Yatay hareket gerektiğinde Shift tuşunu basılı tutun. Kesin konum için Measurements kutusuna değer girilebilir. Yeni ayrıntı eklendikten sonra yüzeyi Smoove ile tekrar düzeltmek mümkündür.

Konturlardan arazi üretiminde istenmeyen düz alanlarla karşılaşıldığında Flip Edge aracını deneyin. Önce gizli geometrinin görünür olduğundan emin olun; aracı etkinleştirin ve değiştirmek istediğiniz kenara tıklayın. İstenen görünüm oluşana kadar başka kenarlarda da işlem tekrarlanabilir.

3. Yapı ve çizgileri araziyle ilişkilendirin

TIN üzerine bir nesne yerleştirmek için Stamp, düz bir yüzey oluşturup nesnenin tabanıyla arazi arasında geçiş kurar. Nesneyi TIN üzerinde istenen konumun hemen üstüne taşıyın ve Stamp aracını etkinleştirin. Nesneyi seçtikten sonra Measurements kutusuna, nesne ile çevresindeki arazi arasındaki geçiş için gereken mesafeyi belirleyen bir değer girin. Dokümana göre bu değer, arazinin ne ölçüde düz veya eğimli olduğu ve nesnenin çevreyle nasıl birleşeceği dikkate alınarak belirlenmeli. TIN'e tıklayın, imleci yukarı veya aşağı hareket ettirerek düz yüzeyin yüksekliğini ayarlayın ve işlemi tamamlamak için yeniden tıklayın.

Önemli bir kısıt: Stamp, düzenleme için açık olan grup veya bileşen üzerinde çalışmaz. Aracı kullanmadan önce grubun kapalı olduğundan emin olun. Nesneyi yerleştirmeden önce Flip Edge uygulamak da istenmeyen düz kenarların giderilmesine yardımcı olabilir.

Drape, düz bir yüzeydeki kenarları kavisli TIN yüzeyine aktarır. Aktarılacak kenarları TIN'in üzerine yerleştirin, seçin, Drape aracını etkinleştirin ve TIN'e tıklayın. SketchUp, seçili kenarları araziye aktarır. Yardım dokümanı, kenarları hazırlamak için TIN'in üzerinde dikdörtgen bir yüzey çizme, X-Ray moduyla TIN'i görünür tutarak gerekli çizgileri oluşturma ve gereksiz kenarlarla yüzleri silme yöntemini de açıklıyor.

4. Mimari ve görselleştirme iş akışında kullanım

Araziyi modelin çevresiyle birlikte değerlendirmek için SketchUp'ın Add Location özelliğiyle konum verisi ve saha bağlamı eklenebilir. Dokümana göre bu özellik enlem, boylam ve yükselti gibi bilgiler sağlayabilir; gölge görselleştirmelerinin doğruluğunu artırmaya ve çevredeki yapıların tasarıma etkisini değerlendirmeye yardımcı olur. Uydu görüntüleri ve 3D arazi, çevredeki binalar, yollar ve yeşil alanlar için referans sunabilir.

Mimarlık ve iç mimarlık ekipleri açısından bu araçlar; bina yerleşimi, sınırlar ve çekme mesafeleri, manzara üzerindeki yakın yapı veya ağaç etkisi ile yaya ve araç erişimi gibi saha koşullarını tasarımın erken aşamasında incelemeyi destekleyebilir. Ancak doküman, saha verisi kesinleşmeden yapılan çalışmanın yerinde inceleme veya ölçümün yerine geçtiğini söylemiyor. Projede gerçek konum bağlamı gerekiyorsa Add Location veya oluşturulan arazi, ekip üyelerinin modellerini hizalamasına ve tasarım kararlarını değerlendirmesine yardımcı olabilir.

Sık yapılan hatalar

• Konturları doğru yüksekliklere yerleştirmeden From Contours çalıştırmak, hedeflenen topoğrafyayı oluşturmayı zorlaştırabilir.

• Geometrisi kendiyle kesişen veya alt-üst yüzeyler içeren TIN'i düzenlemeye çalışmak sorun çıkarabilir; düzenleme öncesinde dikey çizgi kontrolünü uygulayın.

• Büyük ve karmaşık modelde Smoove'un gecikmesini, işlemin başarısız olduğu şeklinde yorumlamayın; tamamlanması için zaman tanıyın.

• Stamp aracını açık bir grup veya bileşen düzenleme bağlamında kullanmayın. Drape öncesinde de doğru kenarları seçtiğinizi ve hedef yüzeyin TIN olduğunu kontrol edin.